ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2014

H Κύπρος θωρεί μπροστά


του Βασίλη Καραγιάννη από την Athens Voice
Υπάρχει ένα ανεπανάληπτο πολιτικό «παράθυρο ευκαιρίας» για την επίλυση του κυπριακού και την επανένωση του νησιού, στο πλαίσιο της ΕΕ.
Παρακολουθώντας τις εξελίξεις στην οικονομία του νησιού σε συστηματική βάση, εκτιμώ ότι αυτή τη φορά τα πράγματα είναι πιο ευνοϊκά για την επίλυση. Στηρίζω αυτή την άποψη σε τρία δεδομένα:
1.Λόγω της κυπριακής οικονομικής κρίσης, η συζήτηση για την επανένωση έχει επανέλθει σε πιο ρεαλιστική βάση. Μετά το περσινό σπάσιμο της τραπεζικής φούσκας στο νησί, κατά το 2013 το ΑΕΠ εκτιμάται ότι μειώθηκε κατά -6%. Επίσης, αναμένεται ότι θα μειωθεί κατά -4% το 2014.
Η Κύπρος αντιμετωπίζει σήμερα δύο σοβαρά οικονομικά ζητήματα: α) την ανεργία που έχει ξεπεράσει το 17% και β) το μεγάλο ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων και την αποτελεσματική αναδιάρθρωση των κυπριακών τραπεζών.
Οι αρνητικές εξελίξεις στο μέτωπο της οικονομίας, πιέζουν για την αναδιαμόρφωση του παρωχημένου παραγωγικού μοντέλου της Κύπρου. Στο προσκήνιο σε σχέση με την οικονομία έρχονται δύο παράγοντες: α) το φυσικό αέριο, η άντληση του οποίου προϋποθέτει το κλείσιμο των γεωπολιτικών εκκρεμοτήτων στο νησί και τη συνεννόηση με όλες τις γειτονικές χώρες με βάση το διεθνές δίκαιο.
Επιπροσθέτως, β) η Κύπρος επανεξετάζει το κυπριακό τουριστικό προϊόν. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η Κύπρος ήταν η μοναδική χώρα του ευρωπαϊκού νότου που είδε μείωση των αφίξεων κατά το 2013 (-2,4%).
Η πρώτη ανάγνωση , δείχνει το κυπριακό τουριστικό προϊόν να έχει επηρεαστεί αρνητικά από την οικονομική κρίση και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Η δεύτερη ανάγνωση όμως δείχνει ότι το κυπριακό τουριστικό προϊόν ενδεχομένως να έχει φτάσει στα όρια του. Με την επιφάνεια του νησιού να είναι επί δεκαετίες διαιρεμένη σε τρεις περιοχές (ελληνοκυπριακή, τουρκοκυπριακή και βρετανική) ένα σημαντικό τμήμα της επιφάνειας του παραμένει αναξιοποίητο. Και μάλιστα το αναξιοποίητο αποτελεί το κατά γενική ομολογία το πιο όμορφο τμήμα του νησιού.
Δεν είναι τυχαίο ότι πριν τα γεγονότα του 1974, ο τουρισμός ήταν συγκεντρωμένος κυρίως σε Αμμόχωστο και Κυρήνεια (περιοχές οι οποίες σήμερα βρίσκονται είτε υπό κατοχή ή στην πράσινη ζώνη). Μετά τα γεγονότα του 1974, μετακινήθηκε προς Αγία Νάπα, Λεμεσό και Πάφο, οι οποίες ήταν μέχρι τότε αναξιοποίητες περιοχές. Και φυσικά δεν τίθεται θέμα αντιδικίας μεταξύ περιοχών γιατί υπάρχει χώρος για σημαντική ανάπτυξη του τουρισμού, σε αειφόρο βάση, σε όλο το νησί.
2. Το άνοιγμα των «οδοφραγμάτων», η ανάπτυξη εμπορίου, η μετακίνηση εργαζομένων ένθεν κι ένθεν, έχει φέρει τους πολίτες και τις οικονομίες των δύο πλευρών πιο κοντά. Σημαντικό ρόλο έχει παίξει η εισαγωγή του ευρώ, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις θεωρείται ως το κύριο νόμισμα συναλλαγών και για το βόρειο τμήμα.
Τέλος, καταλύτη στην προσέγγιση των δύο πλευρών έχει παίξει και το διαδίκτυο. Το διαδίκτυο έχει φέρει πιο κοντά πολίτες των δύο περιοχών, οι οποίοι έχουν δημιουργήσει κοινές κινήσεις με στόχο την προσέγγιση και την αρμονική συμβίωση.
Είναι χαρακτηριστικό των θετικών εξελίξεων στον τομέα αυτό, η πραγματοποίηση κοινών εκδηλώσεων πολιτών στην Αμμόχωστο με αποκλειστικό σκοπό το άνοιγμα της πόλης στους νόμιμους κατοίκους της.
Αυτή τη φορά, οι πολίτες υπέρ του ΝΑΙ κι από τις δύο πλευρές, είναι πιο πολλοί, πιο οργανωμένοι κι έχουν να διηγηθούν πολλές ιστορίες αρμονικής συνεργασίας με συμπατριώτες τους από το άλλο τμήμα του νησιού.
3. Έχουν μεταβληθεί οι γεωπολιτικοί συσχετισμοί στην περιοχή υπέρ της προσέγγισης. Θα αναφέρω χαρακτηριστικά, το γεγονός ότι δύο εγγυήτριες δυνάμεις, η Ελλάδα και η Τουρκία βρίσκονται σε δεινή οικονομική θέση, και για τη διαχείριση των αντίστοιχων κρίσεων χρειάζονται την οικονομική και πολιτική στήριξη της ΕΕ και των ΗΠΑ.
Η τρίτη εγγυήτρια δύναμη του νησιού, η Μεγάλη Βρετανία δείχνει να συνεργάζεται στο πλαίσιο του ρόλου της Βρετανής Baroness Catherine Margaret Ashton, η οποία έχει επιλεγεί ως εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας από το 2009.
Επίσης, υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση του ρόλου της Ρωσίας στην περιοχή. Εκ των πραγμάτων φαίνεται ότι οι περσινές εξελίξεις στα θέματα της διάσωσης των κυπριακών τραπεζών και κυρίως οι εξελίξεις στη Συριακή κρίση, έχουν προκαλέσει την προσέγγιση μεταξύ Δύσης και Ρωσίας στην περιοχή.
Έχοντας ως δεδομένο το γεγονός ότι ένα σημαντικό τμήμα της πολιτικής και οικονομικής ζωής του νησιού επηρεάζεται από το ρωσικό παράγοντα, αυτό θα διευκολύνει την επανένωση του νησιού, ειδικά όταν έρθουμε στις κρίσιμες ψηφοφορίες. Εκεί όμως φαίνεται η σημαντική διαφοροποίηση, είναι τώρα η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε περίοδο έντονων ανακατατάξεων. Η γεωγραφική θέση του νησιού, αποτελεί κλειδί για τις εξελίξεις στην περιοχή. Επίσης το νησί αποτελεί σημαντικό κρίκο για τη διατήρηση σταθερότητας στον γεωπολιτικό άξονα Ισραήλ-Κύπρος- Ελλάδα. Με τη σταδιακή αποδέσμευση δυνάμεων των ΗΠΑ, η Κύπρος αναδεικνύεται ως σημαντικός παράγοντας εμπέδωσης της σταθερότητας και της προώθησης των ευρωπαϊκών συμφερόντων στην περιοχή.
Συμπέρασμα
Η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού, με βάση το κοινό ανακοινωθέν, αποτελεί την πιο σημαντική και ελπιδοφόρο είδηση του 2014 μέχρι τώρα. Από αυτή την πλευρά, αποτελεί πολύ σημαντικό μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, την προώθηση από την επίσημη κυπριακή κυβέρνηση του νομοσχεδίου για τη συμμετοχή για πρώτη φορά στις ευρωεκλογές και των τουρκοκύπριων πολιτών που κατέχουν την επίσημη ευρωπαϊκή ταυτότητα της Κύπρου. Στο πλαίσιο αυτό, οι πολίτες του βόρειου τμήματος του νησιού (περί τις 100.000), θα μπορούν να εκλέξουν στις επερχόμενες εκλογές 2 τουρκοκύπριους ευρωβουλευτές.
Γίνεται αντιληπτό, ότι τα σημαντικά ζητήματα του προσφυγικού, του εδαφικού και των εγγυήσεων βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Αλλά εκτιμώ ότι μπορεί να βρεθούν συμβιβαστικές λύσεις, πάντα στο πλαίσιο της ΕΕ.
Έχουμε πολύ δρόμο μέχρι να πούμε ότι έχει ξεκαθαρίσει η κατάσταση. Κι αυτό γιατί δεν έχουν ολοκληρωθεί οι διαπραγματεύσεις και γιατί εξακολουθούν να υπάρχουν αντιστάσεις και στις δύο πλευρές, οι οποίες θα χάσουν τα κεκτημένα που δημιουργήθηκαν από τη μέχρι τώρα ντε φάκτο διχοτόμηση.
Αναφέρομαι καταρχήν στις παράλληλες γραφειοκρατίες που έχουν δημιουργηθεί, οι οποίες θα χάσουν προνόμια και εξουσία.
Στο μέτωπο αυτό, αποτελεί θετική εξέλιξη το ότι μέχρι τώρα υπάρχει συναντίληψη των δύο μεγάλων κυπριακών κομμάτων ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ για το θέμα. Είναι επίσης πολύ θετικό το ότι στα κόμματα ΕΔΕΚ και ΔΗΚΟ, τα οποία ήταν παραδοσιακά κατά της προσέγγισης, υπάρχουν σημαντικές φωνές υπέρ της προσέγγισης . Σημαντικό ρόλο στη διευθέτηση θα παίξει και η στάση του Αρχιεπισκόπου Χρυσόστομου.
Επίσης αναφέρομαι σε οικονομικά συμφέροντα τα οποία δημιουργήθηκαν με βάση την ντε φάκτο διχοτόμηση του νησιού.
Είναι χαρακτηριστικό των οικονομικών συμφερόντων που αναπτύχτηκαν, αυτό που ανάφερε σε ανταπόκρισή του ένας γνωστός Κύπριος δημοσιογράφος, «οι developers της Αγίας Νάπα και της Πάφου, οι οποίοι χρηματοδοτούσαν το ΟΧΙ στο δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν, έχουν τώρα χρεοκοπήσει».
Θα ήταν κομβικής σημασίας εξέλιξη να ξανανοίξει η Αμμόχωστος και να επιστραφεί στους νόμιμους κατοίκους της, μετά τη θετική κατάληξη των διαπραγματεύσεων και πριν τα δημοψηφίσματα (τα οποία μάλλον θα διεξαχθούν παράλληλα με τις ευρωεκλογές).
Το άνοιγμα της Αμμοχώστου, εκτός από σημαντικό μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, θα αποτελέσει το πιο σημαντικό σύμμαχο για την επανένωση του νησιού στα δημοψηφίσματα.
Έτσι η Κύπρος θωρεί μπροστά

1 σχόλιο:

  1. Μακαρι, αλλα οι ψευτοπατριωτες καραδοκουν. Δεν θα αφησουν ευκολα να τους κοψεις το οξυγονο...

    ΑπάντησηΔιαγραφή