ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 9 Απριλίου 2014

H αναγκαία ανασύσταση της Κεντροδεξιάς


του Νίκου Γκιώνη από τη Μεταρρύθμιση

Τόσον καιρό μιλάμε για την (ανα) σύσταση του όλου χώρου του ριζοσπαστικού κέντρου, ελάχιστα όμως σχολιάσαμε – από την σκοπιά του αντιπάλου - την ανάγκη αναδιοργάνωσης της άλλης πολιτικής παράταξης.

Η Κ/δεξιά επανήλθε στην εξουσία, στα πλαίσια συμμαχικού σχήματος με αιχμή τον Πρωθυπουργό. Ήταν αναγκασμένη, να εφαρμόσει εκείνα τα οποία προηγουμένως κατήγγειλε, μ’ έναν θορυβώδη και αποκρουστικό λαϊκισμό.

Κατά συνέπεια, δεν πήρε τον χρόνο, που της αναλογούσε μεταξύ του τέλους της θλιβερής Καραμανλιάδας και του Μαϊου του 2012, ώστε διερευνώντας τα γενόμενα να μπολιάσει, όσο μπορούσε, τον κόσμο της με τα αιτούμενα, όχι μόνον της Τρόικα, αλλά και μ’ εκείνα, που αποτελούν το ελάχιστο κοινό πολλαπλάσιο αλλαγών της χώρας, εντός μιας Ευρώπης αφενός αλληλέγγυας και αφετέρου αυτοκλυδωνιζόμενης.

Στενά κοιταγμένη η υπόθεση Μπαλτάκου, ανέδειξε εκτός των άλλων, και την μικρή προετοιμασία του Α. Σαμαρά, προς την κατεύθυνση ενός συμβατού και επίκαιρου εκσυγχρονισμού του κόμματός του. Τα χρόνια της απουσίας του, φάνηκαν πως τον άφησαν μάλλον στάσιμο ως προς τις αντιληπτικότητές του για τις νέες προβαλλόμενες απαιτήσεις.

Η συμβουλευτική, που του ασκήθηκε από αυτούς που αποτέλεσαν το επιτελείο του, θύμιζε κυρίως ένα ελαφρώς μεταλλαγμένο περίγραμμα των θέσεων της αποτυχημένης ΠΟΛ.ΑΝ. Κι έτσι, όντας ο ίδιος ένας ιδιότυπος λαϊκός δεξιός με ακραίες εθνικές θέσεις (Σκόπια , σχ. Ανάν ), έπρεπε μέσα σε πολύ λίγες ημέρες να μετατοπιστεί βίαια, προς πολιτικές και συμμαχίες, οι οποίες ίσαμε τότε αφορούσαν στην παλιά μετριοπαθή πτέρυγα της Ν.Δ. Δεν γνωρίζω, αν η πολιτική του φορεσιά, η σημερινή, είναι άλμα μιας σύντομης εξελικτικής πορείας ή απλώς η συγκυριακή συμπεριφορά, εξαιτίας των όσων συμβαίνουν.

Έτσι κι αλλιώς, όμως, ως Πρόεδρος της Ν.Δ., έχει τον πιο κομβικό ρόλο στο να μετατοπίσει τον χώρο του προς την μετριοπάθεια. Το πρόβλημα μετασχηματισμού του είναι κυρίως δομικό, κι όχι τόσο συμβολικό κι αναφερόμενο σε πρόσωπα κεντρώου προφίλ, που δυνητικά ίσως συμμετάσχουν σε μια προσπάθεια διεύρυνσης των ορίων του. Η Ιστορία λέει, πως η βραχύβια εκλογική συνεργασία του Γεωργίου Παπανδρέου με τον Αλέξανδρο Παπάγο, ουδόλως άλλαξε την πολιτική του τελευταίου, ενώ η αντίστοιχη διεύρυνση της ΕΡΕ, προς πρόσωπα του – τότε – κεντροφιλελεύθερου χώρου, όπως ο Κ. Τσάτσος, ο Γρ. Κασιμάτης, κά, εμπέδωσε για τα καλά την ήδη δημιουργημένη εικόνα για τον Κ. Καραμανλή , ως του εκφραστικότερου μεταρρυθμιστή του συντηρητικού αστισμού.

H επίπονη πορεία εκσυγχρονισμού του πολιτικού χώρου της φιλελεύθερης Σ/δημοκρατίας και των γειτόνων της , αφ’ εαυτής και μόνον είναι ένα καλό κίνητρο και για την συντηρητική παράταξη στο να ενσωματώσει στον Λόγο της και στην Οργάνωσή της, οτιδήποτε καινοτόμο από τις παρούσες κοινωνικές διεργασίες.

Πάντως, παραμένοντας ακόμα σχετικά μεγάλο κόμμα η Ν.Δ., είναι βέβαιο, πως όσο θα διαρκεί ο μετασχηματισμός της, θα έχει ενσωματωμένες μειοψηφικά γκρίζες ζώνες, που στους περισσότερους από μας δεν αρέσουν, αλλά, ωστόσο η ενσωμάτωση αυτή έχει την όποια χρησιμότητά της, αφού αλλιώτικα αυτά τα γκρίζα πεδία θα ήταν αχειραγώγητα προς τις κατευθύνσεις, της άκρας λαϊκιστικής Δεξιάς.

Άλλωστε, έως πρότινος και στο ΠΑΣΟΚ, μαζί με τις μεταρρυθμιστικές του δυνάμεις συγκατοικούσαν σ’ αυτό και οργανωμένες ομάδες με ισχυρή αναφορά στην λαϊκιστική του περίοδο, και σε καμιά άλλη.

Η πολιτική ρευστότητα ίσως δώσει νωρίτερα το σήμα εκκίνησης στον Α. Σαμαρά , απ’ ότι εκείνος αναμένει.

Κατά τούτο, και εντελώς απροκατάλυπτα, η προσπάθεια της ΕΛΙΑΣ , προς την ενοποίηση του ενδιαμέσου πολιτικού τόπου, είναι συνάμα και πολιτικά παιδαγωγική προς τον αντίπαλο συστημικό πόλο.

Μόνον μια επανοργανωμένη συστημική αντεπίθεση, μέσω της επικαιροποίησης των κυρίων φορέων της, μπορεί να σταθεί ως απρόσβλητο ανάχωμα απέναντι αφενός στους ολοκληρωτικούς και αφετέρου στον συνεχιζόμενο κοινωνικό κατακερματισμό. Ένα μέτωπο λογικής, οι πόρτες του οποίου άλλοτε θ’ ανοιγοκλείνουν και θα φαίνονται οι διαφορετικές αντιλήψεις των κομμάτων κι άλλοτε θα κλείνουν ερμητικά – όταν το απαιτούν οι καιροί -, προβάλλοντας το ισχυρό συναινετικό στοιχείο.
Ο Νίκος Γκιώνης είναι Πολιτικός Μηχανικός

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου