ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Πέμπτη, 13 Φεβρουαρίου 2014

Πώς θα προχωρήσουμε λοιπόν;


του Ευθύμη Δημόπουλου

Δεν έχουν περάσει παρά ελάχιστοι μήνες από τη συγκρότηση της κίνησης των «58» και δε θα έπρεπε να ξεχνάμε τους λόγους που τη γέννησαν. Ας τους θυμηθούμε αδρά:
• Η χώρα χρειάζεται ένα εθνικό σχέδιο που θα την οδηγήσει στη μεταμνημονιακή εποχή. Το ελληνικό κομματικό σύστημα δείχνει ανεπαρκές να διαχειριστεί τη χρεωκοπία της χώρας και καθηλώνει την προσπάθεια ανασυγκρότησης.
• Η αναμόρφωση του κομματικού συστήματος είναι μέρος της εθνικής ανασυγκρότησης.
• Ένα σημαντικό τμήμα πολιτών που ενστερνίζονται τις παραπάνω θεμελιακές παραδοχές έχει μείνει χωρίς εκπροσώπηση στο κοινοβούλιο ή στην καλύτερη περίπτωση υποεκπροσωπείται. Οι πολίτες αυτοί με σαφή φιλοευρωπαϊκό και δημοκρατικό αυτοπροσδιορισμό ζητούν να υπερβούν την κοινοβουλευτική τους μειονεξία στηρίζοντας μια ενωτική και ανανεωτική (σε ιδέες και πρόσωπα) πολιτική κίνηση.
Η συζήτηση που διεξάγεται στις τοπικές επιτροπές που απαρτίζονται από υποστηρικτές της κίνησης των 58, στο διαδίκτυο και στο σύνολο των πολιτικών κινήσεων που συνδράμουν την προσπάθεια μπορεί να είναι αποδοτικές αν έχουν ως γνώμονα τις κοινές αυτές παραδοχές μας. Δυστυχώς η σκόνη που σηκώνει ο μικροκομματικός τακτικισμός των τελευταίων ημερών θολώνει τους κοινούς μας στόχους.

Πώς θα προχωρήσουμε λοιπόν; Θα πάμε σε ένα σχήμα «Ελιάς» με διακριτές πολιτικές κινήσεις και κόμματα που θα συναπαρτίζουν το ευρωψηφοδέλτιο ή θα προκρίνουμε τη σύνθεση των κινήσεων σε ένα ενιαίο πολιτικό σώμα ; Θα πάμε στο πληθωριστικό ψηφοδέλτιο που επιβλήθηκε με τις περσόνες του παλαιοκομματικού και μιντιακού συστήματος στην πρώτη γραμμή ή θα επιλέξουμε προσωπικότητες, πολιτικές ή μη, με «καθαρό μητρώο» και έργο ; Θα αποπειραθώ να απαντήσω υπό το πρίσμα των αρχικών μας στόχων.
Καταρχήν από τα κόμματα του κοινοβουλίου στην κίνηση συμμετέχει μόνο το ΠΑΣΟΚ. Οφείλουμε να του το αναγνωρίσουμε αλλά δεν πρέπει να του επιτρέψουμε να καταχραστεί την υπεροχή του σε χρήμα, δίκτυα, μηχανισμούς, προβολή και γνωστά πρόσωπα. Όχι γιατί έχουμε κάποιο μένος εναντίον του ή ζητάμε την αυτοδιάλυσή του αλλά γιατί οι μηχανισμοί (κομματική γραφειοκρατία, υπαλληλία, στελέχη του κομματικού σωλήνα αλλά και αρκετοί βουλευτές) που υπάρχουν μέσα στα κόμματα, και στο ΠΑΣΟΚ, είναι κατά τεκμήριο προϊόντα αναξιοκρατίας, ρουσφετιού και εξωθεσμικών δικτύων. Οι μηχανισμοί αυτοί αντιλαμβάνονται ότι ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης της χώρας και αναμόρφωσης των κομμάτων δεν τους περιλαμβάνει, γιατί το μόνο που ξέρουν είναι να παράγουν πολιτικό παρασιτισμό και διαπλοκή. Η εθνική ανασυγκρότηση όμως περιλαμβάνει σαφώς πολιτικές προσωπικότητες του ΠΑΣΟΚ, ιστορικά του στελέχη με αξία και έργο. Οι ικανοί και σοβαροί αυτοί άνθρωποι, απαλλαγμένοι από τις πιέσεις των μηχανισμών, θα μπορέσουν να προσφέρουν πολύ περισσότερα και ταυτόχρονα θα αναβαπτίσουν την πολιτική τους απήχηση. Οι νίκες του Καμίνη και του Μπουτάρη κάτι διδάσκουν. Όσο οι μηχανισμοί καλύπτονται πίσω από το όνομα και το σχήμα του κόμματος επιβιώνουν. Η διακριτή παρουσία κόμματος στο ευρωψηφοδέλτιο τους ωφελεί. Θα πουλήσουν πάλι κομματικό πατριωτισμό και εκδούλευση. Αντιθέτως το ενωτικό ευρωψηφοδέλτιο προσωπικοτήτων τους αποδυναμώνει και ταυτόχρονα εξευγενίζει την πολιτική ζωή, αποκαθιστώντας σταδιακά τους δεσμούς των πολιτικών με την κοινωνία.

Ας πάμε στο επίπεδο των κινήσεων (ΑΜΕΚ, ΔΥΝΕΛ, Πρωτοβουλία Β, ανέστιοι φιλελεύθεροι κτλ). Θα πρέπει καταρχήν να παραδεχτούμε πως αυτοί οι δραστήριοι και χειραφετημένοι από κομματικές ηγεσίες άνθρωποι κράτησαν ζωντανές εστίες ιδεών και πυρήνες ενεργών πολιτών που ερμηνεύουν με κοινούς όρους την ελληνική κρίση. Αυτοί και οι κινήσεις τους είναι πολιτικοί εχθροί του λαϊκισμού, του εθνικισμού, του αντιδυτικισμού, του συντεχνιακού συνδικαλισμού, της κομματοκρατίας και υπέρμαχοι μεταρρυθμίσεων σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας ζωής. Κατάφεραν να οδηγήσουν συντεταγμένα τις κινήσεις μέχρι εδώ. Είναι το πρόπλασμα του νέου πολιτικού σώματος. Όμως δεν θα πρέπει να συμπεριφερθούν ως μικροί φεουδάρχες. Ο κατακερματισμός σε ένα πολιτικό σώμα όπως η Δημοκρατική Προοδευτική Παράταξη θα προκαλέσει δυσκινησία και φατριασμό. Όλοι καταφάσκουμε στην ερμηνεία της ελληνικής χρεωκοπίας, όλοι γνωρίζουμε την αιτιολογία της και την εικονογραφία της. Το μεγάλο ζητούμενο είναι η σύνθεση δυνάμεων, δράσης και προτάσεων για να χαράξουμε το εθνικό μεταρρυθμιστικό σχέδιο. Στο επίπεδο αυτό τι θα μας προσφέρει το ανήκειν σε μια διακριτή κίνηση ; Για να αναζωπυρώσουμε τους «πολιτικούς τοπικισμούς» ή για να καθηλώσουμε την όποια μεταρρύθμιση ψάχνοντας το αριστερό ή φιλελεύθερο πρόσημό της ; Η τήξη όλων αυτών των κινήσεων μέσα στη Δημοκρατική Προοδευτική Παράταξη για την παραγωγή ενός νέου κράματος είναι η πιο συνετή επιλογή.


Η κρίση γεννά στην Ελλάδα άφθονο μηδενισμό, πολιτικούς τρελοκομείου και ελάχιστες ανιδιοτελείς πολιτικές προσπάθειες. Οι ευρωεκλογές πρέπει να αποτελέσουν όχι μόνο την απαρχή αλλά και το προγεφύρωμα για ένα ευρύτερο ορίζοντα. Η νέα πολιτική κίνηση με ταυτότητα υπέρτερη των σημερινών κομματικών σχηματισμών θα σφυρηλατηθεί τώρα. Πώς θα το πετύχουμε αυτό αν η όλη απόπειρα εξαντληθεί σε μια οπορτουνιστική συγκόλληση μηχανισμών που απλώς θα παράγει κάτι παραπάνω στο άθροισμα των ψήφων ; Πιστεύει κανείς ειλικρινά ότι έτσι η χώρα θα ξορκίσει τους εφιάλτες της ;

2 σχόλια:

  1. Εξαιρετικό κείμενο, αλλά οι ιδέες αυτές θα παλέψουν με την πραγματικότητα που λέγεται ΠΑΣΟΚ.

    Κ. Λιάνης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Με το ΠΑΣΟΚ δεν γίνεται τίποτε, μόνο απέχθεια προκαλεί και δυσφήμηση στην όποια κίνηση. Οι καλύτερες αναλύσεις των ημερών, τα τρία σκίτσα του Χαντζόπουλου. ΑΥΤΑ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ (Βενιζέλος, Δερβένης, Ροζάκης, Πρωτόπαππας, Σημίτης κλπ ψωράλογα, οι μίζες σφυρίζαν πάνω από τα κεφάλια τους και τώρα πουλάνε ανασυγκρότηση):
    http://www.hantzopoulos.gr/caricature.php?mid=2&year=2014
    (10/02/2014, 11/02/2014 και της ημέρας)

    Deviant Left

    ΑπάντησηΔιαγραφή