ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 4 Φεβρουαρίου 2012

Δραπετεύοντας από την πραγματικότητα του Πέτρου Παπασαραντόπουλου



ή εμπρός στο δρόμο που χάραξαν οι κοινωνικοί εταίροι



του Πέτρου Παπασαραντόπουλου από το fb

Όπως φαίνεται, όλα πλέον κρέμονται από μια κλωστή. Οι πολιτικοί αρχηγοί διαρρέουν ότι δεν θα υποχωρήσουν από τις «κόκκινες γραμμές» τους και ο πρωθυπουργός απειλεί με παραίτηση. Η δραχμή είναι προ των πυλών.

Εάν επιχειρήσει κάποιος μια εξήγηση για τις δραματικές στιγμές που ζούμε, αυτή μπορεί ίσως να βρεθεί στην επίμονα επαναλαμβανόμενη απόδραση από την πραγματικότητα, σε εποχές κρίσης, που χαρακτηρίζει την ελληνική κοινωνία και το πολιτικό προσωπικό και που τα ίχνη της χάνονται στα βάθη της σύστασης του ελληνικού κράτους.
Κλασική απόδειξη των ανωτέρω, οι περίφημες αποφάσεις των κοινωνικών εταίρων. ΟΧΙ σε όλα. Να μην αλλάξει τίποτα στα εργασιακά. Να μη γίνει καμία διαρθρωτική αλλαγή στην αγορά εργασίας. Να διατηρηθούν ο 13ος και ο 14ος μισθός (που σημειωτέον δεν υφίσταται σε καμία χώρα σε όλη την Ευρώπη), να μην μειωθεί ο κατώτερος μισθός (που έτσι ή αλλιώς δεν εφαρμόζεται από τις μικρές επιχειρήσεις)  και το κυριότερο: Να μην αγγίξει κανείς τους εσωτερικούς κανονισμούς των ΔΕΚΟ. Για τους γνωρίζοντες, για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ, εκεί βρίσκεται όλο το ζουμί. Με τις προβλέψεις των εσωτερικών κανονισμών οι μισθοί εκτινάσσονται ανεξέλεγκτα, έτσι ώστε το μέσο μισθολογικό κόστος, για να αναφέρω μόνον ένα πρόσφατο παράδειγμα, στο ΟΑΚΑ να είναι 3.200 ευρώ μηνιαίως.

Αυτή είναι η μια όψη της πραγματικότητας. Η άλλη είναι ότι η πραγματική οικονομία, η αγορά, που καθημερινά αυτορυθμίζεται. Ένας στους τρεις εργαζόμενους, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, δουλεύει ανασφάλιστος. Ο κατώτερος μισθός σπάνια εφαρμόζεται. Η ανεργία πλησιάζει το 20%. Πολλές επιχειρήσεις υποχρεώνουν τους εργαζόμενους να δηλώνουν άνεργοι, να εισπράττουν το επίδομα ανεργίας και να δουλεύουν ανασφάλιστοι. Αυτή η πραγματικότητα αφήνει παγερά αδιάφορους τους κοινωνικούς εταίρους. Κατά βάθος κάποιους τους βολεύει. Η ΓΣΕΕ ενδιαφέρεται μόνον για τα προνόμια των ΔΕΚΟ. Οι επαγγελματικοί φορείς βολεύονται απόλυτα με τη μαύρη εργασία, που εξασφαλίζει συγκριτικά πλεονεκτήματα στους «μικρούς» του κλάδου απέναντι στους «μεγάλους». Ο ΣΕΒ προσχωρεί, είτε γιατί δεν θέλει να είναι ο κακός της υπόθεσης είτε γιατί οι επικεφαλής του έχουν ήδη πουλήσει τις επιχειρήσεις τους.
Το γενικό συμφέρον, η ανάγκη να αλλάξει το τοπίο της εργασίας στην πραγματική οικονομία, η ανάγκη ενός νέου συμβολαίου στον κόσμο της εργασίας, δεν αφορούν τους κοινωνικούς εταίρους. Πρέπει όλα να μείνουν ίδια, με μια εξαίρεση: Συμφωνούν όλοι στη μείωση του μη μισθολογικού κόστους, δηλαδή στον περιορισμό των εισφορών, δηλαδή στο να πετάξουμε μια καυτή πατάτα στον καταρρέον ασφαλιστικό σύστημα. Όταν τεθεί θέμα μείωσης των συντάξεων, τότε θα κάνουμε ανέξοδη αντίσταση.
 Έτη φωτός μακριά από τη διαπίστωση του Μπρούνο Τρεντίν, ιστορικού ηγέτη των ιταλικών συνδικάτων και του Ιταλικού Κομουνιστικού κόμματος, διατυπωμένη το 1981: 
Για να είμαι πιο ωμός και σχηματικός, δεν αγωνίζεται κανείς ενάντια στην κρίση υπερασπίζοντας νέτα σκέτα τις υπάρχουσες δομές, αλλά αγωνίζεται προσπαθώντας να ελέγξει την μεταβολή τους…

 Επανέρχομαι στο ζήτημα της φαντασιακής απόδρασης. Σε περιόδους κρίσης, έχουν παρατηρηθεί σε πολλές δυτικές κοινωνίες, στη διάρκεια της ευρωπαϊκής νεωτερικότητας, φαινόμενα απόδρασης από την πραγματικότητα και φαντασιακής καταφυγής σε εικονικές πραγματικότητες, σε φαντασιακές κατασκευές, εκτός τόπου και χρόνου. Η συχνότητα και η ένταση αυτού του φαινομένου ποικίλει από χώρα σε χώρα. Στην Ελλάδα φαίνεται ότι, όχι μόνον συναντιέται συχνά στα 170 χρόνια που μεσολάβησαν από την κρατική συγκρότηση, αλλά και ότι έχει βαθύτατες ιστορικές ρίζες.
Η τελευταία φορά που αποδράσαμε, ήταν πριν από 20 χρόνια με το περίφημο Μακεδονικό. Αλαλάζαμε στα συλλαλητήρια, εκθρέψαμε τον ακραίο εθνικισμό στη γειτονική χώρα και το πρόβλημα είναι ακόμα άλυτο. Μερικές δεκαετίες πριν, μετεμφυλιακά, ζητάγαμε εδώ και τώρα την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα για να καταλήξουμε να διαπιστώσουμε, εκ των υστέρων και με την Κύπρο διχοτομημένη, ότι κάθε λύση που μας προτεινόταν ήταν χειρότερη από την προηγούμενη. Δέσμιοι των φαντασιώσεών μας επιδιώξαμε την Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών για να οδηγηθούμε στα συντρίμμια της Μικρασιατικής καταστροφής. Ονειρευόμασταν ότι θα ανασυστήσουμε τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, δέσμιοι της Μεγάλης Ιδέας, και οδηγηθήκαμε στην ταπείνωση του πολέμου του 1897. Δεν είναι τυχαίο ότι οργανικό στοιχείο σε όλα τα επεισόδια αυτής της απόδρασης ήταν πάντα η Ορθόδοξη Εκκλησία,  

Έτσι και σήμερα, είμαστε έτοιμοι να τα τινάξουμε όλα στον αέρα. Μοιάζει κανείς να μην συναισθάνεται αυτό που έγραψε πρόσφατα ο Economist ότι επιστροφή στη δραχμή θα οδηγήσει σε δραματική κατάρρευση βιοτικού επιπέδου και στη συνέχεια σε υπερπληθωρισμό. «Εθνικώς υπερήφανοι» βουλευτές, μετά την θαρραλέα αντιστασιακή τους πράξη να αρνηθούν την απελευθέρωση του ωραρίου των φαρμακείων, είναι έτοιμοι να καταψηφίσουν κάθε αλλαγή στα εργασιακά. Δέσμιοι μιας ασύλληπτης μικροπολιτικής και συντεχνιακής αντίληψης, έχουμε ετοιμάσει και την αφήγηση της Ελλάδας της δραχμής. Για τα προβλήματα της δημόσιας διοίκησης, το πλιάτσικο στα νοσοκομεία, τη φοροδιαφυγή, τα κλειστά επαγγέλματα, τα ελλείμματα στις ΔΕΚΟ, για όλα φταίνε οι ξένοι. Ακριβώς όπως για τους φανατικούς οπαδούς των ποδοσφαιρικών ομάδων, δεν φταίει ποτέ η ομάδα τους όταν χάνει, αλλά ο διαιτητής και τα στημένα ματς. Σε ρόλο σολίστα τα ΜΜΕ, με τον ακραίο λαϊκισμό, «ρήτορες και λωποδύτες», όπως τραγούδησε ο Διονύσης Σαββόπουλος στο «Δημοσθένους λέξις».
 Πολύ περισσότερο, που μπορεί να πάρουμε και άλλους μαζί μας στην καταστροφή, όπως αναφέρει ένας αστέρας των ακροδεξιών αντιμνημονιακών στο διαδίκτυο, (www.ellinomaxos.com): «αν η Ελλάδα αυτήν τη στιγμή κηρύξει στάση πληρωμών, θα “κλονίσει” απόλυτα τη συμμορία των Εβραίων. Αν αρνηθεί να τους ξεπληρώσει τα ομόλογα και άρα να ξαναγοράσει η ίδια τα δικά της “σκουπίδια”, τότε απλά τελείωσαν. …Θα καταρρεύσουν οι εβραϊκές επενδυτικές τράπεζες των τοκογλύφων όπως οι “δίδυμοι” την 11η Σεπτεμβρίου».

Όπως έγραφα πριν ενάμιση χρόνο στο «Πολιτικό Τραβέρσο»:
«Κατά συνέπεια, ήρθε η ώρα να ξεχάσουμε τη Δύση, αφού είναι ένας «λάκκος λεόντων», να φορέσουμε και πάλι τη φουστανέλα μας, όπως έκανε στις αρχές του 20ου αιώνα ο Παύλος Μελάς και να αποδράσουμε φαντασιακά στην εικονική πραγματικότητά μας.
Πολύ φοβάμαι, όμως, ότι θα είναι μια απόδραση χωρίς επιστροφή, «εις τόπον χλοερόνεις τόπον αναπαύσεως και αναψύξεως, ένθα απέδρα πάσα οδύνη, λύπη και στεναγμός», σύμφωνα με το τυπικό της νεκρώσιμης ακολουθίας, κατά την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Ακολουθεί η ταφή του νεκρού».

2 σχόλια:

  1. Εγώ θα κινηθώ σε άλλη κατεύθυνση, από την τάχα λογική της χρεοκοπίας.Κι όμως οι μισθοί έπεσαν ήδη 25-30% (3 στους 14 μισθούς του δημοσίου και 25% στον ιδιωτικό τομέα). Θα κόψουν κι άλλο τους μισθούς, λένε (άλλο 20-30%). Ο τιμάριθμος τρέχει με +10%. Και αυτά χωρίς να προσθέσουμε χαράτσι, μειώσεις δαπανών σε παιδεία και υγεία (περίπου 20-30% επί του μηνιαίου μισθού). Άθροισμα; 75%-100%. Αν αυτό δεν είναι χρεωκοπία, τότε τι χειρότερο να περιμένουμε;

    Από την άλλη, είναι πράγματι αστεία η λογική ότι ευθύνονται οι μισθοί και το μισθολογικό κόστος για την υποβάθμιση. Για να μην αναμασώ αυτά που έγραψα σε άλλο σχόλιο, θέλω μόνο να σημειώσω ότι πουθενά δεν κάνει λόγο για ελεγκτικούς μηχανισμούς όταν φέρεται κατά του βασικού μισθού (καθαρά νεοφιλελεύθερη στάση) ούτε βάζει κάποιο φραγμό.

    Αλλά η πιο αστεία φράση είναι αυτή με την "αυτορύθμιση της αγοράς". Η κρίση του 2008 και η κανιβαλιστικές επιθέσεις στην ευρωζώνη που έδωσαν το άλλοθι για την επίθεση στη μεσαία τάξη και την κυριαρχία του πιο σκληρού προσώπου του νεοσυντηρητισμού, αποδεικνύουν ότι τουλάχιστον η αγορά δεν αυτορρυθμίζεται. Απλά είναι αδηφάγα κι αναζητά νέες τροφές. Αν θέλει ο αρθρογράφος να καταστήσει την Ελλάδα τμήμα του μενού, δικαίωμά του, αλλά εγώ το κρίνω καθαρά νεοφιλελεύθερο/νεοσυντηρητικό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. ΓΡΙΖΑ, ΓΚΡΙΖΟΜΑΥΡΑ, ΜΑΥΡΑ, ΠΟΛΥ ΜΑΥΡΑ
    Απο την κυβερνηση μας μαθαμε οτι η μαυρη οικονομια ειναι πανω απο 25%, ενω ο μ.ο. της Ε.Ε. ειναι περι το 15%. Αλλοι πιστευουν οτι ειναι πανω απο 30% και ισως προσεγγιζει το 40%.
    Δεν εχω βρει στοιχεια για την επιπτωση της κρισης στην γκριζα και μαυρη οικονομια στην χωρα μας. Υποθετω οτι η γκριζα (επισημη με ποσοστο αδηλωτης, τοσο σε εκδοση αποδειξεων, τιμολογιων οσο και μη ή εν μερει δηλωμενης εργασιας), αλλα πιστευω οτι εχει αυξηθει. Με δεδομενο οτι παρα την 3ετη εντονη υφεση που ανηλθε συνολικα σε 15%, ο τιμαριθμος αυξανει 5% ετησιως, που εξηγειται μερικως απο την αυξηση του ΦΠΑ, τολμω να διατυπωσω το αξιωμα του ΑΦ " Το αθροισμα της επισημης , γκριζας και μαυρης οικονομιας ειναι περιπου σταθερο". Μαλιστα σε περιοδους υφεσης αυξανεται η γκριζα και μαυρη οικονομια εις βαρος της επισημης.

    Επισης απο επισημα χειλη ανακοινωθηκε οτι 1 στους 3 εργαζεται ανασφαλιστος παιρνοντας μαυρη αμοιβη.
    Με το δεδομενο οτι η επισημη ανεργια ειναι πλησιον του 20%, προκυπτει οτι αρκετοι επισημα ανεργοι εργαζονται σε αδηλωτες εργασιες και οι πιο δραστηριοι ή χαμηλομισθοι εργαζομενοι εχουν δευτερη εργασια, συνηθως αδηλωτη. Αυτο συνεβαινε σχεδον παντα, και απ' οσα γνωριζω λογω ηλικιας, επι 42 ετη. Το 1970, οταν καναμε υπογειο στο πατρικο μου , ο μπετατζης μας ηταν ηδη συνταξιουχος στα 45 για λογους υγειας και εργαζοταν κανονικα με εναν βοηθο.

    Δηλ. αν εξαιρεσουμε τους πολυ ηλικιωμενους χαμηλοσυνταξιουχους, πιστευω οτι -ακομη- η υποκρισια μας ως λαος μοιαζει με την επαγγελματια ζητιανα που για να δημιουργησει "αισθηματα οικτου" στους περαστικους μαυριζει το προσωπο της -την ωρα της δουλειας- ενω μετα πλενεται, μακιγιαρεται και φορα τα καλα της με τις γοβες για να διασκεδασει με την παρεα της.

    Αυτην την αισθηση της υποκρισιας, του δηθεν, εχω αποκομισει τοσο απο τους κρατικους λειτουργους, τους πολιτικους, τους συνδικαλιστες, ακομη και απο σημαντικο τμημα του "σοφου λαου".
    Και εφοσον οι πολιτικοι παιρνουν μιζες μεσω της γκριζας και μαυρης οικονομια σε κουτια, σακουλες, τσαντες και εξωχωριων ή πολυεθνικων εταιρειων, ειναι κατανοητη η συμπαθεια των εκαστοτε κυβερνωντων προς την γκριζα και μαυρη οικονομια των μικρομεσαιων, κοινως την παραοικονομια στην οποια εχουν δραπετευσει πολλοι συνελληνες,λ.χ. βιοτεχνες, εμποροι, ελ. επαγγελματιες, επιχειρηματιες της νυχτας,τοκογλυφοι, μιζαδοροι,.... που δηλωνουν ελαχιστο εισοδημα.
    Οι δανειστες μας εχουν καποιο θολο σχεδιο για να παρουν μερος των χρηματων που μας εχουν δανεισει για να διοριζουν τα κοιμματα εξουσιας, για σπαταλες σε κρατικες προμηθειες και δημοσια εργα, μιζες , κ.λ.π.

    Εμεις ως κοινωνια, κομματα, επιχειρηματιες, συνεταιρισμοι, εχουμε καποιο σχεδιο, εντος η εκτος ευρωζωνης, με ευρω, μνα ή δραχμη;

    Βασει της προιστοριας μας, ηδη απο τοτε που γεννηθηκα, πολυ φοβαμαι πως οχι και ευχομαι να διαψευθω!

    Αφωτιστος Φιλελλην

    ΑπάντησηΔιαγραφή