ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 13 Αυγούστου 2012

Το κράτος δεν είναι λάφυρο


Η φωτο είναι από τη συλλογή του Τάκη Παπαθεοδωρόπουλου
Μιχάλης Κυριακίδης, Μεταρρύθμιση 

«Όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν», μου είπε κάποιος φίλος πρόσφατα σχολιάζοντας τις αλλαγές στον κρατικό μηχανισμό, καθώς διαπίστωνε πως δεν επαληθεύτηκαν οι προσδοκίες του για κάτι διαφορετικό από τη νέα τρικομματική κυβέρνηση, με τη συμμετοχή, μάλιστα, της ΔΗΜΑΡ.

Δεν ξέρω αν έχει απόλυτο δίκιο, αλλά ορισμένα φαινόμενα και πρακτικές που επαναλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο, όπως και παλιά, δεν πείθουν ότι κάτι άλλαξε.

Αντιπαρέρχομαι την απίστευτη πράξη τού για μία ημέρα Προέδρου της Βουλής, κ. Πολύδωρα, να διορίσει την κόρη του (όσο άξια και αν είναι) σε οργανική θέση μετακλητού υπαλλήλου, στο γραφείο του… και απ’ ό,τι διαβάζω, έγινε βούκινο στο διεθνή τύπο…

Υπάρχει, ωστόσο, πολύ πιο σοβαρό πρόβλημα. Πρόκειται για τη μαζική αντικατάσταση στελεχών του κρατικού μηχανισμού, με μόνο κριτήριο να «είναι δικός μας». Με τον τρόπο αυτό αντικαθίστανται ακόμη και ικανά στελέχη, διότι δεν είχαν την απαραίτητη κομματική κάρτα. Η πληροφορία δε ότι έγινε αναλογική μοιρασιά των θέσεων μεταξύ των τριών κομμάτων της κυβέρνησης, βαραίνει ακόμη περισσότερο την εικόνα. Χαρακτηριστική η περίπτωση του Ι. Διώτη, στελέχους κατά κοινή ομολογία ικανού και με απτά αποτελέσματα. Δεν «έβγαινε» όμως στη μοιρασιά…

Οι κυβερνώντες ξέχασαν ότι τα στελέχη αυτά τα χρειάζεται η χώρα και όχι τα κόμματα.

Δυστυχώς, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι το ίδιο όπως και τα προηγούμενα 40 χρόνια. Ότι το κράτος είναι λάφυρο του κόμματος, στην προκειμένη περίπτωση, των κομμάτων που κυβερνούν…

Πρέπει να σημειώσω εδώ, πως η μόνη περίοδος κατά την οποία επιχειρήθηκε στην πράξη και όχι μόνο στα λόγια, η αποδέσμευση του κράτους από το κόμμα, ήταν η περίοδος Σημίτη, όπου δόθηκε η δυνατότητα σε πολύ άξιους ανθρώπους να στελεχώσουν τον κρατικό μηχανισμό, χωρίς την ταυτότητα του κομματικού μέλους. Όσοι έχουν καθαρό μυαλό, το αναγνωρίζουν αυτό.

Οι νόμοι που διέπουν τη διαδικασία στελέχωσης του κρατικού μηχανισμού και των λοιπών φορέων που ελέγχονται από το δημόσιο -οι περισσότεροι των οποίων ψηφίστηκαν την περίοδο Σημίτη- είναι καθόλα σύμφωνοι με τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς και ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές ενός σύγχρονου κράτους δικαίου. Προβλέπουν, μεταξύ άλλων, ακόμη και διεθνείς διαγωνισμούς για την πλήρωση των θέσεων αυτών και μια διαδικασία open gov, κ.λπ.

Ωστόσο, η ίδια η Πολιτεία, τα ίδια τα κόμματα, οι κυβερνήσεις, αυτοί δηλαδή που έφτιαξαν και ψήφισαν αυτούς τους νόμους, είναι οι πρώτοι που τους καταστρατήγησαν και συνεχίζουν να τους καταστρατηγούν, χρησιμοποιώντας διάφορα προσχήματα που προσβάλλουν τον κοινό νου. Θυμάστε το φιάσκο και την κοροϊδία του open gov, που κατάντησε ανέκδοτο…

Δεν αναφέρομαι μόνο στην αλλαγή των διοικήσεων, όπου η μέθοδος να ζητούνται οι παραιτήσεις πριν από τη λήξη της θητείας τους, με μόνο αιτιολογικό ότι πρέπει να αδειάσουν οι θέσεις για τους «δικούς μας», προσβάλλουν εμάς τους πολίτες, τον πολιτισμό μας και τη θέση της χώρας ως μέλος της ΕΕ. Αναφέρομαι ακόμη και σε θέσεις πολύ πιο χαμηλά στην ιεραρχία, που ακολουθούν την αντίστοιχη λογική -και μην εκπλαγείτε- σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν μέχρι και τους κλητήρες… για να ολοκληρωθεί ο εξευτελισμός του open gov made in Greece.

Ακόμη πιο ανησυχητικό, είναι το γεγονός, ότι η κοινωνία φαίνεται να αποδέχεται ή να ανέχεται αυτήν την κατάσταση. Τα ΜΜΕ θεωρούν ότι είναι αυτονόητο να αλλάζουν όλοι, όταν αλλάζει και το κόμμα που κυβερνά. Συχνά, μάλιστα, απορούν με το «θράσος» αυτών που αρνούνται να παραιτηθούν….

Παρακολουθώ τη διαδικασία στελέχωσης της ΕΡΤ από ιδιαίτερο ενδιαφέρον, μια και εργάστηκα εκεί για περίπου 30 χρόνια. Αναφέρω την περίπτωση γιατί είναι ενδεικτική, καθώς ανάλογη είναι η εικόνα και σε άλλους αντίστοιχους φορείς. Οι παροικούντες στην ΕΡΤ παρακολουθούν για άλλη μια φορά κωμικοτραγικές καταστάσεις με τις αλλαγές χρωμάτων, ανάλογα με την περίσταση, τις ομαδοποιήσεις, προγραφές κ.ά., που προσβάλλουν την αξιοπρέπειά μας.

Διάβασα στο tvxs.gr τις δηλώσεις του νυν διευθυντή ειδήσεων της ΕΡΤ, Γιώργου Κογιάννη, ο οποίος αναφέρει ότι η “ΕΡΤ δεν είναι ιδιοκτησία και μαγαζί της κάθε κυβέρνησης” και ότι αν και του ζητήθηκε να παραιτηθεί, αρνείται. Συμφωνώ απόλυτα μαζί του, επί της ουσίας. Αν και θα ήταν πολύ πιο αξιόπιστος εάν συμπεριφερόταν και ο ίδιος με τον ανάλογο τρόπο, όταν ανέλαβε, μετά τις εκλογές του 2009, ως εκλεκτός του κόμματος που κέρδισε τις εκλογές, παρά τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς του. Διότι έκανε ακριβώς αυτό που του κάνουν σήμερα οι «άλλοι». Ζητούσε τις παραιτήσεις των μη εκλεκτών -και τις πήρε…

Όμως το θέμα δεν είναι να επαναλαμβάνεται το ίδιο φαινόμενο κομματικής αθλιότητας. Το ζητούμενο είναι να εφαρμοστεί επιτέλους η αξιοκρατία παντού, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς σκοπιμότητες. Μόνον έτσι θα μπορέσουμε να χτίσουμε ένα κράτος αποτελεσματικό, φιλικό προς τον πολίτη, με εσωτερική διαδικασία εξέλιξης των στελεχών με μόνο κίνητρο την παραγωγικότητα, την ικανότητα , την αποτελεσματικότητα και όχι την «τυχερή» κομματική ταυτότητα.

Η νέα κυβέρνηση έχει φορτωθεί με πάρα πολλά και δυσβάστακτα βάρη. Είμαστε, ωστόσο, αναγκασμένοι να της ζητούμε πολλά. Δεν αρκεί μόνον η διαχείριση του ή των μνημονίων. Χρειάζεται να κάνει πολλές και σε βάθος μεταρρυθμίσεις παντού. Παράλληλα, να δείξει τη γενναιότητα που χρειάζεται για να βάλει τέλος στο κράτος – φέουδο.

Η στελέχωση του δημόσιου τομέα και οτιδήποτε δημόσιου, δεν είναι ανεξάρτητη από το πόσο αναποτελεσματικό, αναξιόπιστο και ρουσφετολογικό κράτος έχουμε. (Η τεράστια φοροδιαφυγή, π.χ., δεν είναι ανεξάρτητη από το πώς και με ποια κριτήρια γινόταν η στελέχωση των εφοριών). Εκτός από την πολιτική του σημασία, υπάρχει και η οικονομική του διάσταση. Όταν ένας διοικητής ή πρόεδρος οργανισμού προσλαμβάνεται χάρη στην κομματική του ταυτότητα, ανεξάρτητα από τις ικανότητές του, λειτουργεί μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δίχως να μπορεί να σχεδιάσει μακροπρόθεσμα, δίχως να νιώθει την ανάγκη να έχει απτά αποτελέσματα, δίχως να κρίνεται από ένα αξιόπιστο, αμερόληπτο, αντικειμενικό σύστημα, αλλά μόνον από αυτόν που τον έβαλε εκεί και μάλιστα με αποτελέσματα που συνήθως απέχουν από το έργο για το οποίο έχει διοριστεί.

Και ιδού τα αποτελέσματα …


O Μιχάλης Κυριακίδης είναι δημοσιογράφος, διευθυντής Σύνταξης της «Μεταρρύθμισης»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου