ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2012

Η πλάνη των προθέσεων...



Η πλάνη των προθέσεων... ή  (εσύ το διάβασες το μνημόνιο;)

 του Θανάση Τσουμαλάκου

Το 1946, οι W.Wimsatt & M. Beardslay, (The Intentional Fallacy), δημοσιεύουν στις ΗΠΑ, την θεωρία της αυτόνομης υπόστασης του λογοτεχνικού έργου απέναντι στην κριτική. Μεθοδολογικά η σχέση του δημιουργού με το έργο δεν αφορά την λογοτεχνική κριτική: με απλά λόγια, οι προθέσεις του συγγραφέα, ότι είχε στο μυαλό του όταν έγραφε το ποίημα, ας πούμε, όχι μόνον δεν πρέπει να επηρεάσουν αλλά είναι και ανεπιθύμητοι παράγοντες στην κριτική αξιολόγηση του έργου. Αν έχουν επιτευχθεί τότε το ποίημα δείχνει από μόνο του τι προσπαθεί να πει, αν όχι τότε οι προθέσεις αφορούσαν κάτι άλλο, το οποίο δεν ευτύχησε να γραφτεί.

Αντίστοιχα στην πολιτική σκηνή, η αναφορά στις προθέσεις του ΓΑΠ δεν μπορούν να  αξιολογηθούν πέρα από το σημερινό αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης του μνημονίου, την  Ελλάδα το Γενάρη του 2012.
Ο φανφαρονισμός και τα παραδείγματα ατελεύτητα:
λεφτά υπάρχουν , το χρέος που δεν ήξερα, οι χώρες που συνδέονται με το ΔΝΤ καταστρέφονται, οι κερδοσκόποι που ρημάζουν την πατρίδα, η Ελλάδα θα πληρώσει μέχρι το τελευταίο σεντ, η καρέκλα που δεν με ενδιαφέρει, η οικογένεια μου που βάλλεται, το δημοψήφισμα που θα κάνω, κλπ.

Το «κούρεμα» χρέους, το οποίο η ελληνική κυβέρνηση δεν ζήτησε, το εκτελούν εταίροι και πιστωτές μας  μέσω PSI (100 δις).
80 δις στην αρχή και 110 μετά, ήτοι 190 δις δηλαδή!
 Έτσι θα έχουμε, τώρα που πέρασε στην ΕΚΤ, χρέος 120% το  …2020.
Πλάκα κάνεις!  Αφού τόσο θα είχαμε το 2009 με 190 δις βοήθεια!
Τι ποίημα κι αυτό.
Οι περισσότερες θεμελιώδεις έννοιες είναι δύσκολο να οριστούν με πληρότητα. Ο ρόλος της ηγεσίας, για παράδειγμα.
Στις επιχειρήσεις, η συνεισφορά του στο συνολικό αποτέλεσμα έχει συχνά αγιοποιηθεί, σε αντίθεση με την ικανότητα δημιουργίας αξιόμαχης ομάδας, η οποία θα συνεχίσει μακροπρόθεσμα να δημιουργεί αξία για τους μετόχους.
Στην διαδικασία ελέγχου για την αποτελεσματικότητα του ΓΑΠ  στην ανάδειξη προσώπων, η επιστήμη σηκώνει τα χέρια. Ο «μέτοχος»  ελληνικός λαός αναρωτιέται:
σε πια λογική αξιολόγηση προσωπικού θα επιβραβευόταν ο ηγέτης ο οποίος ανάδειξε την Τίνα (Μπιρμπίλη) σε ρόλο διαχειριστή της ενέργειας, του σημαντικότερου πόρου οικονομικής ανάπτυξης σήμερα;
Εκεί όμως πού πράγματι το «χάρισμα του ηγέτη» θα αναδεικνυόταν θα ήταν στην επιλογή του συνεχιστή του έργου του: πόσοι διευθύνοντες σύμβουλοι θα πρότειναν για αντικαταστάτη τους τον Φίλιππο (Πετσάλνικο);

Ωστόσο έχει ενδιαφέρον και η δήλωση Παπαδήμου (ΒΗΜΑ στις 23/10/2011) για τις καταστροφικές συνέπειες που θα είχε για την Ελλάδα ένα κούρεμα μεγαλύτερο του 21%, που είχε αποφασισθεί τον Ιούλιο, σε τράπεζες και ασφαλιστικά ταμεία.
Αυτά τώρα ξεχάστηκαν.
Όπως ξεχάστηκε και η δήλωση του, η οποία προηγήθηκε της μαύρης εβδομάδας του χρηματιστηρίου το Σεπτέμβρη του 1999:
"κατά τους τελευταίους μήνες παρατηρείται μια διευρυνόμενη αναντιστοιχία μεταξύ της αύξησης των τιμών των μετοχών πολλών επιχειρήσεων και της προσδοκώμενης ανόδου της κερδοφορίας τους κατά τα επόμενα έτη. Οι τιμές πολλών μετοχών, σε σχέση με τα πρόσφατα και ορθολογικώς προσδοκώμενα επιχειρηματικά κέρδη, έχουν διαμορφωθεί σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, συγκρινόμενα με τις αντίστοιχες σχέσεις χρηματιστηριακών τιμών και επιχειρηματικών κερδών που έχουν διαμορφωθεί στις κεφαλαιαγορές άλλων χωρών."
Στην «πλάνη των προθέσεων», οι συγγραφείς λένε αντίστοιχα: « ένα ποίημα δεν δημιουργείται συμπτωματικά. Οι λέξεις του ποιήματος βγαίνουν από κάποιο κεφάλι και όχι από καπέλο ταχυδακτυλουργού».

Μήπως, τελικά δεν είναι ακριβώς έτσι, κάποιες φορές;
Γιατί κάποιοι διαβάζουν βουλωμένο γράμμα, όταν άλλοι κυνηγούν ρομαντικά το χρέος μας;

Θανάσης Τσουμαλάκος 

( Ο Θ. Τσουμαλάκος είναι Δ/νων Σύμβουλος Πολυεθνικής εταιρείας)

1 σχόλιο:

  1. Πολύ ωραίο κείμενο. Ειρωνικό κι επιθετικό όσο του πρέπει. Παραβλέπει βέβαια τις διεθνείς συγκυρίες (νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις στην ΕΕ και περιορισμός του ρόλου της Επιτροπής στις αποφάσεις των Μερκοζύ), αλλά εξαιρετικό άρθρο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή