ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 21 Νοεμβρίου 2011

Στη χώρα των ζόμπι να μείνουμε ζωντανοί




από το blog menokio

…Κλαυθμοί και οδυρμοί αχούν από άκρη σε άκρη του «αριστερού» χώρου για την  αστική συγκυβέρνηση. Κι αυτό δεν έχει να κάνει τόσο με τον πόνο τους για τα νέα βάσανα που περιμένουν το προλεταριάτο και τον φτωχό λαό, όσο με το ότι η ίδια η πορεία του πολιτικού παιχνιδιού και της ταξικής πάλης, διαψεύδει και καταρρίπτει με τον πιο κραυγαλέο και κατηγορηματικό τρόπο την «αριστερή» ρητορεία ενάμισυ χρόνου: Ο «λαός», τον οποίο αποθέωναν, το κίνημα των πλατειών, οι αγανακτισμένοι, οι «εξεγερμένοι», η «νέα λαϊκή πολιτικοποίηση με τα πανδημοκρατικά και πατριωτικά χαρακτηριστικά», το «λαϊκό ΟΧΙ της 28/10/2011» λούφαξε στην μικροαστική πολιτική θαλπωρή, της ησυχίας-τάξης-ασφάλειας, την οποία απλόχερα προσφέρει το καινούριο κόμμα της τάξης (συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ-για την χρήση του όρου κόμμα της τάξης βλ. Μαρξ Κ, 18ηΜπρυμαίρ).

Η κλάψα επίσης θα ενταθεί στο μέτρο που η ακροδεξιά του ΛΑΟΣ θα αρχίσει να διαμορφώνει επίσημους και θεσμικούς θύλακες στο κράτος και να δένεται οργανικά με αυτό (-εδώ να καθήσουν να σκεφτούν πιο σοβαρά, όσοι μας κατηγορούν ότι είμαστε ανιστόρητοι και δογματικοί, όταν εδώ και χρόνο κάνουμε λόγο για προσπάθειες ενός ιδιότυπου εκφασισμού).

            Από όλη την παραπάνω κατάσταση, αυτό το οποίο εμπεδώνεται, είναι η πολιτική ολοκλήρωση αυτής της διεργασίας, την οποία οι αστοί δημοσιολόγοι αποκαλούν «το τέλος της μεταπολίτευσης». Με δεδομένο αυτό, η κομμουνιστική αντίληψη και πρακτική θα πρέπει, όχι να μείνει προσκολλημένη στην υπεράσπιση των «καλών» της μεταπολίτευσης, αλλά να διαβλέψει την μέσα στην κρίση διαμόρφωση των καινούριων στοιχείων, τα οποία αναφέρονται στις καινούριες ποιότητες, τις οποίες επιφέρει η καπιταλιστική κρίση στις κοινωνικές σχέσει
Η καπιταλιστική κρίση είναι μηχανή καταστροφής: Καταστρέφει παλιές σχέσεις και τις αντικαθιστά με άλλες, οι οποίες συντείνουν στην περαιτέρω κοινωνικοποίηση της θεμελιακής σχέσης κεφάλαιο-εργασία. Από αυτήν την άποψη μπορούμε να πούμε, ότι στα συντρίμμια της σημερινής εργατικής και επαγγελματικής νομοθεσίας βρίσκονται οι αυριανές επιθετικές εργατικές διεκδικήσεις-Στη σημερινή στρατιά των απεγνωσμένων χωρίς συλλογική ταυτότητα ανέργων, βρίσκονται οι αυριανές βάρδιες της εργατικής τάξης. Εν ολίγοις οι παλιές σχέσεις του κορπορατισμού, της γιγάντωσης των εργατικών αριστοκρατιών, της μικροϊδιοκτησίας κλπ αναγκάζονται να δώσουν τη θέση τους σε σχέσεις, οι οποίες δρομολογούν είτε την εμφάνιση είτε την γιγάντωση των (νέων και παλιών) προλεταριακών φιγούρων, των οποίων το συνεχώς αυξανόμενο ειδικό βάρος θα φανεί, όταν ο αστισμός θα καταφέρει να τραβήξει τη χώρα σε νέα παραγωγικά πρότυπα. Πάνω σε αυτή τη διεργασία θα βασισθεί και η συγκρότηση καινούριων αναπαραστάσεων και κουλτούρων: Δίπλα στον κοινωνικό κανιβαλισμό, θα διαμορφωθούν καινούρια δίκτυα και μορφές κοινωνικής αλληλεγγύης. Θα μειωθεί το βάρος της κουλτούρας της ήσσονος προσπάθειας-του λαμόγιου-του επιχειρηματία με τις πλάτες τους κομματικού πελατειακού συστήματος-του γραφειοκράτη δημοσίου υπαλλήλου που αντιμετώπιζε τον λαό με υπεροψία και ελιτισμό και θα αυξηθεί το βάρος των εργατικών κουλτούρων-καθ’ όσον ο κόσμος της δουλειάς και της παραγωγής θα προβάλλει πάλι στο κοινωνικό προσκήνιο και μέσα από εκεί θα ανοίξουν οι δρόμοι για τη συγκρότηση της προλεταριακής υποκειμενικότητας, με την έννοια της αναγνώρισης από τον ίδιο τον προλετάριο του ρόλου που επιτελεί στην παραγωγή.
Το παραπάνω πλαίσιο (το οποίο για εμάς δεν αποτελεί κάποια ντετερμινιστικά προσδιορισμένη αναγκαιότητα-αλλά κοινωνική τάση) θα θέσει επί τάπητος το ζήτημα της κοινωνικοπολιτικής ηγεμονίας. Ο αστισμός το γνωρίζει αυτό πολύ καλά και γι’ αυτό κάνει εκκλήσεις στους γόνους των αστικών και μεσοαστικών ελίτ (βλ. σχετικές τοποθετήσεις Παπανδρέου στην Βουλή κατά την ψήφο εμπιστοσύνης και Σαμαρά στην ΔΕΘ) να γυρίσουν πίσω στην Ελλάδα, ακριβώς για να μην διαμορφωθεί «κοινωνικό» κενό ηγεμονίας.
Αν σήμερα η εκ μέρους του προλεταριάτου ταξική πάλη διεξάγεται πιο πολύ σε μοριακό επίπεδο, έχει να κάνει πέρα από πολιτικές ανεπάρκειες, και με την ιστορικά προσδιορισμένη αντιφατικότητα των κοινωνικών σχέσεων και την στρατηγική του κεφαλαίου εις βάρος της εργασίας. Αυτό που χρειάζεται είναι η βαθιά μελέτη των μοριακών κινήσεων του προλεταριάτου, προκειμένου να συνδεθούμε μαζί τους, ούτως ώστε η μοριακή κίνηση να καταστεί οργανική, δηλαδή πολιτική.    

1 σχόλιο:

  1. Με τη μόνη διαφορά ότι τις πολιτικές επιλογές δεν τις πληρώνουν οι προλετάριοι, αλλά οι μεσαιοαστοί. Οι προλετάριοι ήταν αφορολόγητοι και μένουν σχετικά αφορλόγητοι. Οι προλετάριοι δεν είχαν καταναλωτική δύναμη, παρά μόνο μέσα από την πιστωτική αφαίμαξη. Οι προλετάριοι δεν είχαν τελικά ευκαιρίες κοινωνικής εξέλιξης ούτως ή άλλως. Εν τέλει την πληρώνουν οι μεσαιοαστοί που καλούνται να πληρώσουν με δεκάδες έμμεσους (πτώση αγοράς, μειώσεις μισθών, αναδρομικά τέλη επί του παλαιότερου επενδυόμενου μαύρου χρήματος) κι άμεσους τρόπους (νέα τέλη και φόροι).

    ΑπάντησηΔιαγραφή