ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 13 Οκτωβρίου 2013

Ποιοι δεν θέλουν την Κεντροαριστερά


του Κώστα Ρεσβάνη από το protagon
Την επόμενη εβδομάδα, όπως όλα δείχνουν, θα παρουσιαστεί στους Έλληνες πολίτες διακήρυξη που θα υπογράφουν 50 προσωπικότητες από τα πεδία της Πολιτικής, της Ακαδημαϊκής Κοινότητας, της Επιστήμης, της Τέχνης, του κόσμου των Ιδεών και της Σκέψης και της Κοινωνίας των Πολιτών. Είναι αυτό που λέμε ένας φορέας της Κεντροαριστεράς, της Σοσιαλδημοκρατίας ή του τρίτου πόλου ή με την κωδική ονομασία «Ελιά», που παραπέμπει στο ιταλικό ανάλογο.
Φιλοδοξία της είναι να καλύψει τον πολιτικό χώρο πέραν της Δεξιάς έως την όχθη της νεοκομμουνιστικής Αριστεράς. Να δημιουργήσει δηλαδή μια ομπρέλα όπου θα συστεγασθούν κόμματα, πολιτικές κινήσεις και προσωπικότητες με προοδευτική, μεταρρυθμιστική και φιλοευρωπαϊκή κατεύθυνση. Μια ομόψυχη σύμπλευση πολιτών του δημοκρατικού κανόνα απέναντι στις μεγάλες δυσκολίες και στις προκλήσεις των καιρών. Πρωτόγνωρο εγχείρημα που πιστεύεται πως αν πετύχει θα αλλάξει, στο προβλεπτό μέλλον, τον πολιτικό χάρτη της χώρας.
Έχω την αίσθηση πως αυτή η πιθανή αλλαγή του πολιτικού χάρτη είναι το μέγα κίνητρο που ωθεί πολλούς και από πολλές πλευρές να αντιμάχονται τη νέα προσπάθεια. Είναι αυτό που λέμε «τους χαλάει την μανέστρα». Σ’ αυτούς περιλαμβάνονται όσοι αγωνιούν να μη δημιουργηθεί ένα πολιτικό ρεύμα που, αν ευδοκιμήσει, θα αποκτήσει πολιτική δυναμική και θα τους αφαιρέσει τα στερεότυπα, μέσα στα οποία έμαθαν να σκέφτονται και να δρουν.
Πιο καθαρά: Οι περισσότεροι από τους οποίους ήδη υπονομεύουν την προσπάθεια είναι αυτοί που αγκιστρώνονται στο παρελθόν, δηλαδή το προτάσσουν από τη μάχη για το παρόν και για το μέλλον. Διαβάζω πολλά άρθρα και ομολογώ πως έως τώρα οι συγγραφείς τους με εμμονικό τρόπο αγκιστρώνονται μόνο στο παρελθόν του ΠΑΣΟΚ. Προφανώς εύκολα μπορεί να βρει κανείς διαχρονικά σοβαρότατα πολιτικά λάθη όπως μπορεί να βρει και εύστοχες κινήσεις. Για τα λάθη του καταποντίστηκε -και δικαίως- εκλογικά. Αλλά παραμένει υπαρκτή και υπολογίσιμη πολιτική οντότητα με τάσεις αλλαγής. Άλλωστε πολλοί από τους πρωτεργάτες των λαθών του ψαρεύουν τώρα σε άλλους, αριστερούς, χώρους. Το ΠΑΣΟΚ ή όποια άλλη πολιτική κίνηση στον υπό διαμόρφωση χώρο της Κεντροαριστεράς, δεν θα είναι παρά -ας πούμε τη λέξη- συνιστώσες. Και θα είναι δική τους ευθύνη η προσπάθεια οποιουδήποτε καπελώματος. Θα είναι κοντολογίς η αρχή του τέλους τους.
Υπάρχει και μια άλλη κατηγορία πολεμίων της κεντροαριστερής προσπάθειας. Ερχεται από αυτούς που θέλουν αναλλοίωτο το πολιτικό τοπίο για να προβάλουν ως «λύση», πέρα από τους εν δράσει πολιτικούς, διάφορους «εν ηδονή άρχοντες» και των δύο φύλων. Λίγο να ξύσει κάποιος την επιφάνεια και να παρακολουθήσει την μονότονη αντικυβερνητική αρθρογραφία και τη λυσσαλέα πολεμική κατά του τρίτου πόλου, τους διακρίνει εύκολα.
Όπως μαθαίνουμε χρονικός ορίζοντας του εγχειρήματος είναι οι ευρωεκλογές. Αλλά βεβαίως και οι εκλογές για την Αυτοδιοίκηση με την επιλογή προσώπων που θα έχουν αντίκρισμα στις τοπικές κοινωνίες και δεν θα είναι κομματικοί αχθοφόροι. Από αυτή την άποψη ο ΣΥΡΙΖΑ δικαίως εύχεται να αποτύχει η προσπάθεια. Όχι γιατί «θα χάσει δημάρχους» αλλά διότι θα εμπεδωθεί στη χώρα ένα κλίμα δημοκρατικής και στη συνέχεια εθνικής ομοψυχίας. Αν νομίζετε πως υπερβάλω ανατρέξτε στην Αυγή της 6ης Οκτωβρίου όπου όχι όποιος κι όποιος, αλλά ο εκδότης της κομματικής εφημερίδας Βασίλης Μουλόπουλος, δηλαδή ο ιδεολογικός οδηγός του χώρου, δημοσίευσε άρθρο με τον τίτλο «Εθνική ομοψυχία; Όχι ευχαριστώ», που καταλήγει: «Ευχαριστούμε, αλλά δεν θα πάρουμε «εθνική ομοψυχία», δεν θα πάμε «όλοι μαζί», γιατί αλλού θέλετε να πάτε εσείς και αλλού εμείς.»
Το πού θέλει να πάει τη χώρα ο Μουλόπουλος και το κόμμα του το γνωρίζουμε, αλλά η πλειοψηφία των πολιτών έχει εκφράσει την άρνησή της. Ακόμα και πολλοί που στηρίζουν κριτικά τον ΣΥΡΙΖΑ δεν νοιώθουν ευτυχείς με τέτοιες ακραίες και ανιστόρητες πολιτικές θέσεις.
Υπάρχουν ωστόσο και χιλιάδες πολίτες που πραγματικά «αλλού θέλουν να πάνε»: Εκεί που υπάρχει ορθολογισμός, μάχες για περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη, πολιτικός πολιτισμός, προσφορά, ειρηνική συμβίωση των πολιτών, ανεξαρτησία των θεσμικών φορέων, ευρωπαϊκός προσανατολισμός, αλληλεγγύη, αγώνας για ουσιαστική παιδεία, σεβασμός στην κάθε είδους διαφορετικότητα. Με άλλα λόγια μακριά από δεξιές αγκυλώσεις και αριστερές επικίνδυνες «ανατροπές».
Είναι αναγκαίος ένας τέτοιος φορέας; Νομίζω ναι. Υπάρχουν ελπίδες να προωθήσει όλα αυτά; Θα δούμε τις πρώτες κινήσεις του νεογέννητου και θα κρίνουμε.  

7 σχόλια:

  1. Οπου ακούς πολλά κεράσια ... Ακόμη δεν ακουσαμε τί και ποιοι είναι στις υπογραφες και το πρωτο που διαβάζουμε είναι υποθετικές μάχες απέναντι σε υποθετικούς εχθρούς. Δεν είναι καλη αρχή, είναι μια απο τα ίδια, αν δεν είστε μαζί μας είστε εναντιον μας. Αυτά μας έφεραν εδώ. Το θέμα δεν είναι να πάνε μερικοί καλομαθημενοι στο Στρασβούργο, το θέμα είναι να βρεθούν άνθρωποι με πολιτικο πολιτισμο να κανουν την υπέρβαση _ να συνδιαλλαγούν με τον πολιτικο αντίπαλο (ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ) όπως συνδιαλεγονται και μεταξύ τους (λέμε τώρα). Όχι παλι τα ίδια χιλιομασημενα τεττριμενα σχέδια, δαιμονοποίηση του αντιπάλου, συντεταγμένη προσπαθεια για ανύψωση του προφίλ του αρχηγού, παπαγαλακια δεξια κι αριστερα .... Soooooo 1980`s... Μεγάλη απογοήτευση, ειτε είναι οι ίδιοι ανθρωποι ειτε νέοι άνθρωποι χωρίς νέες ιδεες

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Περιμένω να δω ποιες προσωπικότητες θα υπογράφουν τη διακήρυξη, για να κρίνω για το σοβαρό της υποθέσεως.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. 50; μονο τοσο λιγοι; Ποσοι δινουν σημασια σε μια διακηρυξη 50 νοματαιων; Εχουν υπαρξει πολλες στο παρελθον (τις θυμομαστε;). Γιατι οχι 10000; Πρεπει να ειναι προσωπικοτητες μονο απο τα γνωστα πεδια; Καμια ιδιωτικη (ανεργη) υπαλληλος; Κανενας αγροτης (που να καλλιεργει γη); Σε ποια γλωσσα θα ειναι γραμμενη η διακηρυξη; Των 50 η των 5000000; Ποσες σελιδες θα εχει; 20 (για δημοσιευση σε πολιτικη επιθεωρηση που διαβαζουν αλλοι 50) η 1 (για τους 5000000);

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ποιοι δεν θέλουν την κεντροαριστερά; Μα... ο κόσμος! Elementary, my dear leo! Του αρέσουν τα ζόμπι, αλλά μόνο να τα βλέπει στις ταινίες. Όχι να τα ψηφίζει! (Μεταξύ μας, έχει περισσότερο νόημα να κάνετε εισοδισμό στον ΣΥΡΙΖΑ, όπου η κεντραοαριστερή συνιστώσα ενισχύεται. Αν ενώσετε τις δυνάμεις σας, κάτι μπορεί να γίνει... ;-) )


    Τα λέμε


    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Left: Η κεντροαριστερά του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει σχέση με τη δική μας. Μπήκε στο πλύσιμο και δεν χωράμε μέσα της. Θα το ψάξουμε σε άλλο μέγεθος.

      Διαγραφή
  5. Καλά αυτά τα παλικάρια ήταν και είναι γνωστά από διάφορες θέσεις ΕΞΟΥΣΙΑΣ... ΤΟΣΕΣ ΦΟΡΕΣ ΜΑΣ ΕΣΩΣΑΝ... και άλλη θέλουν; Δεν χόρτασαν....;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Για δες τα ονόματα να μας πεις πόσοι ήταν σε θέσεις εξουσίας. Απλά λάσπη γιατί ο χρυσαυγητισμός ανώνυμε είναι ιδεολογία στην Ελλάδα. δεξιά και αριστερά

      Διαγραφή