ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013

Μικρά ΔΗΜΑΡ


 του Κίμωνα Χατζημπίρου

Αν δεν υπήρχαν οι «58», με τί θα είχε ασχοληθεί το Συνέδριο της ΔΗΜΑΡ; Η πρωτοβουλία τους  κυριάρχησε και μονοπώλησε τις συζητήσεις, η δε αρνητική στάση του κόμματος απέναντί τους σηματοδότησε τα συμπεράσματα. Επιπλέον,  ελήφθη και αμετάκλητη απόφαση Συνεδρίου ότι αποκλείεται η συνεργασία της ΔΗΜΑΡ ειδικά με το ΠΑΣΟΚ!

Κάτι που έχει συμβεί άπειρες φορές στην ιστορία, επανελήφθη. Τα συνέδρια των κομμουνιστικών κομμάτων καταλήγουν σε προειλημμένες αποφάσεις, οι παρεμβάσεις των συνέδρων γίνονται απλώς για να γεμίσει το τριήμερο και δεν αλλάζουν τις καθιερωμένες πεποιθήσεις, οι μειοψηφικές τάσεις οδηγούνται σε σφαγή κατά την διάρκεια της προσυνεδριακής διαδικασίας. Τελικά, η παρουσία της μειοψηφίας στις αποφάσεις και στην σύνθεση των εκλεγόμενων οργάνων καταλήγει να είναι μικρότερη από το πραγματικό ποσοστό της μεταξύ των στελεχών και ακόμα μικρότερη από την απήχηση στους ψηφοφόρους. 

Η απογοήτευση από τις μεθοδεύσεις θα οδηγήσει ταχύτερα πολλά στελέχη της ΔΗΜΑΡ σε μια ενεργό συμμετοχή στις διαδικασίες της Κεντροαριστεράς, ενώ άλλοι θ’ ακολουθήσουν σταδιακά. Η ευρύτητα του όρου Κεντροαριστερά δεν αρέσει στην ηγετική ομάδα, προτιμά την συρρίκνωση της ιδεολογικής βάσης στην κενή περιεχομένου έννοια του δημοκρατικού σοσιαλισμού. Δεν παραλείπεται φυσικά η ηθική αμφισβήτηση των στελεχών που ήδη έχουν δραστηριοποιηθεί στις συντονιστικές διαδικασίες των «58». Παραλείπεται ωστόσο να διευκρινιστεί ότι οι «58» δεν είναι αντίπαλο κόμμα ή πολιτική κίνηση, αλλά μια πρωτοβουλία που απευθύνει έκκληση ενότητας.

Η συρρίκνωση όμως έχει ξεκινήσει παλιότερα, εδώ και δύο χρόνια. Όταν η ΔΗΜΑΡ κατεψήφιζε την κυβέρνηση σωτηρίας του Παπαδήμου, με συνέπεια άξια στελέχη να παραιτηθούν από την Κεντρική Επιτροπή. Όταν, παρά το γενναίο βήμα εισόδου στην τριμερή κυβέρνηση, η ΔΗΜΑΡ σαμποτάρισε την λήξη της θητείας του Πελεγρίνη και των ομολόγων του, αφήνοντας τη μεταρρύθμιση των πανεπιστημίων βορά στους εχθρούς της, πράγμα που έφερε, μεταξύ άλλων, το Καποδιστριακό και το Μετσόβιο στην σημερινή αθλιότητα. Όταν ναρκοθετούσε το όποιο θετικό αποτέλεσμα της σκληρής λιτότητας, λιποτακτώντας από την κυβέρνηση και εγκαταλείποντας στις «συντηρητικές πολιτικές» την ευθύνη διαχείρισης των δυνατοτήτων ανάκαμψης.

Η μείωση της εμβέλειας των ιδεών της ΔΗΜΑΡ είχε φανερωθεί και από κάτι που έφυγε γρήγορα από την επικαιρότητα. Η ιστορικός και βουλευτής Μαρία Ρεπούση, παρά τις αδυναμίες της, έχει συμβάλει σημαντικά σε μια κριτική θεώρηση των εθνικών μύθων. Όταν λοιπόν υποστήριξε δημόσια μια αιρετική θέση σχετικά με τον χορό του Ζαλόγγου, «αδειάστηκε» από την ηγεσία του κόμματος. Φάνηκε λοιπόν ότι αυτή η Αριστερά φοβάται να είναι ένα αντιεθνικιστικό προπύργιο, ότι μάλλον επιλέγει να συμβιβαστεί με την επάνοδο του ελληνοχριστιανισμού και την επικίνδυνη προβολή της πολεμικής αρετής των Ελλήνων. Τότε όμως θα έχει χάσει έναν από τους λόγους ύπαρξής της. Παράλληλα, θα ρευστοποιήσει μια σημαντική ιδεολογική της διάσταση, με την οποία θα μπορούσε να εμπλουτίσει την ευρεία Κεντροαριστερά.       


Κίμων Χατζημπίρος

1 σχόλιο:

  1. Οι εθνικοι μυθοι πλασαρονται η αναθεωρουνται, αποτελεσματικα, στα σχολικα βιβλια. Οχι σε συνεντευξεις και στα τηλεοπτικα παραθυρα. Η Δρ. Ρεπουση ειχε μια μοναδικη ευκαιρια. Την πεταξε για λογαρισμο του εθνους στα μπαζα.

    Υπαρχει χωρος και χρονος για ενασχοληση με εθνικους μυθους οταν το εθνος χρεοκοπει;

    Και καλη βδομαδα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή