ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 29 Αυγούστου 2012

Μεταρρύθμιση με το στανιό


του Γιώργου Παπασπυρόπουλου από την Αριστερή Στρουθοκάμηλο

Γολγοθάς αποδείχθηκε η υπόθεση της υιοθέτησης μιας συλλογικής στάσης απέναντι στην κρίση και η διαμόρφωση μιας ελληνικής αντιπρότασης στο μνημόνιο.
Γολγοθάς αποδείχθηκε η ενότητα των μεταρρυθμιστικών δυνάμεων απέναντι στην ισχυροποίηση του λαϊκισμού, δεξιού και αριστερού.
Γολγοθάς η διαβούλευση στις τοπικές κοινωνίες για την επίλυση προβλημάτων διαχείρισης των σκουπιδιών, εγκατάστασης αιολικών πάρκων, εφαρμογής επενδυτικών προγραμμάτων, αλλαγής καλλιεργειών, σκοπιμότητας έργων διαχείρισης υδάτινων πόρων, ακόμη και προτεραιότητας κοινωνικών ομάδων σε συμμετοχή σε επιδοτούμενα προγράμματα. 
Φαίνεται ότι όλα όσα απαιτούν συνεργασία είναι δύσκολα σε αυτήν την χώρα. Και επειδή το κράτος διαιρεί παραδοσιακά τις κοινωνικές ομάδες και κάνει ανταγωνιστές τους πολίτες, δεκαετίες τώρα, προκειμένου να ευχαριστήσει τους πελάτες του και να απομονώσει τους "άλλους", η κατάσταση αυτή είναι πια κάτι σαν εθιμικό δίκαιο.
Το δίκαιο της ομάδας, της παρέας, της συντεχνίας, του κόμματος απαιτεί από τα μέλη πειθαρχία και υπακοή - τους νόμους όλοι/ες τους έχουμε "γραμμένους" - την φατρία ποτέ. 
Από αυτήν περιμένουμε δουλειά, καταξίωση, επιτυχία, εισόδημα - ποτέ από την ικανότητα και την αξιολόγηση (σε αυτό το κράτος άλλωστε δεν συνηθίζεται...). 
Όλοι όλες ξέρουν άλλωστε στο πετσί τους πόσο μεροληπτικό είναι το κομματικό κράτος και την ανυπαρξία πραγματικά ανεξάρτητων θεσμών με εξουσία στους οποίους θα μπορούσε ο Πολίτης να απευθυνθεί. Έτσι, το κράτος μαριονέτα των κομμάτων είναι εντελώς αναξιόπιστο ενώ η φατρία αρκετά πιο υπολογίσιμη. 
Η διαφθορά επομένως δεν είναι μια μετρήσιμη παρέκκλιση από το κανονικό - όπως σε άλλες χώρες της δημοκρατικής Δύσης -  αλλά στην περίπτωσή μας, το ίδιο το "κανονικό". Εξαίρεση είναι η τήρηση της νομιμότητας (που πάει μαζί με την αφέλεια και την χαζομάρα) και η συνεργασία.
Τι μπορεί λοιπόν να κάνει ένα ολόκληρο "έθνος" ξυπνώντας εξ ανάγκης (των δανεικών) από τον λήθαργο της Ανατολίας και του Βυζαντινισμού; Νομίζω ...τίποτα. Θα πρέπει πιθανότατα να υποστεί την κατάρρευση ...
του υπάρχοντος συστήματος και μετά ίσως μπορέσει να χτίσει κάτι καινούργιο. Όσο προσπαθεί να αρνηθεί την πραγματικότητα με λαϊκιστικούς μύθους διαβολικών εισβολέων, τόσο πέφτει στην ανάγκη των δανειστών του και των όρων τους, σωστών ή λαθεμένων. Γιατί χάνει τις ευκαιρίες την μια μετά την άλλη και τα κρίσιμα χρονικά deadlines των κρίσιμων πρωτοβουλιών.

Η έλλειψη συνεργασίας των νεοελλήνων μεταξύ τους (μας), είναι το πρώτο που πρέπει να αλλάξει. Όσο χωριζόμαστε σε ομάδες που μάχονται με φανατισμό η μια την άλλη ξορκίζοντας το κακό που μας βρήκε σε αποδιοπομπαίους τράγους, απλά επιδεινώνουμε την κατάσταση. 
Χρειάζεται ένα πραγματικά νέο κοινωνικό συμβόλαιο, όπου ο καθένας/καθεμιά μας να αναλάβουν αναλογικά τις ευθύνες τους - και πάλι αναλογικά να αναλάβουν τις απαραίτητες θυσίες. 
Το πολιτικό μας σύστημα όμως βρίσκεται πολύ πίσω ως προς αυτήν την επίγνωση και την συνακόλουθη υπευθυνότητα. Άρα το πιθανότερο είναι να αντικατασταθεί βίαια - από τους όρους των δανειστών μας που εξ αιτίας της εσωτερικής έριδας μόνοι μας καταστήσαμε επικυρίαρχους (ποτέ μην πιστέψουμε ότι πραγματικά θέλησαν ένα τέτοιο βάρος, δηλαδή να μας δανείζουν και ταυτόχρονα να αγωνιούν που θα πάνε τα δανεικά...).
Οι τοπικές κοινωνίες από την άλλη, ενώ βρίθουν από τοπάρχες, κομματάρχες, και "βλαχοδήμαρχους", έχουν μεγάλη έλλειψη πραγματικών διαδικασιών διαβούλευσης και τοπικών συμφώνων ποιότητας και αειφορίας. Θα τους επιβληθεί λοιπόν τελικά οποιαδήποτε κεντρική απόφαση, σωστή ή λάθος, με την βία, εφόσον δεν έχουν φωνή πραγματιστική και συλλογικά επεξεργασμένη και λειτουργική ενότητα.

Όπως και στην τρέλα του εμφυλίου που προηγήθηκε της ναυμαχίας του Ναυαρίνου και έφερε τον Ιμπραήμ να κάνει περίπατο στην επαναστατημένη Ελλάδα, έτσι και ο σημερινός εμφύλιος των ομάδων συμφερόντων του χτες, αντικαθιστά την απαραίτητη εθνική συνεργασία.
Ίσως γιατί "εδώ" σε αυτόν την γεωγραφική ενότητα της βαλκανικής χερσονήσου, δεν υπάρχει πραγματικά "έθνος" παρά διάσπαρτες ομάδες συμφερόντων που ασφυκτιούν στα "στενά" κρατικά σύνορα και νοιώθουν πλησιέστερο τον συνεργάτη της offshore, την ξένη τράπεζα, τον κομματικό φίλο ή τον συνδικαλιστή της συντεχνίας από την ίδια την χώρα και την αειφορία της...
Είναι να ντρέπεται πχ η Αριστερά που επενδύει στην καταστροφή, ενώ δεν έχει καμιά εναλλακτική λύση ούτε ανθρώπους ικανούς και νηφάλιους και αφήνει τον λόγο της να σαπίζει μέσα στον βούρκο της καταστροφολογίας. Ένα λόγο που μοιάζει όλο και περισσότερο με εκείνον των εθνικιστών Ανεξάρτητων Ελλήνων αλλά και της ...αντιμνημονιακής Χρυσής Αυγής.

Αρματωλοί της δεξιάς και κλέφτες της αριστεράς λοιπόν, έτοιμοι να ξαναδολοφονήσουν τον Καποδίστρια της μεταρρύθμισης και να επιτρέψουν στα στρατεύματα των Αιγυπτίων της Χρυσής Αυγής να κάψουν την κοινωνική συνοχή και να χωρίσουν το λαό σε δικούς μας και τους άλλους προετοιμάζουν την νέα υποχρεωτική επικυριαρχία των Βαυαρών της ΕΕ. Μοιραίοι τώρα όπως και τότε. 
Ας ελπίσουμε ότι οι φιλέλληνες, συνεργαζόμενοι με τους ατάκτους μεταρρυθμιστές που συναντά κανείς μεν σε όλες τις πολιτικές οικογένειες αλλά ως απόβλητους των φατριών, θα απαλύνουν τον πόνο και τις καταστροφές του νεοελληνικού εμφυλίου των ομάδων συμφερόντων και θα επανεισάγουν ταχύτατα στα ερείπια του πελατειακού κράτους αξίες δημοκρατίας, συνεργασίας και αλληλεγγύης πριν μας πλακώσουν όλους/ες οριστικά.
Βάστα λοιπόν λίγο ακόμη, άγνωστε μεταρρυθμιστή... ας είναι και με πατίνι.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου