ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 28 Σεπτεμβρίου 2011

Το κόμμα του επανά



Tου Παντελή Μπουκάλα, Καθημερινή, 28.9.11

Υπάρχουν ακόμα ευτυχισμένοι άνθρωποι στην Ελλάδα. Ανθρωποι που γνωματεύουν ότι πάσχουμε από εθνική κατάθλιψη, αυτοί όμως διατηρούν το χαμόγελό τους άθικτο, ενώ το βλέμμα τους, με το «σωστό μείγμα» αυταρέσκειας και αλαζονείας, εξακολουθεί να τρυπάει σίγουρο το μέλλον της παλλαϊκής ευδαιμονίας. Είναι όσοι μετέχουν στα ηγετικά κλιμάκια της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Είναι πρώτα πρώτα ο κ. Σαμαράς, ένας ακόμα από την πολυπληθή ομάδα των πολιτικών που πίστεψαν κάποια στιγμή πως είναι «ανεπανάληπτοι και μόνοι και μεγάλοι», με αποτέλεσμα να χρησιμοποιεί πια το «εγώ» όχι μόνο σαν αντωνυμία, αλλά και σαν ρήμα και σαν επίρρημα και σαν επίθετο. Είναι οι εξ απορρήτων σοφοί συμβουλάτορες του αρχηγού. Είναι όσοι ονειρεύονται ήδη την επίπλωση του νέου υπουργικού γραφείου που υποχρεούται να τους εκχωρήσει η Μοίρα του Εθνους.
Είναι όλοι αυτοί οι αγαθοί άνθρωποι που πέρασαν ένα μικρό, μικρότατο διάστημα ανελέητης αυτοκριτικής («ε, η αλήθεια είναι ότι δεν τα κάναμε και όλα άριστα»), και τώρα ετοιμάζονται να ξανακυβερνήσουν.
Τους βλέπουμε και τους ακούμε στις συνεντεύξεις τους, στα ραδιόφωνα, στις εφημερίδες, στις τηλεοράσεις και δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε ότι βρισκόμαστε ήδη στο 2011 και όχι στο 2006 ή έστω στις αρχές του 2009. Ανέγγιχτοι από τον χρόνο, ανέγγιχτοι δηλαδή από την ευθύνη και τη σύνεση (τα λευκά μαλλιά δεν σημαίνουν οπωσδήποτε σοφία, κι αυτό το έμαθαν πια οι πολιτευόμενοι, στην Ελλάδα και αλλού, και, ενδίδοντας στον δαίμονα της φιλαρέσκειας, τα βάφουν, για να βγαίνουν πιο σφριγηλοί στις διαφημιστικές φωτογραφίες τους), έχουν την απόλυτη βεβαιότητα ότι επειδή βιάστηκαν οι ίδιοι να παραγράψουν το μόλις χθεσινό παρελθόν τους και να το λησμονήσουν, το πήραμε απόφαση κι όλοι εμείς, οι παθόντες, να λησμονήσουμε επίσης και να ξεγράψουμε τα βαθιά και ανεξίτηλα γραμμένα. Αλλά, διάβολε. Και χίλιες να ήταν οι κολυμβήθρες του Σιλωάμ, και δυο χιλιάδες οι λίμνες σαν τη μυθική Κάναθο που επαναπέδιδε στην Ηρα την παρθενικότητά της, δεν θα κατάφερναν να εξαγνίσουν τόσο γρήγορα και τόσο άκοπα τη Ν.Δ.

Κόμμα του «επανά» είναι η «νέα Νέα Δημοκρατία», τόσο νέα όσο και το «νέο ΠΑΣΟΚ». Θα επαναδιαπραγματευτεί λέει με τους τροϊκανούς το Μνημόνιο και το Μεσοπρόθεσμο, κι ας της το έχουν ξεκόψει εκείνοι. Θα επαναπροσλάβει λέει όσους απολύονται ή εξωθούνται στην εργασιακή εφεδρεία. Θα επανεξετάσει λέει όλες τις αποφάσεις και τα μέτρα του ΠΑΣΟΚ, ακόμα κι εκείνα με τα οποία συμφωνεί, χωρίς ωστόσο και να το ομολογεί δημοσίως, καιροσκοπώντας. Ενα κόμμα επαναπαυμένο στις αμέτρητες δάφνες των άθλων του κατά την προηγούμενη κυβερνητική του θητεία. Ενα κόμμα που θριαμβολογεί ήδη για την επάνοδό του στην εξουσία και απειλεί ότι θα «μας επανιδρύσει». Λες κι ήταν λίγα τα αποκαΐδια που άφησε πίσω της η πρώτη «επανίδρυση».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου