ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 31 Μαρτίου 2014

Ελιά. Ε, και; Έτσι, χωρίς πρόγραμμα;



Προσυπογράφω το κείμενο του φίλου μου Μιχάλη (Leo)

του Μιχάλη Κυριακίδη από τη Μεταρρύθμιση

Με την ανακοίνωση του ευρωψηφοδελτίου, η Ελιά έκανε ακόμα ένα βήμα στο δρόμο προς τις Ευρωεκλογές. Είναι όμως βήματα που γίνονται με δυσκολία και πολλά λάθη. Λάθη που πληγώνουν την αξιοπιστία της Δημοκρατικής Παράταξης. Κυρίως όμως- και πρέπει να είμαστε ειλικρινείς σε αυτό- ο τρόπος που δημιουργήθηκε η ΕΛΙΑ, δεν έπεισε την κοινωνία πως κάτι νέο γεννήθηκε. Η όλη διαδικασία έμοιαζε περισσότερο με διευθέτηση εσωτερικών ισορροπιών ενός χώρου, παρά με μια προσπάθεια αναγέννησής του.

Πολλά τα λάθη, που άρχισαν να γίνονται από την εκκίνηση. Η Πρωτοβουλία των 58 ξεκίνησε με μια έκκληση προς τις πολιτικές δυνάμεις του χώρου -κυρίως ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ- να προχωρήσουν σε διαδικασίες ανασυγκρότησης. Ωστόσο, αν και ήταν από την αρχή σχεδόν βέβαιο ότι στη ΔΗΜΑΡ θα επικρατούσαν άλλες σκέψεις, οι 58 δεν ήταν έτοιμοι για την εναλλακτική λύση (plan B΄), αλλά σύρθηκαν σε ατέρμονες και αντιπαραγωγικές συζητήσεις που θύμιζαν «πολιτικό γεροντοκορισμό», οδήγησαν σε εσωτερικές διαδικασίες φθοράς και έχασαν πολύ μεγάλο μέρος της δυναμικής τους. Η τελευταία πράξη ήταν η υπαναχώρηση στο θέμα του σταυρού, λες και τούτο ήταν το μείζον θέμα στρατηγικού προσανατολισμού. Εξάλλου, η τελική διαμόρφωση του ευρωψηφοδελτίου, δείχνει πως κακώς ο Γιάννης φοβήθηκε το θεριό. Ακολούθησε και υπαναχώρηση των εκ της ΔΗΜΑΡ προερχόμενων στελεχών, που επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την ατμόσφαιρα.

Κυρίως όμως, οι 58 απογοήτευσαν μεγάλο μέρος της κοινωνίας που είχε επενδύσει σε αυτήν την πρωτοβουλία. Δεν έπεισαν ότι φέρνουν κάτι καινούργιο. Στην ουσία, απορροφημένοι στις «ενδοοικογενειακές» διαβουλεύσεις, ξέχασαν την κοινωνία, την αγνόησαν.

Δεν απευθύνθηκαν στον κόσμο της Κεντροαριστεράς και στους δημοκρατικούς πολίτες γενικότερα, με θέσεις, με απόψεις, με μια νέα αφήγηση για το μέλλον που να γεννά ελπίδες, χωρίς λαϊκισμούς. Η σημαντική δουλειά που έκαναν οι ομάδες που ασχολήθηκαν με το πρόγραμμα, αγνοήθηκε και έμεινε στα συρτάρια.

Και εγεννήθη η «ΕΛΙΑ». Με πολλές απώλειες και τραύματα. Και διαμορφώθηκε το ψηφοδέλτιο, με πραγματικά φρέσκα και ικανά πρόσωπα, τα περισσότερα εκ των οποίων δεν είναι γνωστά στο ευρύ κοινό. Πρόκειται όμως για νέους, οι περισσότεροι των οποίων δεν προέρχονται από τους κομματικούς μηχανισμούς, με πολύ ενδιαφέρον βιογραφικό και ικανότητες.

Και λοιπόν; Αρκούν αυτά; Ασφαλώς όχι! Χρειάζεται να εξορμήσουν στην κοινωνία, να εμφανιστούν στις τηλεοράσεις, τα ραδιόφωνα και τα άλλα μέσα ενημέρωσης και να αναπτύξουν τις θέσεις της ΕΛΙΑΣ…

Ποιες όμως είναι οι θέσεις της ΕΛΙΑΣ; Ποιο είναι το νέο αφήγημα που θα δώσει ελπίδα για διέξοδο σε μια πραγματικά τραυματισμένη από την κρίση κοινωνία;

Ποιο είναι το πρόγραμμα της ΕΛΙΑΣ; Διαφέρει και σε τι από το ΠΑΣΟΚ, το οποίο -όπως όλοι πλέον αναγνωρίζουν, το δείχνουν άλλωστε και οι δημοσκοπήσεις- έχει απαξιωθεί στη συνείδηση των κεντροαριστερών ψηφοφόρων; Να προσθέσουμε εδώ, πως κάποιοι από το ΠΑΣΟΚ, προφανώς δεν κατάλαβαν πως εγεννήθη η ΕΛΙΑ και συνεχίζουν να μιλούν σαν να αναγενήθηκε απλώς το… ΠΑΣΟΚ.

Σε τι διαφέρει από τη ΔΗΜΑΡ, που κλείστηκε στο κέλυφος της ανεύθυνης αριστεράς και τώρα δέχεται τις συνέπειες της αδυναμίας της να ανταποκριθεί στις ανάγκες των καιρών;

Σε τι διαφέρει από το υπόλοιπο παλαιό πολιτικό σύστημα, που αδυνατεί να αντιληφθεί τα νέα δεδομένα και συνεχίζει να βαδίζει στα παλαιά μονοπάτια που οδήγησαν στην κρίση;

Μαθαίνω πως οι προτάσεις της ΕΛΙΑΣ είναι σχεδόν έτοιμες και πως θα μπουν σε διαβούλευση για μια 1-2 εβδομάδες και στη συνέχεια θα παρουσιαστούν σε κεντρική εκδήλωση. Υπενθυμίζω πως μπαίνει ο Απρίλιος και ο χρόνος τρέχει... Πως οι θέσεις, το νέο αφήγημα (εάν υπάρχει), θέλει χρόνο για να γίνει κτήμα της κοινωνίας… Κυρίως όμως φοβάμαι πως θα χαθούμε άλλη μια φορά στη… μετάφραση της διαβούλευσης.

Η ΕΛΙΑ θα προχωρήσει, μόνον εάν πείσει πως πραγματικά ευαγγελίζεται την αναγέννηση του χώρου της Κεντροαριστεράς, πως απέκτησε έναν νέο ανατρεπτικό λόγο και ρεαλιστικό όραμα για τη μεταμνημονιακή εποχή.

Φοβάμαι -και αυτό φαίνεται στις δημοσκοπήσεις- πως μέχρι τώρα δεν τα έχει καταφέρει. Υπάρχει χρόνος, αλλά βρισκόμαστε ήδη στο παρά πέντε…
Ο Μιχάλης Κυριακίδης είναι δημοσιογράφος,Δ/ντής Σύνταξης της «Μεταρρύθμισης»

3 σχόλια:

  1. Μην βιαζόμαστε, τόχω ξαναπεί. Ας δώσουμε χρόνο στο χρόνο. Τα πράγματα θέλουν την ωρίμανσή τους.
    Μπάμπης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πάντως η Ελιά με πρόγραμμα ή χωρίς πρόγραμμα είναι αδύνατο να σηματοδοτήσει τη ρήξη με τον παλαιοκομματισμό, θεμελιώδη προϋπόθεση εθνικής ανασυγκρότησης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αφού το εγχείρημα της συνεργασίας δεν ευοδώθηκε, Λεωνίδα, στον καιρό του, νομίζω ότι αυτή την περίοδο είναι πρόωρο να συζητάμε διαρκώς γι' αυτό. Ας πορευτούμε κατά συνείδηση προς τις κάλπες, οι οποίες -νομίζω- ανάλογα με το τι αποτέλεσμα θα βγάλουν θα καθορίσουν και την παραπέρα πορεία της λεγόμενης "κεντροαριστεράς".

    Δύσκολοι καιροί για όλους και για όλα, ιδιαίτερα όταν η κοινή λογική στραγγαλίζεται μπροστά στα μάτια όσων προσπαθούν να την παρακολουθήσουν από το μικροκομματικό συμφέρον.

    ΑπάντησηΔιαγραφή