ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Πέμπτη, 7 Ιουλίου 2011

Από την πλατεία στο Σύνταγμα



από το blog η γενιά των 700Ευρώ


Τον Σεπτέμβριο του 1910 ο Ελευθερίος Βενιζέλος μιλά σε μεγάλη συγκέντρωση στην πλατεία Συντάγματος σε ένα πλήθος που φωνάζει και απαιτεί Συντακτική Βουλή. Ο Βενιζέλος αντιδρά “Επαναλαμβάνω: Διπλή Αναθεωρητική Βουλή”. Το πλήθος φωνάζει ξανά «θέλουμε Συντακτική Βουλή», για να πάρει κοφτή την απάντηση από τον Βενιζέλο: «Είπα! Αναθεωρητική». Και τότε το πλήθος σιγεί.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η πλατεία μετέχει στα γεγονότα. Είναι αυτή που διεκδίκησε για πρώτη φορά Σύνταγμα και βαπτίστηκε από αυτή την κατάκτηση. Είναι αυτή που σίγησε μπροστά στο Βενιζέλο. Και είναι αυτή που έγινε καταλύτης των εξελίξεων των περασμένων εβδομάδων.

Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης να μοιραστεί την εξουσία της υπό την πίεση της πλατείας και τον κίνδυνο της χρεωκοπίας συμβολίζει το πραγματικό τέλος της μεταπολίτευσης. Όσο και αν αυτό έχει κηρυχθεί άπειρες φορές τα τελευταία χρόνια, είναι η πρώτη φορά τα τελευταία 35 χρόνια, που η πλατεία λειτουργεί όχι μόνο ως παράγοντας εξιρρόπησης αλλά ως φόβητρο της εξουσίας της παντοδύναμης παραδοσιακά πλειοψηφίας. Καλώς ή κακώς, είτε το θέλουμε είτε όχι, η πλατεία δυναμίτισε και προκάλεσε πολιτικά γεγονότα.

Τα συνθήματα της πλατείας είναι εύκολα, μασημένα, χιλιοειπωμένα, απλοϊκά και επικίνδυνα. Έχουν άγνοια κινδύνου και κόρδωμα του εφήβου που ανακαλύπτει το μπόι του. Δεν έχουν όμως μόνο χαρακτήρα εκτόνωσης αλλά και διεκδίκησης. Εκφράζουν απέχθεια πάνω απ’ όλα για το κομματικό σύστημα -παρότι στηρίζονται από ένα κομμάτι του- αλλά εκφράζουν και ανάγκη για κάτι νέο.

Η ένταση με την οποία εκφράζεται η ανάγκη για κάτι νέο δίνει στο πολιτικό σύστημα μία τελευταία ευκαιρία να ανανεωθεί. Η πλατεία διογκώθηκε εξαιτίας της διαπιστωμένης ατιμωρησίας και της αίσθησης ότι αυτοί που κυβερνούν είναι ανεξέλεγκτοι. Εξαιτίας της έλλειψης διαφάνειας και θεσμικών αντιβάρων στην εξουσία. Σε αυτό ήρθε η οικονομική κατάρρευση και πυρπόλησε τον αχυρώνα.

Η πλατεία εκφράζει ανάγκη, φόβο και αγωνία. Δεν διατυπώνει θέση, δεν έχει έμπνευση, ούτε καν την υποψία οράματος. Είναι κομμάτι της Δημοκρατίας παρότι συμπεριφέρεται συχνά αντιδημοκρατικά.

Η απάντηση της Δημοκρατίας στην απέχθεια, είναι το δυνάμωμα των θεσμών. Η λογοδοσία και η κατάργηση των διάφορων τύπων ασυλιών. Η διαφάνεια στους νόμους και η τιμωρία για την παραβίασή τους. Ο μηδενισμός αντιμετώπιζεται με πείσμα και όραμα. Με γερές θέσεις και σκληρή σύγκρουση. Για να πάμε από την πλατεία στο Σύνταγμα.

2 σχόλια:

  1. επί του αποφθέγματος:
    αν η πλειοψηφία του ελληνικού λαού αμφιβάλλει για τις προθέσεις της κυβέρνησης στο ζήτημα του μνημονίου είναι να απορεί κανείς πως εμπιστεύεται τις προθέσεις της σχεδόν τυφλά στο ζήτημα των ΑΕΙ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Α Δημητρίου καταρχήν καλώς επανέκαμψες, σε είχαμε χάσει.
    Κατά δεύτερο η κοινωνία έχει φάει το υπάρχον σύστημα της διαφθοράς και της ανεπάρκειας που έχει οδηγήσει στη πλήρη διάλυση των πανεπιστημίων και είναι έτοιμη να αποδεχτεί την αλλαγή όποια και αν είναι. Η λύση είναι κάπου στη μέση ως συνήθως.

    ΑπάντησηΔιαγραφή