ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 21 Δεκεμβρίου 2013

Νόμος και Ηθική


της Λήδας Παπαστεφανάκη

«Ισχυρίζεσθε ότι το νόμιμο είναι ή μπορεί να είναι ανήθικο;Τότε πρέπει να αλλάξουμε όλη τη νομοθεσία μας, να την κάνουμε ηθική»! είχε απαντήσει έκπληκτος ο πρώην υπουργός εμπορικής ναυτιλίας της ΝΔ Β. Βουλγαράκης τον Σεπτέμβριο του 2008, σε ερώτηση που του είχε απευθύνει η δημοσιογράφος Μαρία Χούκλη σε εκπομπή στη ΝΕΤ με αφορμή τη φοροδιαφυγή του υπουργού μέσω νομίμων offshore εταιρειών. Η απάντηση αυτή του Β. Βουλγαράκη ξεσήκωσε τότε πλήθος αντιδράσεων τόσο από την Αριστερά όσο και από το Κέντρο και η κυβέρνηση Καραμανλή δέχτηκε σφοδρή κριτική. Χτες πάλι, Παρασκευή 20 Δεκεμβρίου του σωτηρίου έτους 2013, εν μέσω κρίσης, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του Σύριζα Νίκος Βούτσης δήλωσε, σε εκπομπή του MEGA, ότι το «πόθεν έσχες»ορισμένων βουλευτών του Σύριζα είναι «και ηθικό και νόμιμο πολιτικά».
Με τα στοιχειώδη που γνωρίζω και κατανοώ, η ρήση του Ν. Βούτση σημαίνει ότι επιστρέφουμε, δια της επίσημης φωνής του κόμματος του Σύριζα, στη διατυπωθείσα άλλοτε από τον φοροδιαφυγόντα υπουργό της Νέας Δημοκρατίας σκέψη σχετικά με το ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό. Αλλά αν είναι έτσι τα πράγματα, τότε μένει να απαντηθούν ορισμένες καίριες ερωτήσεις σχετικά με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης: Αποδέχεται το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης πώς ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό; Αποδέχεται δηλαδή ότι το υπάρχον νομικό καθεστώς είναι δίκαιο και επομένως και ηθικό; Γιατί αν αποδέχεται το  υπάρχον νομικό πλαίσιο ως δίκαιο και ηθικό,τότε μήπως δεν θα έπρεπε να αμφισβητεί το κείμενο νομικό πλαίσιο σε όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις, όπως συνηθίζει να κάνει (μέσω ποικίλων διατυπώσεων και μορφών αντίδρασης); Επιπλέον, μήπως θα όφειλε το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να διατυπώσει ρητά την άποψη του περί της ταύτισης του Νόμου με την Ηθική; Ή θεωρεί το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ότι άλλοτε ταυτίζεται ο Νόμος με την Ηθική και άλλοτε δεν ταυτίζεται; Και ποια είναι τα κριτήρια για την ταύτιση ή τη διαφοροποίηση; Ποιοι και πως θέτουν τα κριτήρια για την ταύτιση ή τη διαφοροποίηση του Νόμου με την Ηθική; Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά θα βοηθούσαν να γνωρίσουν και οι (αριστεροί, κεντροαριστεροί, κεντρώοι) πολίτες – ψηφοφόροι ποιες ακριβώς είναι οι θέσεις του κόμματος που επιδιώκει να κυβερνήσει τη χώρα. Και να παύσουν, ενδεχομένως, να θεωρούν οι δημοκρατικοί πολίτες ότι το πλεονέκτημα της Αριστεράς του Σύριζα βρίσκεται στο ηθικό πλεονέκτημα, στη συνέπεια λόγων και έργων, στη στάση ζωής.

Λήδα Παπαστεφανάκη
21.12.2013

2 σχόλια:

  1. Εγω, σαν δημοκρατικος/φιλελευθερος πολιτης, δεν βλεπω κανενα ηθικο πλεονεκτημα στα εργα και σταση ζωης της Αριστερας του Συριζα. Το κυριοτερο χαρακτηριστικο του Συριζα, ο λαικισμος, ειναι ανηθικο μειονεκτημα που φερνει η/και διατηρει πολυ ορατες καταστροφες (στις ζωες των αλλων).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πιο χαρακτηριστικό νομίζω παράδειγμα είναι ότι και η πορνεία είναι νόμιμη χωρίς να είναι και ηθική - ιδιαίτερα για τους εκμεταλευτές.
    Μπάμπης

    ΑπάντησηΔιαγραφή