ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Από το Nicolas Sevastakis: Αυτή η εξουσία δεν πιστεύει στον νόμο της πολιτείας (στο ρεπουμπλικανικό συμβόλαιο). Συνδιαχειρίζεται σχολική ύλη με την Εκκλησία ή δημόσιους χώρους και πλατείες με "πολιτικές ομάδες'' ή εθιμικές παραδόσεις ''ανυπακοής''. Είναι πλέον το σημείο συνάντησης του κρατισμού και ενός επιλεκτικά διακριτικού αντικρατισμού. Ασκείται καθημερινά στη νουθεσιακή ρητορική κατά του ιδιωτικού φανερώνοντας απίστευτη φοβία για ανάληψη πολιτικής ευθύνης. Για να μην κακοκαρδίσει τον έναν ή άλλον εξουσιαστικό παίκτη σε αυτό το αντισυστημικό θέατρο της ωμότητας που συγκινεί πολλές ομάδες ισχύος και θεατές στη χώρα.

Κυριακή, 25 Νοεμβρίου 2012

Η Υψηλή Κοινωνία της Τουρκίας



Εκτός από παστουρμαλί και κιτς σίριαλ οι Τούρκοι παράγουν και ακριβό δυτικό πολιτισμό.  Έχουν  ιδιωτικά Πανεπιστήμια υψηλού επιπέδου τα οποία ίδρυσε και συντηρεί η Αστική τους Τάξη. Στην Ελλάδα, τα πανεπιστήμια ανήκουν στους πρυτάνεις και στους τρελαμένους αριστεριστές. Στην Τουρκία της περιορισμένης Δημοκρατίας ανήκουν στο λαό. 
Ήμουν τυχερός που συνάντησα το  Νικόλα Παπαδημητρίου στους δρόμους του διαδικτύου. Απολαύστε ένα νέο bloger που έχει να μας δώσει πολλά. Ευκαιρία να μάθετε από ένα "τουρκολόγο", τι σημαίνει Ισλαμικός καλβινισμός.
του Νικόλα Damon Παπαδημητρίου από το Momentum

Η σύζυγος του πρώην εκδότη Αντώνη Λυμπέρη, Έλενα Μακρή  - Λυμπέρη είχε χαρακτηρίσει στο παρελθόν την υψηλή κοινωνία της Τουρκίας πιο ''υψηλή'' από την αντίστοιχη ελληνική. Δεν γνωρίζω ποια ήταν ακριβώς τα κριτήρια αλλά γνωρίζω πως οι ζάμπλουτοι της Τουρκίας λειτουργούν διαφορετικά από τον σύζυγο της κ. Λυμπέρη, που προσφάτως πτώχευσε.
Sabanci και Koç, οι δύο μεγάλες αυτές επιχειρηματικές οικογένειες έχουν τα δικά τους μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια. Υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις σε μερικά χιλιάδες στρεμμάτα campus, καλύπτουν με υποτροφίες μέχρι και το 35% των φοιτητών, επιτρέποντας σε παιδιά φτωχών οικογενειών να σπουδάσουν σε διπλανά θρανία με γόνους μεγαλοαστικών οικογενειών. Το 1991 ο Ιωάννης Λάτσης είχε τηλεφωνήσει στην κ. Αρβελέρ για να τον συμβουλεύσει:  - «Κυρία Αρβελέρ, θέλω να φτιάξω ένα πανεπιστήμιο στην Ελλάδα. Αν χρειαστεί θα αγοράσω και ολόκληρο το Τατόι.» -  «Λυπάμαι πολύ κ. Λάτση αλλά τα πανεπιστήμια στην Ελλάδα όπως και στην Γαλλία είναι δημοσίου δικαίου». Λίγο καιρό αργότερα σε μια κοσμική εκδήλωση και ενόψει των εξελίξεων στο σκοπιανό, η κ. Αρβελέρ πλησιάζοντας τον κ. Λάτση του είπε « Κ. Λάτση δεν αγοράζετε καλύτερα τα Σκόπια, να τελειώνουμε με το θέμα…». «Λυπάμαι πολύ κ. Αρβελέρ αλλά εκτός του ότι τα Σκόπια είναι πολύ ακριβά, έχουν ήδη πωληθεί σε άλλους», ήταν η απάντηση του Έλληνα Κροίσου. Εάν δινόταν η ευκαιρία στις αρχές του ’90, στον κ. Λάτση να ιδρύσει ένα ιδιωτικό, αγγλόφωνο πανεπιστήμιο με την ονομασία « Latsis» ενδεχομένως στις μέρες μας να μην παρατηρούταν η διαρροή χιλιάδων Ελλήνων φοιτητών προς τα πανεπιστήμια της Αγγλίας, Ολλανδίας ή Ιταλίας. Δύσκολα θα ανταγωνιζόταν την Οξφόρδη ή το Κέιμπριτζ αλλά θα μπορούσε να κρατήσει στον τόπο τους αρκετά ελληνόπουλα που θα γλίτωναν τα έξοδα στέγασης και αερομεταφορών, θα μπορούσε ακόμα να προσελκύσει τέκνα πλουσίων οικογενειών της Τουρκίας, Μέσης Ανατολής, Βαλκανίων και χωρών του πρώην Ανατολικού Μπλοκ. Θέλετε την πικρή αλήθεια? Να σας πω πόσοι φίλοι μου Ιρανοί σπουδάζουν στα ιδιωτικά αγγλόφωνα πανεπιστήμια των Κατεχομένων? Πολλοί νεαροί Έλληνες επιστήμονες θα παρέμεναν στον τόπο τους και θα πρόσφεραν τις ακαδημαϊκές γνώσεις τους με έναν αξιοπρεπή μισθό, χωρίς να είναι δέσμιοι του απάνθρωπου νόμου 407 που εκμεταλλεύεται επιστήμονες στα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια. Το κυριότερο! Το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο θα έβαζε νερό στο κρασί του και θα άλλαζε στα κυριότερα! Θα ανασκουμπωνόταν αποβάλλοντας τις κομματικές νεολαίες. Θα επιζητούσε την αξιολόγηση για να ανταγωνιστεί τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
 Το ιδιωτικό, αγγλόφωνο πανεπιστήμιο Bilkent, στην Άγκυρα.
Αυτά έκαναν κάποιοι  Τούρκοι μεγιστάνες και κράτησαν στον τόπο τους πολλά Τουρκόπουλα και προσφέροντας γνώση σε άλλα τόσα που δεν είχαν τα μέσα για να σπουδάσουν μακριά από το σπίτι τους. Μη κερδοσκοπικά ιδρύματα. Κ. Μακρή – Λυμπέρη, ναι η υψηλή κοινωνία της Τουρκίας είναι ανώτερη. Υπερέχει και σε κάτι άλλο. 
Ισλαμικός Καλβινισμός. Στην ελληνική κοινή γνώμη επικρατεί η εσφαλμένη αντίληψη ότι μόνο τα δυτικά παράλια της Τουρκίας είναι σύγχρονα και ανταποκρίνονται στα δεδομένα των ανεπτυγμένων χωρών. Στα βάθη της Ανατολίας επικρατεί οπισθοδρόμηση και φτώχεια, μια τριτοκοσμική εικόνα. Πράγματι στη νοτιοανατολική Τουρκία που το κουρδικό στοιχείο είναι έντονο, το βιοτικό επίπεδο είναι πολύ χαμηλότερο ακόμα και από εκείνο του Βορείου Ιράκ. Ωστόσο εδώ και μια δεκαετία τα περισσότερα από τα αστικά κέντρα της κεντρικής και ανατολικής Τουρκίας έχουν μετατραπεί σε βιομηχανικά κέντρα με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και σημαντικής παραγωγής προϊόντων που ανταγωνίζονται επάξια τα εισαγόμενα, παρουσιάζοντας έκρηξη πωλήσεων στο εξωτερικό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Καισάρεια (Kayseri) που οφείλει την μεταστροφή της στις βάσεις του ισλαμικού καλβινισμού, κινήματος που συνδυάζει τις αρχές του Ισλάμ με τον οικονομικό φιλελευθερισμό και μπορεί να αποτελέσει αξιόλογο ρεύμα ανάπτυξης για ολόκληρο τον ισλαμικό κόσμο. Οι τίγρεις της Ανατολίας όπως αποκαλείται η επιχειρηματική ελίτ της Ανατολίας κατάφερε να συνδυάσει άριστα την βαθειά θρησκευτικότητα του γηγενή πληθυσμού με τις αρχές της φιλελεύθερης οικονομίας και να δημιουργήσει τις βάσεις μιας ανταγωνιστικής και υγιούς επιχειρηματικής δραστηριότητας. Βασιζόμενοι στην αυστηρή εγκράτεια, σκληρή δουλειά, αποπομπή κάθε πολυτέλειας από την καθημερινή ζωή και την αυστηρή αποταμίευση, έστησαν ένα οικονομικό μοντέλο παραγωγής παρόμοιο με εκείνο του 19ου αιώνα στην προτεσταντική Γερμανία. Στην Καισάρεια ζουν και δραστηριοποιούνται οι 50 των 500 πλουσιότερων ανθρώπων της Τουρκίας. Λόγω της αυστηρής προσήλωσης του πληθυσμού της Καισάρειας στην θρησκεία, το μοναδικό μέρος για κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών είναι στο International Hotel ενώ τα ακριβά αυτοκίνητα είναι ελάχιστα. Η επίδειξη πλούτου δεν χαρακτηρίζει τους κατοίκους, οι οποίοι εστιάζουν στην αποταμίευση και επανεπένδυση των κερδών τους στις επιχειρήσεις και σε φιλανθρωπικούς σκοπούς με στόχο την εξάλειψη της φτώχειας. Ο Saffet Arslan, ιδιοκτήτης μιας από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες επίπλων στην Τουρκία, της İpek, με ετήσιο τζίρο περίπου τα 100 εκατομμύρια δολάρια, έχει χτίσει δύο σχολεία και έχει χορηγήσει υποτροφίες σε 200 μαθητές. Εξίσου σημαντική είναι και η ώθηση που δόθηκε στην απασχόληση του γυναικείου πληθυσμού. Περίπου 80 γυναίκες κατέχουν υψηλές διοικητικές θέσεις στο βιομηχανικό πάρκο της πόλης. Σύμφωνα με την επιχειρηματία Şafak Çiftçi καμία γυναίκα δεν υφίσταται διακρίσεις επειδή είναι ενεργά απασχολούμενη με την επιχειρηματική ζωή της πόλης, ούτε υπάρχει δυσπιστία των αντρών στις συνεργασίες τους με τις γυναίκες. Μοναδική απαίτηση των αντρών όπως προσθέτει  είναι η μη χειραψία με τους άντρες.
Η νέα αυτή άρχουσα τάξη, « Οι Τίγρεις της Ανατολίας» αποτελεί έναν ένθερμο υποστηρικτή της οικονομικής πολιτικής του πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Πρόκειται για τα άλλοτε αποκλεισμένα από την κεντρική εξουσία, περιφερειακά, οικονομικά κέντρα. Αξιοσημείωτο της οικονομικής τους δραστηριότητας αποτελεί ο δανεισμός μεταξύ τους και όχι από τραπεζικούς ομίλους. Σε περίπτωση δανειοληψίας καταφεύγουν σε έναν συνάδελφο – μεγιστάνα και όχι σε κάποιο τραπεζικό στέλεχος.
Στην Σεβάστεια αντίστοιχα υπάρχει μονάδα παραγωγής φακών επαφής και υγρού καθαρισμού τους. ( Υπάρχει κάτι αντίστοιχο στην Ελλάδα?) Δεν υπάρχουν κοσμικά πάρτι και escada τσάντες.

2 σχόλια:

  1. Ti na ta kanis ta Aglofona Mi Kerdoskopika an den exoun xestra san afti tou Mylopoulou? Ase de pou fenete apo tis fotografies oti mazevoun ke ta skoupidia tous. Ke to xirotero ine, opos mou ipan kati farmakogloses, oti sinergazonte me NATOika panepistimia (Stanford, Yale klp) ke imperialistikes eteries (Google, Intel ktl). Oxi, Makria, Pote, APouThou ke ksero skoupidi.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ωραίο Μάκη. Μακρυά από μας τα πανεπιστήμια της αγοράς γιατί θα φανεί ο ξεβράκωτος κώλος μας. Εμείς μόνο πίσω μπορούμε να πηγαίνουμε. Να μοιράζουμε πτυχία σε ημιμαθείς εν μέσω βρώμας βίας και συναλλαγής. Στη Σκωτία που είπε μια φίλη χιλιάδες Άραβες και Κινέζοι σπουδάζουν με πανάκριβα δίδακτρα και αφήνουν τα λεφτάκια τους εκεί. Εμείς αναγκαζόμαστε να διώχνουμε τα παιδιά μας στη Τσεχία και τη Ρουμανία. τελικά είμαστε παλαβοί.

      Διαγραφή