ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Παρασκευή, 4 Νοεμβρίου 2011

Ένα γελαστό απόγευμα




του Πάνου Θεοδωρίδη από τον Αγγελιοφόρο
Πέρασα ένα γελαστικό απόγευμα, παρακολουθώντας τον επικεφαλής των Νεοελλήνων τακτικιστών (τον λένε και πρωθυπουργό των Ελλήνων) να εξηγεί στο πόπολο ότι κατάφερε με την τακτική του να παρασύρει τον Σαμαρά σε συμπαραγωγή. Θυμήθηκα απλώς το παμπάλαιο ανέκδοτο με τον καουμπόη που ήθελε να γλιτώσει το σκαλπ του από τη φυλή των Νάβαχο που του αντιπρότειναν να σκοτώσει μια αρκούδα και να έρθει εις γάμου κοινωνία με μια γριά Ινδιάνα. Χώνεται αυτός στη σπηλιά, ακούγονται βρυχηθμοί, φωνές και φασαρία, βγαίνει ο καουμπόης καταματωμένος, με σπασμένο χέρι και τα άντερα στο άλλο χέρι και φωνάζει: «Πού είναι τώρα, σκοτώσω γριά Ινδιάνα;».
Η πρωθυπουργική ομιλία στο υπουργικό συμβούλιο ήρθε στο κοινό μέσω σπασμένου τηλεφώνου. Είμαι σίγουρος πως δεν πρέπει να πέρασε από τη φροντίδα ενός επαρκούς αναγνώστη (ίσως είναι πολύ να απαιτείς επιμελητή κειμένου). Διότι ξενύχτησα ακούοντας τη Μερκέλα και τον Σαρκοζήν, διάβασα αποσπάσματα ενός έξαλλου εναντίον μας ευρωπαϊκού Τύπου, είχα ήδη ντραπεί φοβερά με το ρεζίλι, αλλά ομολογώ πως ο πρωθυπουργός είχε επισκεφθεί μια άλλη διεθνή συνάντηση. Επιπλέον, άρχισε να λειτουργεί στα ιστολόγια ένας παναθεματισμένος «πλαγιαρισμός» που κατηγορούσε ανθρώπους σαν κι εμένα πως είμαι παπαγαλάκι εξωνημένο του Λαμπρακιστάν ή άλλης μαφίας, διότι ο πρωθυπουργός δεν φαίνεται να αντιλαμβάνεται, αν δεν βαφτιστεί πλειοψηφικώς με την εμπιστοσύνη της Βουλής, ότι μπορεί να παραμείνει όσο τον γουστάρουν οι βουλευτές του, αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, αλλά μάλλον δεν θα έχει κανένα λόγο να συνεννοείται με τον Σαμαρά περί νέου πρωθυπουργού: είναι ζήτημα του νέου αρχηγού του κράτους, που σε πρώτη ματιά φαίνεται πως πρέπει να εκλεγεί από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ, κι ας μείνει εκεί για δέκα λεπτά.
Θα μου πείτε ότι ζούμε στην Ελλάδα, όπου οι κόλακες και ο ορφανοί χαρακτήρες είναι περισσότεροι από τα ντιλίβερι που ιδρύονται κάθε μέρα στη χώρα. Επίσης, πρέπει να παραδεχτώ πως ο άνθρωπος που μας κυβερνάει με κανέναν τρόπο δεν ψεύδεται, επειδή το ψεύδος απαιτεί μιας μορφής ματαιωμένη πονηριά και λάθος ερμηνευμένη αίσθηση κινδύνου, ιδιότητες που δεν διαθέτει ευτυχώς, διατηρώντας τον ηθικό του ρόλο στη ζωή. Καλύπτεται απλώς από την παροιμιώδη φράση «ό,τι να 'ναι» ή από την άλλη έκφραση «άλλού γι' αλλού». Το ότι εύκολα βρίσκεις ανέκδοτα να ερμηνεύσεις μερικές συμπεριφορές του, οφείλεται στο ότι διαθέτει βαριά εκπαίδευση, επίμονη και συνεχή, με το λεγόμενο «λαϊκό ενδιάθετο». Οποιος διαβάσει τα ενδιαφέροντα βιβλία του αδελφού του, καταλαβαίνει τον ιδιότυπο τρόπο της λαϊκής συμπάθειας και καταξίωσης που διαθέτει. Εάν ενίοτε θυμίζει τον Χαρούντι Βι Μπάγκσι στο «Πάρτι» του Μπλέικ Εντουαρντς, οφείλεται στο ανάγωγο πνεύμα των ημιθανών χίπηδων που επιμένουν να μην το βουλώνουν.
Τελευταίο, μα όχι ελάχιστο, οι αντίπαλοί του δεν έχουν διάρκεια. Φέρονται σαν άθεοι σε μια πολιτεία με θρησκόληπτους, σαν τον Σπάρτακο που τον κάλεσαν σε τραπέζι του Λούκουλλου και η γενναιότητά του δεν σημαίνει πως μπορεί να φάει μια καραβίδα χωρίς το καβούκι της. Πέρα από τη σαρκαστική ευθυμία που δημιουργεί αυτό το βαθύ νεοελληνικό δράμα, πρέπει να παραδεχτούμε πως ο πρωθυπουργός δεν μας φορτώνει με συμπλεγματα κατωτερότητας…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου