ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

Τέτοιες μέρες έφυγε, καλοκαιρινές

Τέτοιες μέρες έφυγε, καλοκαιρινές

Παρατηρητήριο

Για να μην έχετε απορίες περί της κυρίαρχης ιδεολογίας του έθνους μετά τη μεταπολίτευση, σας παρουσιάζω τις κεντρικές ιδέες των θεμάτων της έκθεσης στις εισαγωγικές εξετάσεις του γενικού λυκείου στο διάστημα 2000-2017. Ένα διάστημα με όλες τις πολιτικές παρατάξεις να έχουν παρελάσει από την εξουσία.

2000: Η παιδεία ως μέσο διαφύλαξης των ιδανικών της ειρήνης, της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης
2001: Ο ρολος του διανοούμενου στη σύγχρονη εποχή της εξειδίκευσης και της κατανάλωσης
2002: Η μοριακή βιολογία και η γενετική ως ανθρώπινη ματαιοδοξία προς αποφυγήν
2003: Οικολογική κρίση ανισότητα κατανομής πόρων, κατανάλωση, αληθινή δημοκρατία κλπ
2004: Ο σύγχρονος δάσκαλος απέναντι στην επαναστατημένη νεολαία
2005: Η αξία των ομαδικών αγωνισμάτων έναντι των ατομικών
2006: Η μεγάλη ακούραστη ψυχή του πνευματικού δημιουργού
2007: Ο κοινωνισμός ενάντια στον ατομισμό
2008: Η αξία της Παράδοσης
2009: Το βιβλίο ως μέσο άμυνας κατά των ΜΜΕνημέρωσης
2010: Ο φόβος να χάσεις τη δουλειά σου λόγω τεχνολογικών εξελίξεων και η ανάγκη της αυτομόρφωσης
2011: Η βόμβα της πληροφορίας
2012: Η αρχαία τέχνη ως πρωτοπόρα και ζωντανή…
2013: Η αποξένωση μεταξύ των ανθρώπων λόγω της τεχνολογίας
2014: Η αξία της Ανθρωπιάς
2015: Οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης
2016: Η φιλία
2017: Τα ευγενή ιδεώδη του ανθρωπισμού που διασύρονται στις μέρες μας και η ευθύνη της επιστήμης και της τεχνολογίας

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 8 Δεκεμβρίου 2010

Η πολιτική της μικρής πράξης




του Κωστή Παπαϊωάννου* 
από το pressinaction. gr

Η έννοια της πολιτικής εκδήλωσης ταυτίστηκε στις πρώτες μεταπολιτευτικές γενιές με τα γήπεδα του Μίκη, τις πορείες προς την αμερικάνικη πρεσβεία, τις πλατείες που δονούσε ο λόγος του αρχηγού. Τα χρόνια πέρασαν, τα γήπεδα, οι λεωφόροι κι οι πλατείες άδειασαν. Η πορεία αραίωσε ξέπνοη. «Τα καλύτερα παιδιά κουράστηκαν και γύρισαν στο σπίτι», προφήτευε ο Σαββόπουλος ήδη από το ’69, όταν δε φιλοδοξούσε ακόμα να γίνει ένας γλυκερός «εθνικός παππούς».
Η κρίση των μεταπολιτευτικών συλλογικοτήτων δε σήμανε και αντίστοιχη κρίση της πολιτικής πράξης. Νέα πολιτικά υποκείμενα εμφανίζονταν διαρκώς. Εκείνο που έμενε ίδιο ήταν το λεκτικό εκκρεμές της πολιτικής διαμαρτυρίας, συνήθως κινούμενο μεταξύ διακηρυγμένης εναντίωσης και αρθρωμένης διεκδίκησης.
Παράλληλα και υπόγεια, όμως, προχωρούσε η διαμόρφωση μιας μορφής συλλογικότητας που κοίταζε όλο και περισσότερο στην πολιτική της μικρής πράξης. Μικρή πολιτική πράξη από τους μικρούς ως απάντηση στην μικροπολιτική των μεγάλων. Πολιτικό «do it yourself» (κάντο μόνος σου) σε αντιδιαστολή με τη λατρεία των συμπαγών μαζικών όγκων που σκίαζαν τις δεκαετίες του 70 και του 80. Αφού οι όγκοι ζάρωσαν από τις διαψεύσεις, τα πελατειακά δίκτυα και την μετεξέλιξη των ηγητόρων τους σε ιμάντες εκείνου του συστήματος που πριν κατήγγελλαν, το πολιτικό do it yourself άρχισε να απενοχοποιείται. Η κολυμπήθρα της μαζικότητας και η ρητορική της διεκδίκησης δεν αρκούσαν και δε χρειάζονταν πλέον για να νομιμοποιηθεί η καθημερινή πολιτική πράξη.
Οι νέες συλλογικότητες της πόλης πολλαπλασιάστηκαν μετά τους Ολυμπιακούς. Κάποιες ριζοσπαστικοποιήθηκαν μετά τον Δεκέμβριο ’08. Είχαν εξαρχής οι περισσότερες ιδιαίτερη σχέση με το χώρο: την πλατεία, τη γειτονιά και την πόλη. Έφεραν στη γερασμένη σκηνή της Αθήνας τον φρέσκο αέρα και την αισθητική μιας πρωτοπορίας που παρέπεμπε στις μητροπόλεις της Ευρώπης.
Τελευταία ξεχύνεται στην πόλη κι ένας ποπ εικονοπλαστικός ακτιβισμός με κεράκια, μουσικές και δρώμενα. Τα μίντια τον λατρεύουν γιατί δεν έχει αιχμές. Δέχτηκε αμέσως αφ’ υψηλού και τα πυρά της αριστερής πουριτανικής αγωνιστικότητας. Στενόκαρδη η επίθεση, εύλογος από την άλλη κάποιος σκεπτικισμός: ο απολιτίκ lifestyle ακτιβισμός δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη διεκδικητική πολιτική δράση.
Υπάρχει όμως χώρος για όλα τα λουλούδια που θέλουν να ανθίσουν. Έστω και αφελώς, ελπίζουμε στο κοινό τους λίπασμα, την εξάπλωση μιας διεκδίκησης με έργα που από τη ρηματική διεκδίκηση του δημόσιου χώρου περνά στην έμπρακτη και κυρίως υπεύθυνη επανάκτησή του. Ομάδες πολιτών παίρνουν το εγκαταλελειμμένο οικόπεδο και το κάνουν πάρκο. Παίρνουν τον σκουπιδότοπο και τον κάνουν μικρή πλατεία. Παίρνουν τον δρόμο που λυμαίνονται οι μαφίες των παρκαδόρων και τον κάνουν χώρο συνεύρεσης. Αλλάζουν έτσι την ίδια την έννοια του δημόσιου. Δημόσιο ήταν αυτό που (υποτίθεται πως) ανήκε σε όλους, άρα δεν ανήκε σε κανέναν και κατέληγε στη δυσωδία ή στον καταπατητή. Οι ομάδες της πόλης θυμίζουν ότι δημόσιο είναι μόνο εκεί όπου ζουν και κινούνται άνθρωποι. Αλλάζουν έτσι μαζί και την έννοια της πολιτικής δράσης χτίζοντας νέα «εμείς», καχεκτικά και ασαφή ακόμα, αλλά πάντως νέα.
Πρόκειται για ένα αύριο που αχνοφέγγει και αναζητά τους δρόμους μιας νέας αλληλεγγύης. Η πόλη δοκιμάζεται σκληρά και χρειάζεται αυτή την αλληλεγγύη της πράξης. Ας λειτουργήσει παράλληλα με τις παραδοσιακές διαδρομές, με τη μεγαλοσχημοσύνη της θεσμικής φιλανθρωπίας, με τη δυναμική της μαζικής διαμαρτυρίας. Αν πετύχει, θα είναι ίσως το μόνο κέρδος από την κρίση και την επέλαση του ζόφου.
Οι νέες ομάδες της πόλης ακροβατούν σήμερα ανάμεσα στις διαψεύσεις του ηρωικού χτες και τον παραιτημένο αυτοοικτιρμό του αύριο. Μας λένε πως κάπου εκεί έξω η πόλη δονείται.
www.antiphono.wordpress.com

*Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώµατα του Ανθρώπου.

2 σχόλια:

  1. Το διάβασα και κάπου αλλού το άρθρο αυτό. Είναι πολύ καλό. Συμφωνώ απολύτως.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. "Οι ομάδες της πόλης θυμίζουν ότι δημόσιο είναι μόνο εκεί όπου ζουν και κινούνται άνθρωποι. Αλλάζουν έτσι μαζί και την έννοια της πολιτικής δράσης χτίζοντας νέα «εμείς», καχεκτικά και ασαφή ακόμα, αλλά πάντως νέα."
    και ας συνεχίζουν τον αναστοχασμό όλοι οι υπόλοιποι...

    ΑπάντησηΔιαγραφή