ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

Τέτοιες μέρες έφυγε, καλοκαιρινές

Τέτοιες μέρες έφυγε, καλοκαιρινές

Παρατηρητήριο

Για να μην έχετε απορίες περί της κυρίαρχης ιδεολογίας του έθνους μετά τη μεταπολίτευση, σας παρουσιάζω τις κεντρικές ιδέες των θεμάτων της έκθεσης στις εισαγωγικές εξετάσεις του γενικού λυκείου στο διάστημα 2000-2017. Ένα διάστημα με όλες τις πολιτικές παρατάξεις να έχουν παρελάσει από την εξουσία.

2000: Η παιδεία ως μέσο διαφύλαξης των ιδανικών της ειρήνης, της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης
2001: Ο ρολος του διανοούμενου στη σύγχρονη εποχή της εξειδίκευσης και της κατανάλωσης
2002: Η μοριακή βιολογία και η γενετική ως ανθρώπινη ματαιοδοξία προς αποφυγήν
2003: Οικολογική κρίση ανισότητα κατανομής πόρων, κατανάλωση, αληθινή δημοκρατία κλπ
2004: Ο σύγχρονος δάσκαλος απέναντι στην επαναστατημένη νεολαία
2005: Η αξία των ομαδικών αγωνισμάτων έναντι των ατομικών
2006: Η μεγάλη ακούραστη ψυχή του πνευματικού δημιουργού
2007: Ο κοινωνισμός ενάντια στον ατομισμό
2008: Η αξία της Παράδοσης
2009: Το βιβλίο ως μέσο άμυνας κατά των ΜΜΕνημέρωσης
2010: Ο φόβος να χάσεις τη δουλειά σου λόγω τεχνολογικών εξελίξεων και η ανάγκη της αυτομόρφωσης
2011: Η βόμβα της πληροφορίας
2012: Η αρχαία τέχνη ως πρωτοπόρα και ζωντανή…
2013: Η αποξένωση μεταξύ των ανθρώπων λόγω της τεχνολογίας
2014: Η αξία της Ανθρωπιάς
2015: Οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης
2016: Η φιλία
2017: Τα ευγενή ιδεώδη του ανθρωπισμού που διασύρονται στις μέρες μας και η ευθύνη της επιστήμης και της τεχνολογίας

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 8 Ιουλίου 2013

Έξω από το φρούριο


Δε χρειάζεται να αναφέρω πόσο πολύ διαφωνώ με το κείμενο του Γιάννη Παπαθεοδώρου, σχετικά με τη ΔΗΜΑΡ. Η αρθρογραφία μου εξάλλου το φανερώνει. Δυστυχώς φίλε Γιάννη η ΔΗΜΑΡ δεν παράγει πια ειδήσεις, ούτε έχει πρόθεση να φυτέψει καμιά ΕΛΙΑ, ούτε να βγει από το Φρούριο. Και να θέλει δε μπορεί. Ούτε υπάρχει πια και κανένας, έξω από το φρούριο, που παίρνει σοβαρά τα όσα λέει. Δυστυχώς για άλλη μια φορά η υπόθεση της μεταρρυθμιστικής Αριστεράς έπεσε σε κακά χέρια. Εμείς όμως μπορούμε να συζητάμε για πάντα, επειδή αγαπιόμαστε. (leo)

 του Γιάννη Παπαθεοδώρου

«Ο Μακιαβέλι έλεγε ότι όποιος χτίζει ένα φρούριο για να καταφύγει εκεί, φυλακίζεται από τα ίδια του τα τείχη : και χάνεται ∙ όχι μόνο για τον πόλεμο αλλά και για την πολιτική». Θυμήθηκα την παλιά ρήση του Αλτουσέρ για τον Μακιαβέλι, παρακολουθώντας τις συζητήσεις που διεξάγονται αυτή την περίοδο εντός και εκτός των κομματικών οργάνων της ΔΗΜΑΡ, με αφορμή την πρόσφατη επιλογή αποχώρησης από την κυβέρνηση. Και προφανώς δεν αναφέρομαι στο ίδιο το συμβάν αλλά στις εσωτερικές ερμηνείες του.


Τις εκθέτω συνοπτικά και σχηματικά, αδικώντας προφανώς τις επιμέρους αποχρώσεις των θέσεων και των επιχειρημάτων :  α) υπάρχει μια ερμηνεία που προτάσσει το επιχείρημα της «προληπτικής οπισθοχώρησης» ως στοιχείο σύνεσης («φύγαμε για να μη χάσουμε την αριστερή ψυχή μας») β) υπάρχει μια δεύτερη ερμηνεία που επιμένει πως κάναμε «άλμα στο κενό»,  θεωρώντας πως το πεδίο των μεταρρυθμίσεων ταυτίζεται αποκλειστικά με την ίδια την έννοια της κυβερνητικής εξουσίας, (ανεξάρτητα από το πολιτικό της περιεχόμενο, τους συσχετισμούς και τη συγκυρία). Και οι δύο εκδοχές φοβάμαι πως είναι λανθασμένες, ακριβώς επειδή θεωρούν πως η ΔΗΜΑΡ είναι ένα κόμμα «σαν όλα τα άλλα». Πιο συγκεκριμένα, η πρώτη εκδοχή εξομοιώνει το κόμμα με ένα «ήπιο αντιπολιτευτικό ΣΥΡΙΖΑ» ενώ η δεύτερη το εξομοιώνει με ένα «ευαίσθητο κυβερνητικό ΠΑΣΟΚ».
Όμως η  ΔΗΜΑΡ δεν είναι – και δεν πρέπει να γίνει – σαν κι αυτά τα κόμματα. Είναι ένα κόμμα «νέου τύπου», που παρ’ όλα τα βαρίδια του παρελθόντος και τις αναποδιές του παρόντος, εξακολουθεί να παράγει τις μόνες ενδιαφέρουσες πολιτικές ειδήσεις, (ακόμη και με επικοινωνιακές αστοχίες). Νομίζω λοιπόν πως πέρα από την εμμονή στην πρόσφατη απόφαση του κόμματος, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ως τώρα σχέση μας με την κυβέρνηση και τους κυβερνητικούς εταίρους. Γιατί, στην πραγματικότητα, και με αφορμή την ΕΡΤ, η έξοδος από την κυβέρνηση δεν έγινε επειδή «δεν τα βρήκαμε για μερικούς υπαλλήλους» μιας ΔΕΚΟ αλλά επειδή : α) η αρχική προγραμματική συμφωνία παραβιαζόταν μονομερώς και διαρκώς πλέον σε κρίσιμα σημεία β) η ιδεολογική διαφορά των εταίρων άρχισε να αποκτά στοιχεία οριακής αξιακής αντιπαλότητας και γ) η κουλτούρα συνεργασίας της τρικομματικής υπονομευόταν από τον πειρασμό της «μικρής παλινόρθωσης» του παλαιοκομματισμού - στην «κεντροδεξιά» πλέον εκδοχή του, αν κρίνουμε εκ του αποτελέσματος. Οι λεπτομέρειες αυτής της διαδικασίας παρουσιάζονται και στις συνεντεύξεις -ομιλίες του προέδρου[1] ∙ δεν έχει νόημα να τις εκθέσουμε ξανά, καθώς εδώ μας ενδιαφέρει η «επόμενη μέρα».
Ας ξεκινήσουμε όμως από το βασικό ερώτημα. Υπάρχει ζωή «έξω από το φρούριο» της κομματικής αναδίπλωσης ; Υπάρχει άλλος τρόπος να συζητήσουμε, δηλαδή, για τη ΔΗΜΑΡ, πέρα από το αν ήταν ή δεν ήταν σωστή η απόφαση της αποχώρησης μας ; Η απάντηση είναι προφανώς καταφατική. Το πεδίο της πολιτικής δράσης στο οποίο μπορεί να πρωταγωνιστήσει η ΔΗΜΑΡ είναι πλούσιο και παραγωγικό, αν καταφέρει να βγει άμεσα από το κομματικό της φρούριο, επινοώντας και εφευρίσκοντας παράλληλα τη νέα ζώνη επιρροής της και επαφής της με την κοινωνία ∙ αν καταφέρει, δηλαδή, να απαντήσει στα πολιτικά αιτούμενα ενός ευρύτερου κοινωνικού σώματος που συντάσσεται με τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, που δεν εξαντλεί τις προσδοκίες του στο δίλημμα «μνημόνιο-αντιμνημόνιο», που απορρίπτει το νέο διπολισμό («ΣΥΡΙΖΑ/ΕΚΜ»-«ΝΔ/plus») και αναζητά την «πολιτική επιστροφή» του προοδευτικού κέντρου. Σε αυτόν τον κόσμο, η ΔΗΜΑΡ πρέπει να απευθυνθεί τόσο ως «καθολικός διάδοχος» της ανανεωτικής αριστεράς όσο και ως «βασικός μέτοχος» μιας σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας.
 Τη θέση αυτή μπορεί να τη διεκδικήσει επάξια η ΔΗΜΑΡ γιατί, στο χρόνο που πέρασε, αναδείχτηκε σε βασικό παράγοντα της πολιτικής ζωής (και της πολιτικής σταθερότητας) του τόπου, αλλά και γιατί ήδη εδώ και αρκετό καιρό έχει διακηρύξει τη βασική της στόχευση για την ανάγκη (ανα)συγκρότησης του «χώρου του δημοκρατικού σοσιαλισμού». Σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ, η ΔΗΜΑΡ χρειάζεται δίπλα της – με οργανικό τρόπο, και πάντως σε συνεργασία με το «ΚΕΠΟΠ Μιχάλης Παπαγιαννάκης» αλλά και σε συνέργεια με τους επιμέρους τομείς του κόμματος- ένα Δίκτυο Διαλόγου και Δράσης που θα συντονίζει τον αστερισμό δυνάμεων της πολιτικής οικολογίας, της σοσιαλδημοκρατίας, του μεταρρυθμισμού, σε μια ρεπουμπλικανική οργάνωση του δημόσιου συμφέροντος. Προφανώς σε αυτή την πρωτοβουλία πρέπει να αποφευχθούν οι αστοχίες του παρελθόντος : οι «συναντήσεις κορυφής», οι μεταβατικοί παίκτες, οι προσωπικές ατζέντες, οι χαοτικές προτάσεις για αυτοδιαλύσεις κομμάτων και νέων ιδρυτικών συνεδρίων. Η ελληνική «ΕΛΙΑ» δεν χρειάζεται μόνο φύλλα ∙ χρειάζεται κορμό και ρίζες που να αντιστοιχεί σε υπαρκτές κοινωνικές συγκλίσεις και συμμαχίες με κυβερνητικό πρόσημο. Χρειάζεται επίσης και μια λεπτή μεθοδολογική διάκριση για τους επάλληλους κύκλους του διαλόγου ∙ είναι άλλο πράγμα ο «χώρος του δημοκρατικού σοσιαλισμού», είναι άλλο πράγμα το «ευρωπαϊκό δημοκρατικό τόξο», είναι άλλο πράγμα το αντιφασιστικό μέτωπο, είναι άλλο πράγμα οι κυβερνητικές συμμαχίες και συνεργασίες. Οι χώροι αυτοί συνδέονται, διασταυρώνονται μεταξύ τους αλλά δεν ταυτίζονται. Άρα πρέπει κανείς να ξέρει όχι μόνο ποιος είναι ο συνομιλητής του σε ένα διάλογο αλλά και ποιο είναι το περιεχόμενο του ίδιου του διαλόγου κάθε φορά.   
Και βέβαια, για τη διαδικασία αυτή, είναι απαραίτητο μια σταθερή κομματική αναφορά, μια πολιτική αγκύρωση της δημοκρατικής μεταρρύθμισης. Αμφιβάλλει κανείς πως μόνο η ΔΗΜΑΡ μπορεί σήμερα να παίξει αυτό το ρόλο ; Το ΠΑΣΟΚ, μετά την υποχρεωτική μετακίνησή του στην κεντροδεξιά πολιτική γεωγραφία, γίνεται ένα κόμμα κυβερνητικών στελεχών χωρίς πολιτικό ακροατήριο. Η αυθεντικά κεντροδεξιά ΔΡΑΣΗ αναζητά ένα νέο «επενδυτικό σοκ», χωρίς να λέει τίποτε για τις ήδη διαλυμένες εργασιακές σχέσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ που «αντικειμενικά» - λόγω εκλογικής δύναμης - θα μπορούσε να παίξει σε αυτό το γήπεδο, αποσύρεται βουλιάζοντας στον «αριστερό εθνικολαϊκισμό»[2] και τον μιζεραμπιλιστικό κινηματισμό. Και στα πέριξ της «κεντροαριστεράς» κυκλοφορούν ένα σωρό ομάδες, όμιλοι, κινήσεις και φθαρμένα πρόσωπα που θεωρούν ότι τόσο οι αιτίες της κρίσης όσο και η θεραπεία της αντιμετωπίζονται με lobbying : η απόλυτα ιδεαλιστική σύλληψη της πολιτικής, δηλαδή.   
Αντιλαμβάνομαι - ήδη από τον φιλόξενο ιστότοπο που στεγάζει αυτό το άρθρο – πως το κατακερματισμένο μωσαϊκό της «κεντροαριστεράς» δρομολογεί μια συζήτηση για ένα δεύτερο «μεταρρυθμιστικό κέλυφος», εκφράζοντας ανοιχτά πλέον τη διαφωνία του με τη ΔΗΜΑΡ. Είναι θεμιτές και νόμιμες οι διαφωνίες μας. Η πολιτική ζωή θα ήταν πληκτική χωρίς αυτές. Νομίζω όμως πως δεν έχουμε την πολυτέλεια να αναλωθούμε στην «ευτελή και άγονη πάλη ανάμεσα σε φράξιες», που θα έλεγε κι ο δάσκαλος Γκράμσι. Αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα είναι να βγούμε όλοι μαζί «έξω από το φρούριο» για να συναντήσουμε αυτό το ευρύ κοινωνικό ρεύμα, στο δρόμο για το συνέδριο της ΔΗΜΑΡ. Για να εξηγήσουμε στην κοινωνία το «δικό μας μνημόνιο», το δικό μας μεταρρυθμιστικό σχέδιο, τις δικές μας συμμαχίες, τη δική μας πρόταση συγκυβέρνησης.
ΥΓ. «Φίλοι θεατές, εξέρχεστε διά της εισόδου», έγραψε τις προάλλες ο καλός φίλος Λεωνίδας Καστανάς. Του αντιπροτείνω να σκεφτεί το ωραίο βιβλικό ρητό. Φίλοι και σύντροφοι, «εισέλθετε διά της στενής πύλης ∙ ότι πλατεία η πύλη και ευρύχωρος η οδός η απάγουσα εις την απώλειαν, και πολλοί εισίν οι εισερχόμενοι δι’ αυτής».  
Γιάννης Παπαθεοδώρου



[2] Βλ. την πολύ ενδιαφέρουσα ανάλυση του Ανδρέα Πανταζόπουλου, Ο Αριστερός Εθνικολαϊκισμός 2008-2013 Από την «εξέγερση του Δεκέμβρη, τους «Αγανακτισμένους» και τις εκλογές του 2012 μέχρι το νέο κυπριακό ζήτημα, Επίκεντρο, Αθήνα, 2013. 

3 σχόλια:

  1. Με την (καθόλου αθώα) άνεση του εξωτερικού παρατηρητή, θα έλεγα ότι η ΔΗΜΑΡ έχει εκτός των άλλων να σκεφθεί και να αποφασίσει άν θέλει (και άν πρέπει) να είναι η Ελληνική Σοσιαλδημοκρατία.
    Η απάντηση δεν είναι τόσο προφανής όσο φαίνεται.
    Πάντως είναι πιθανό ότι δημιουργείται διαθέσιμο κενό. Δυστυχώς το σημερινό ΠΑΣΟΚ απομακρύνεται όλο και περισσότερο κοινωνικά και ψυχικά και από τους Ευρωπαίους Σοσιαλδημοκράτες, τους βορειότερους τουλάχιστον. Παρά τις προειδοποιήσεις τους:
    "Οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου δεν κάνουν τίποτα για την πάταξη της διαφθοράς, για δίκαιο φορολογικό σύστημα, για καταπολέμηση της ανασφάλιστης εργασίας" (Βέρνερ Φάϊμαν, ο Σοσιαλδημοκράτης καγκελλάριος της Αυστρίας)
    http://aftercrisisblog.blogspot.gr/2013/06/blog-post_30.html
    Το "βόλλευ" με CD και USB sticks μεταξύ Υπουργείου, Δικαιοσύνης, ΣΔΟΕ και άλλων εποπτικών Υπηρεσιών, ή το θέατρο στην Επιτροπή της Βουλής ("λίστα Λαγκάρντ-Φαλσιανί"), δεν καταπίνονται.
    Να θυμηθούμε επίσης τι "κουδούνια έχουν κρεμάσει" στο Ελληνικό πολιτικό σύστημα - και στο σημερινό, άρα και στο ΠΑΣΟΚ - σοσιαλδημοκράτες ηγέτες όπως ο Γκάμπριελ και ο Σβόμποντα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Παρά το γεγονός ότι την απόφαση της ΔΗΜΑΡ (με την οποία ΔΗΜΑΡ προφανώς δεν έχω σχέση) για αποχώρηση από την κυβέρνηση την θεώρησα λάθος, όπως λάθος θεώρησα και την στάση των υπουργών-εκπροσώπων της (;;;) σ΄ όλη την διάρκεια της κυβερνητικής θητείας τους η δημιουργία κάποιου άλλου "μεταρρυθμιστικού κελύφους" από τους διαφωνούντες με τις τελευταίες επιλογές της μου φαίνεται μια εξαιρετικά ριψοκίνδυνη υπόθεση. Μήπως θα άξιζε τον κόπο μια προσπάθεια να μπει η ΔΗΜΑΡ σ΄ ένα άλλο δρόμο; Μήπως θα άξιζε τον κόπο η προσπάθεια να απαλλαγεί από το άγχος απόδειξης και επίδειξης της "αριστεροσύνης" της; Μήοπως υπάρχουν ακόμα τα περιθώρια η ΔΗΜΑΡ - συμφωνούντες και διαφωνούντες- να γίνει δύναμη λογικής και ευθύνης και μεταρρύθμισης όπως ενδεχομένως κάποια στιγμή φιλοδόξησε; (Μια και δεν είμαι "του χώρου" απλώς αναρωτιέμαι)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Άσφαιρη φλυαρία καλών προθέσεων.
    Να'χαμε να λέγαμε...

    ΑπάντησηΔιαγραφή