ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 20 Νοεμβρίου 2013

Η Κίτρινη Μηλιά


του Θόδωρου Τσιάλα από το toportal
  
Αθήνα, 2013 μ.Χ. Παρουσιάζονται τα σχέδια ενός νέου γηπέδου με το όνομα «Αγιά Σοφιά», της εκκλησίας που εγκαινιάστηκε το 360 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη. Δεν είναι όμως μόνο το όνομα –ευθεία αναφορά στο σύμβολο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας– που φανερώνει την πρόθεση να αποκατασταθεί η ιστορική συνέχεια από το Βυζάντιο έως σήμερα, μέσω της ομάδας της ΑΕΚ, που ιδρύθηκε από μια παρέα προσφύγων στην Αθήνα, το 1924.

Ο μεγαλοϊδιοκτήτης Δημήτρης Μελισσανίδης ήταν ξεκάθαρος: «Όσο κι αν δυσκολεύονται οι αντίπαλοί μας να το καταλάβουν, η ΑΕΚ είναι πολύ περισσότερο από μία ομάδα, και το γήπεδό της δεν θα μπορούσε να ήταν διαφορετικό. Το νέο μας γήπεδο εκπροσωπεί την τεράστια ιστορία της ομάδας μας και τη βυζαντινή της προέλευση. Μετά την καταστροφή έρχεται πάντα η αναγέννηση. Κι αυτή τη φορά, τα τείχη που θα προστατεύσουν την ομάδα μας θα είναι υψηλά και απόρθητα. Το κάστρο αυτό θα είναι απόρθητο».


Αντίστοιχη προσέγγιση υπάρχει και από τον αρχιτέκτονα του οικοδομήματος: «Η ΑΕΚ, ένας ξεχωριστός αθλητικός σύλλογος, μια συλλογική οντότητα, μια ένωση με ταυτοποιητικά συστατικά στοιχεία, υπερβαίνει τα στενά όρια ενός Δήμου και έχει μία ιστορία άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία της Ελλάδας. Όλα αυτά οδηγούσαν σε ένα πολυδιάστατο έργο. Ανιχνεύσαμε τις ιστορικές καταβολές μας, ξεκινώντας από το 404 μ.Χ., ως την Αγία Σοφία. Τόσο στα οχυρωματικά και στρατιωτικά οικοδομήματα, όσο και στα δημόσια κτίρια. Όλα αυτά κάτω από την επωνυμία Βυζαντική Αρχιτεκτονική…»

Είμαστε μπροστά σε ένα αντιφατικό τοπίο, όπου μπερδεύονται το Βυζάντιο, οι αλυτρωτικές ιδέες, οι χαμένες πατρίδες, η Μικρασιατική Καταστροφή, το δράμα των προσφύγων, η φτωχολογιά και ό,τι άλλο μπορεί να ταυτίσει την πτωχευμένη ανώνυμη εταιρεία ΑΕΚ με τους πρόσφυγες της δεκαετίας του ’20. Όπως αυτοί άρχισαν μια καινούργια ζωή, έχτισαν το σπίτι τους κ.λ.π., έτσι και ο ιστορικός σύλλογος ξαναρχίζει από την αρχή, χτίζει το γήπεδό του κ.λ.π.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Δ. Μελισσανίδης επισήμανε: «Οι ιδρυτές της ιδέας που λέγεται ΑΕΚ δεν χρειάστηκαν την παραμικρή βοήθεια. Ούτε εμείς θα χρειαστούμε. Θα το χτίσουμε μόνοι μας και μαζί. Το γήπεδο θα ανήκει στην ΑΕΚ και σε κανέναν άλλο. Ο καθένας μπορεί να συμμετέχει στην Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου. Το σύνθημά μας είναι πολλά από λίγους και λίγα από πολλούς. Το ιδανικό που λέγεται ΑΕΚ είναι πάνω από πρόσωπα. Ισχυρούς ιδιοκτήτες χρειάζονται οι εταιρείες, και η ΑΕΚ δεν είναι εταιρεία. Αυτά τα τείχη θα τα σηκώσουμε ψηλά όλοι μαζί».

Όλα αυτά αποδεικνύουν τη δύναμη του ποδοσφαίρου όταν οι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι γίνονται ένα με τους φιλάθλους τους, εκφράζοντας λύπες και χαρές, όταν γίνονται κομμάτι της καθημερινότητας. Είναι μάλιστα τόσο ισχυρά και σπουδαία, ώστε δεν επιτρέπεται να συμψηφίζονται  με καταστάσεις και γεγονότα όπως: 
Τη χαριστική υπαγωγή της ΑΕΚ, μετά από δύο αποτυχημένες προσπάθειες, στο άρθρο 44 το 2005 
Τα χρήματα που απώλεσε το Ελληνικό Δημόσιο από την υπαγωγή αυτή
Τα χρήματα που έχασαν ποδοσφαιριστές, προμηθευτές κ.λ.π. (ας θυμηθούμε την τρομοκρατία στο προπονητικό κέντρο για τον Κασάπη και τον Τσάρτα που δεν δέχονταν να χαρίσουν τα δεδουλευμένα τους)
Τα χρήματα που απώλεσε το Ελληνικό Δημόσιο και οι ιδιώτες από την πτώχευση της ΠΑΕ το 2013 (ο αεκτζής βουλευτής Ψαριανός, σε σχετική επερώτηση, υπολόγιζε πως ήταν 170.8 εκ. ευρώ)
Και τέλος, όλους αυτούς τους παράγοντες που ασέλγησαν στο πτώμα της ΑΕΚ επί χρόνια και, τώρα, χειροκροτούν το γήπεδο-εκκλησία.

Σίγουρα δεν είναι η πρώτη φορά που χαρίζονται χρέη σε ΠΑΕ. Κάθε καθωσπρέπει πολιτικός και κάθε καθωσπρέπει ομάδα έχει εμπλακεί σε μια τέτοια ιστορία (π.χ. Βενιζέλος και Ιωαννίδης σε συλλόγους της Βόρειας Ελλάδας). Όμως, εν έτει 2013, κάτι τέτοιο είναι εξοργιστικό, αν μάλιστα συνυπολογιστούν και τα 20 εκ. ευρώ που θα δώσει για το νέο γήπεδο ο Περιφερειάρχης Σγουρός.
Τελικά, η κατασκευή γηπέδων ποδοσφαιρικών ανώνυμων εταιρειών στη χώρα μας αποτελεί, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κρατική χορηγία. Ο κρατικός προμηθευτής Κόκκαλης ενέταξε την κατασκευή του Γ. Καραϊσκάκης στα Ολυμπιακά έργα του 2004, ο νέος ιδιοκτήτης του ΟΠΑΠ παίρνει μια εταιρεία (ΠΑΕ ΑΕΚ) πτωχευμένη, αλλά χωρίς χρέη, και, με εφαλτήριο το Βυζάντιο, την προσφυγιά και ό,τι σχετικό μπορεί να συμβολοποιηθεί, χτίζει το νέο γήπεδο. Στο διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα στο Γ. Καραϊσκάκης και την Αγιά Σοφιά, η προστασία κάποιων απίθανων κορμοράνων, σε συνδυασμό με τις εσωτερικές αντιθέσεις των ιδιοκτητών της ΠΑΕ Παναθηναϊκός, οδήγησε σε ναυάγιο το γήπεδο του Βοτανικού, το οποίο επίσης έτυχε ευνοϊκότατων νομοθετικών ρυθμίσεων από τον τότε υπουργό Γ. Σουφλιά.

Ο Δ. Μελισσανίδης δεν είναι χθεσινός στο ποδόσφαιρο. Κάποτε απέκτησε το προσωνύμιο «τίγρης». Εκείνη την εποχή, εκτός από μια φοβερή ΑΕΚ (από τον Ιωνικό είχε ξεκινήσει), έστησε και μια μικρή παράγκα. Αντίστοιχη της εποχής. Ερασιτεχνική και πρωτόλεια. Πριν από τον μέγα παραγκάρχη Κόκκαλη. Σήμερα είναι ένας αποδεκτός επενδυτής. Φιλοξενεί στο αεροπλάνο τον τέως πρόεδρο του ΤΑΙΠΕΔ (ταξίδι που βγήκε ξινό στον πρόεδρο), αφού προηγουμένως αγόρασε τον ΟΠΑΠ. Κάθεται εκ δεξιών του πρωθυπουργού, τον συνοδεύει σε διεθνή ταξίδια και θέλει να καθιερωθεί ως ένας από τους εθνικούς «επιχειρηματίες» στη μνημονική και μεταμνημονιακή Ελλάδα. Η πτωχευμένη ΑΕΚ αποτελεί πολύτιμο σύμμαχο. Ιδιαίτερα όταν ο λαός της έχει μια εντελώς διαφορετική κουλτούρα από τον μέσο έλληνα οπαδό. Το ότι ο Μελισσανίδης είναι και φανατικός ΑΕΚΤΖΗΣ είναι το κερασάκι στην τούρτα.
Όταν, σε δυο-τρία χρόνια, γίνουν τα εγκαίνια της Αγιά-Σοφιάς, δεν ξέρω αν ο Μελισσανίδης θα επιχειρήσει να επινοήσει ένα σύγχρονο «Δόξα τω Θεώ τω καταξιώσαντί με τοιούτον έργον επιτελέσαι. Νενίκηκά σε, Σολομών!» όπως είχε αναφωνήσει ο Ιουστινιανός αντικρίζοντας την ξαναχτισμένη Αγία Σοφία, μετά την καταστροφή της κατά τη Στάση του Νίκα.

Μάλλον αποκλείεται να κινηθεί στο πνεύμα του Πατριάρχη, όπως αυτό αποτυπώθηκε στο μήνυμα που έστειλε (μαζί με τα 50.000 €) στην παρουσίαση των σχεδίων του νέου γηπέδου: «…Όταν νικάς την αντίδρασίν σου και τείνης φιλικώς την χείρα σου προς τον αντίπαλόν σου, είτε νικητής είναι, είτε ηττημένος εις το άθλημα, η εσωτερική χαρά σου δια την νίκην επί της αντιδράσεώς σου είναι μεγάλη και η καρδία σου σε πληροφορεί με ευφροσύνην, ότι έχεις κατορθώσει μίαν νίκην εις το πνευματικόν επίπεδον σπουδαιοτέραν από την νίκην εις το αγωνιστικόν και αθλητικόν επίπεδον. …»

Το ελληνικό ποδόσφαιρο χρειάζεται έναν επαγγελματισμό ανεξάρτητο από κρατικοδίαιτους επενδυτές. Ένα κανάλι και μια ομάδα αποτελούσαν συνήθως τον ασφαλή τρόπο για να επενδύονται-ξεπλένονται χρήματα από μια σειρά επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, που δεν ήταν πάντα νόμιμες. Σε αυτό το νοσηρό πλαίσιο άνθησαν (και ανθούν) παράγοντες, αρκετοί εκ των οποίων είναι πλέον στη φυλακή. Εκκρεμούν δίκες ποινικού αλλά και οικονομικού περιεχομένου. Το ελληνικό ποδόσφαιρο, όπως και η υπόλοιπη κοινωνία, ζητά την περίφημη «ανάπτυξη». Θα είναι μία από τα ίδια; Θα ακολουθηθούν οι μέθοδοι της κρατικοδίαιτης λαμογιάς, που βαπτίζεται ιδιωτική πρωτοβουλία, ή οι όροι του υγιούς ανταγωνισμού;

Σε αυτή την κατεύθυνση, ας αναζητήσει ο Δ. Μελισσανίδης μια αντίστοιχη φράση της καρκινικής επιγραφής ΝΙΨΟΝΑΝΟΜΗΜΑΤΑΜΗΜΟΝΑΝΟΨΙΝ, (δηλαδή, ξέπλυνε τις αμαρτίες σου και όχι μόνο το πρόσωπό σου) για να κοσμήσει την είσοδο του νέου γηπέδου.


*Ο Θοδωρής Τσιάλας είναι Πολιτικός Μηχανικός

4 σχόλια:

  1. Εξαιρετικό και τολμηρό!!! Να ληφθεί υπόψη ότι είναι αυτή η επιχειρηματικότητα που στηρίζει Σαμαρά (μαζί με τους Μαρινάκηδες). Μόνο αν η κεντροαριστερά βάλει αυτή την κριτική τόσο ψηλά στην ατζέντα της, όσο έχει και τη μεταρρύθμιση του Δημοσίου,
    μπορεί να βρει κοινωνικά ερείσματα.
    Deviant Left

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. A μπράβο ωραία τ έγραψες φίλε. Αυτη επιχειρηματικότητα είναι για κλάματα. Δεν τη θέλουμε, αναπαράγει τον κρατισμό, τη διαφθορά, την κομματοκρατία. Και η ΚΑ πρέπει να σταθεί απέναντί της με κάθε κόστος

      Διαγραφή
  2. Αγια-Σοφιά και Βυζάντιο κλπ. Στο χωριό μου έχουμε μια έκφραση που ταιριάζει νομίζω στην περίπτωση: Παπάρια μάντολες.
    Μπάμπης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αυτο που στη χώρα μας νοείται ως επιχειρηματικότητα -και μάλιστα μεγάλης κλίμακας- τις τελευταίες δεκαετίες ειναι το τζιραρισμα δημοσίου χρήματος. Μια απο τις βασικές παθογένειας της οικονομίας μας.

    Αλικη

    ΑπάντησηΔιαγραφή