ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 24 Αυγούστου 2011

Σανίδια στο μυαλό ή μυαλό από σανίδια;



Πως να βγάλεις τα κόμματα και τις παρατάξεις από το σώμα του πανεπιστημίου. Πως να βγάλεις τις βδέλλες που απομυζούν την ικμάδα του; Πως να βγάλεις τα σανίδια από το μυαλό των ιδεόληπτων. Γιατί οι έχοντες συμφέρον από το διαλυμένο παρόν δεν κρύβονται και καλά κάνουν. Οι ιδεόληπτοι που νομίζουν ότι παίζεται η δωρεάν παιδεία, η δημοκρατία και η σοσιαλιστική επανάσταση σε μια στοιχειώδη και απαραίτητη μεταρρύθμιση, πως βολεύονται; Τους δικούς μας του Αριστερούς που στέλνουν τα παιδιά τους να μάθουν γράμματα και βλέπουν τι γίνεται και οργίζονται και μετά όταν πάει κάτι να αλλάξει, λένε όχι και να δούμε, τι να τους κάνουμε; ( Leo)


Του Κώστα Γιαννακίδη από το protagon
Πόσο γρήγορα μπορείς να καλύψεις μία πόρτα καρφώνοντας σανίδες στο κούφωμα; Αν η δουλειά γίνει από τρεις δεν χρειάζονται πάνω από δέκα λεπτά. Το έχω δει, είναι ίσως η πιο έντονη εικόνα που κουβαλάω ως αναμνηστικό των φοιτητικών χρόνων. Βρισκόμαστε λίγο πριν το τέλος των '80ς και στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας οι εκπρόσωποι της Πανσπουδαστικής έχουν αποφασίσει ότι η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών θα επιτρέψει στο κεφάλαιο να απαλλαγεί από εργατικά χέρια και ανθρώπινα μυαλά. Το εκτελεστικό μέρος της διαμαρτυρίας τους υλοποιήθηκε όπως ακριβώς φαντάζεστε. Η αίθουσα με τους πρωτόγονους υπολογιστές κλείστηκε με σανίδια. Μπορεί να σας φαίνεται συμβολικό, αλλά η αίθουσα έμεινε για μέρες αποκλεισμένη. Οι τύποι πήραν σανίδια από το μυαλό τους και τα κάρφωσαν στην πόρτα.
Δεν ήταν δα και κάτι πρωτόγνωρο για τα ήθη της εποχής-ούτε σήμερα θα ήταν. Όταν ολόκληρο φοιτητικό κίνημα είχε συμπτυχθεί πίσω από το αίτημα για τη «μη εντατικοποίηση των σπουδών», το αμφιθέατρο μπορούσε να συζητήσει τα πάντα-σε μας είχε τεθεί ως αίτημα να τυγχάνουν καλύτερης μεταχείρισης στις εξετάσεις τα παιδιά των αντιστασιακών. Λογικό και αυτό. Τα κόμματα και οι παρατάξεις τους έκαναν συνειδητό πλιάτσικο στις αγωνιστικές μνήμες του φοιτητικού κινήματος με σκοπό να εκμαυλίσουν το κίνημα και να ασκήσουν έλεγχο στην παιδεία. Τα κατάφεραν μια χαρά και αυτό αποτυπώνεται στη σημερινή κατάσταση των Πανεπιστημίων. Είναι μάλιστα τέτοια η κατάσταση, ώστε αν σηκώσετε στην τύχη ένα πρόβλημα και το αποδώσετε στα κόμματα και στις παρατάξεις τους αποκλείεται να κάνετε λάθος. Δεκαετίες ολόκληρες τα ανώτατα ιδρύματα λειτουργούν υπό το καθεστώς απολύτης αυθαιρεσίας των κομματικών εγκάθετων με την ανοχή ή την αγαστή συνεργασία της πανεπιστημιακής κοινότητας. Κομματικοί μηχανισμοί συναλλάσσονται με δασκάλους, συμβούλια λειτουργούν σαν σπείρες, δαιδαλώδεις μηχανισμοί λυμαίνονται κονδύλια και ευκαιρίες. Ταυτόχρονα ο τρόπος με τον οποίο λειτούργησε το άσυλο κατήργησε αυτό που υποτίθεται ότι προστάτευε, την ελεύθερη διακίνηση ιδεών-είναι γνωστά όλα αυτά.
Δεν ξέρω αν το νομοθετικό πλαίσιο που παρουσιάζει η Άννα Διαμαντοπούλου θα βάλει την παιδεία σε νέες βάσεις. Ξέρω όμως ότι έχει κάνει τη θετικότερη πολιτική τοποθέτηση της δεκαετίας, όταν δηλώνει ότι «κόμματα και παρατάξεις δεν έχουν λόγο στα Πανεπιστήμια.» Θεωρητικά αν τους αφαιρέσει τον θεσμικό ρόλο θα τους δώσει μία γερή κλωτσιά στα γόνατα. Είναι υπέροχο, αλλά ποιος πιστεύει ότι θα γίνει και αληθινό; Ακόμα και αν η φοιτητική παράταξη χάσει την ισχύ της στην εκλογή των πανεπιστημιακών οργάνων, θα έχει πάντα τις σανίδες και τα καρφιά στο χέρι. Θα έχει τα τραπεζάκια και τους τόνους χαρτιού πάνω στους ταλαιπωρημένους τοίχους. Θα έχει τη φωνή τον τσαμπουκά και, στην ανάγκη, τις γερές κομματικές πλάτες. Και όμως, έχουμε κυλήσει εδώ κάτω επειδή μας έλειψε η παιδεία, η καθαρή ματιά και η πραγματικά ελεύθερη βούληση. Έχουμε σανίδια στο μυαλό.
ένα άρθρο των πρωταγωνιστών

1 σχόλιο: