ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 29 Μαΐου 2013

Αρκεί ένα αντιρατσιστικό νομοσχέδιο;



Θα επιμείνουμε λίγο ακόμα στον αντιρατσιστικό νόμο. Τα πολιτικά κόμματα κατάφεραν να γελοιοποιήσουν την υπόθεση κατεβάζοντας 2-3 σχέδια νόμου κλπ. Προφανώς απέναντι σε τέτοιες καταστάσεις οι Νεοναζί κάνουν πάρτι. Θα συνεχίσω με ένα εμπεριστατωμένο όπως πάντα, σημείωμα του φίλου και συνοδοιπόρου Δημήτρη Σκάλκου.

Δημήτρης Σκάλκος από Athens Voice

Η ενίσχυση του νομικού οπλοστασίου της δημοκρατίας απέναντι στην απειλή που ορθώνει το αιματοβαμμένο χέρι του ρατσισμού είναι επιβεβλημένη. Τόσο σε συμβολικό επίπεδο, με την επαναβεβαίωση του δημοκρατικού χαρακτήρα της πολιτείας μας, όσο και με την αναγκαία προσαρμογή των υφιστάμενων νομικών κανόνων στη νέα πραγματικότητα. Κάθε άλλη αντιμετώπιση που αδυνατεί να αντιληφθεί ότι η πολιτική οφείλει να προσαρμόζεται στις ιστορικές συνθήκες, έστω και άθελά της ρίχνει νερό στο μύλο του ρατσιστικού εξτρεμισμού. Ωστόσο, η θεσμική ρύθμιση του ζητήματος σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί επαρκή πρόβλεψη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτού του αποκρουστικού φαινομένου. Ένα πλήθος παραγόντων συντελούν στην ενίσχυσή του και ανάμεσά τους οι οικονομικές συνθήκες, κάτι που παραδόξως δεν έχει απασχολήσει όσο θα έπρεπε.



Σε αυτή την κατεύθυνση, οι πολιτικοί οικονομολόγοι Hans Peter Gruner και Markus Bruckner μελέτησαν τα εμπειρικά δεδομένα της ακραίας ψήφου δεκαέξι κρατών-μελών του ΟΟΣΑ την περίοδο 1970-2002 αναδεικνύοντας την αρνητική συσχέτιση της οικονομικής ανάπτυξης με την υποστήριξη εξτρεμιστικών πολιτικών κομμάτων (“Economic Growth and the Rise of Political Extremism: Theory and Evidence”, CEPR discussion paper, 2010). Ειδικότερα, κατέδειξαν ότι μία ποσοστιαία μείωση 1% του ΑΕΠ συνδέεται με αντίστοιχη αύξηση 1% της ψήφου κυρίως σε ακροδεξιά κόμματα, με την απουσία προοπτικών ανάκαμψης να επηρεάζει τη συνάρτηση. Σε λίγο παλαιότερη μελέτη τους, οι Armin Falk, Andreas Kuhn και Josef Zweimoller, εξετάζοντας τα διαθέσιμα στοιχεία στις πρώην Ανατολική και Δυτική Γερμανία, συνέδεσαν την ακροδεξιά βία με τα υψηλά ποσοστά της ανεργίας (“Unemployment and Right-wing Extremist Crime”, CEPR discussion paper, 2009).

Στην Ελλάδα της κρίσης όπου η οικονομία συρρικνώνεται σε πρωτοφανή μεγέθη (τρίτη μεγαλύτερη μείωση του ΑΕΠ από τις αρχές του εικοστού αιώνα) και η ανεργία καταστρέφει ολόκληρες κοινωνικές ομάδες, στην Ελλάδα όπου το σύστημα κοινωνικής προστασίας είναι αναποτελεσματικό, η κοινωνική κινητικότητα ανύπαρκτη και οι οικονομικές ανισότητες διευρύνονται, θεωρούμε ότι οι κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες της μακρόχρονης ύφεσης πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο ειδικής αντιμετώπισης. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι επιτακτική ανάγκη να ανακατανείμουμε τα βάρη της οικονομικής προσαρμογής, να αναπτύξουμε ένα λειτουργικό «δίχτυ ασφαλείας» για την προστασία των ασθενέστερων μελών της κοινωνίας μας, καθώς και να δώσουμε προτεραιότητα σε εκείνες τις μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν απτά και αντιληπτά τα οφέλη σε ευρείες ομάδες του πληθυσμού.

Είναι λοιπόν ζήτημα αποφασιστικής σημασίας να αντιληφθούμε ότι, στην προσπάθεια της (αναγκαίας) δημοσιονομικής προσαρμογής, δεν πρέπει να αδιαφορήσουμε για την κοινωνική διάσταση των ακολουθούμενων οικονομικών πολιτικών. Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να ανταλλάξουμε την επιθυμητή βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών με την ποιότητα της δημοκρατίας μας και τις πολιτικές μας ελευθερίες. Και τούτο σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί μία πολιτικά αποδεκτή, κοινωνικά λειτουργική, αλλά ούτε και οικονομικά βιώσιμη ανταλλαγή για τη χώρα μας.


4 σχόλια:

  1. Αν αυτό το νομοσχέδιο δεν είχε το (οργουελικό) επίθετο 'αντιρατσιστικό' είμαι σίγουρος ότι αυτός που θα το έφερνε στην Βουλή θα έψαχνε τρύπα για να κρυφτεί.

    Όπως, όμως, θα έλεγε ίσως και ο Σαίξπηρ η belladona, όποιο όνομα και να της δώσουμε, κάποια στιγμή θα μας δηλητηριάσει εξίσου αποτελεσματικά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Μπορεί να διαφωνώ με την άποψη του αρθρογράφου ότι απαιτείται επιπλέον «αντιρατσιστική» νομοθεσία, αλλά συμφωνώ με τη θέση ότι η οικονομική δυσπραγία, η ανασφάλεια και η αίσθηση κοινωνικής αδικίας φουσκώνουν τα πανιά του πολιτικού εξτρεμισμού.
    Για τις γελοιότητες με τα ...1, 2, 3...43 «αντιρατσιστικά» νομοσχέδια, τι να πει κανείς...
    Είμαστε πολλοί τυχεροί που οι της άλλης όχθης είναι ακόμη γελοιοδέστεροι...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτό το τελευταίο Σταμο ξαναπέστο. Τελικά το λεγόμενο και συνταγματικό τόξο κατάφερε να γελοιοποιήσει ακόμα και αυτό, δηλαδή την αυτονόητη αντίθεση στο φασισμό. Δεν μπορούμε, το παρελθόν είναι ακόμα ισχυρό

      Διαγραφή
  3. Για την ...ακρίβεια «είμαστε πολύ τυχεροί...», .. ο δαίμων του πληκτρολογίου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή