ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 17 Μαΐου 2014

Τελικές, ρηχές, σκέψεις για τις εκλογές




του Φίλιππου Παππά από τη Μεταρρύθμιση

1. Παρά την πόλωση και την τάση που διαμορφωνόταν, χάρη στο ξεπέρασμα της φάσης της οργής, ο μικροδιπολισμός δεν απογειώθηκε. Ακόμα και το 30άρι μοιάζει όνειρο. Θετική εξέλιξη, αναμφίβολα

2. Στο φτωχό μου μυαλό, και σε αντίθεση με ό,τι συζητείται, οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, που θα οδηγήσουν σε κλειστές πενταετείς θητείες, με συγκεκριμένες αρμοδιότητες, είναι απείρως σημαντικότερες από τις ευρωεκλογές. Στους δήμους και στις περιφέρειες τα δίπολα, τα πρόσωπα και τα διακυβεύματα είναι σημαντικότερα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πειραιάς, Βόλος λ.χ.).

3. Αν δεν δούμε κάτι ακραίο ή εντυπωσιακό, δεν θεωρώ τις ευρωεκλογές προθάλαμο για τίποτα δραματικό. Δεν βλέπω τον Ολάντ και τον Κάμερον έτοιμους να αποσυρθούν, επειδή δεν πάνε καλά. Εντάξει, δεν βρισκόμαστε στο 1999, αλλά κάθε εκλογική μάχη έχει την αυτονομία της, πολλώ μάλλον όταν συμπίπτει και με δύο άλλες εκλογές και όταν το χρώμα του χάρτη θα μοιάζει δυσεξιχνίαστο.

4. Μιλάμε πολύ για την πρωτιά και τη διαφορά, και δεν συζητούμε για τα ποσοστά. Δεν βρισκόμαστε στο 2004. Άλλο πρώτος με 40κάτι, άλλο με 30κάτι, άλλο με 20κάτι. Όποιος νομίζει ότι με 20κάτι μπορεί να καβαλάει καλάμια ή να μιλάει για αλλαγές καθεστώτος θα το βρει μπροστά του στις επόμενες διερευνητικές.

5. Ο μεν ΣΥΡΙΖΑ, κόντρα στον μεταπολιτευτικό κανόνα, προδομένος από την ιδεολογική αφετηρία, τον μανιχαϊσμό και τα στελέχη του, δεν μοιάζει, παρά το πιεστικό κλίμα, να ανεβάζει τα ποσοστά του, παρά τη βαθιά οικονομική κρίση και το αρνητικό συμβολικό κεφάλαιο των συγκυβερνώντων. Ούτε πέφτει, πάντως, παρά τη διάψευση της ρητορικής του, παρά τις εικόνες από τη Λευκωσία και το Καράκας. Σε κεντρικό επίπεδο τουλάχιστον επίπεδο, γιατί σε τοπικό παίζει γερά να μην πάρει ούτε έναν μεγάλο δήμο ή περιφέρεια. Η Ν.Δ. μοιάζει αποσυσπειρωμένη, πληρώνοντας αναμενόμενες συνέπειες της προ 2012 ρητορικής της, κι ακόμα την στελεχιακή της ένδεια, τον μπαλτακισμό και τις ατυχείς επιλογές σε δήμους και ευρωψηφοδέλτιο (χειρότερες δεν γίνονταν). Αν γίνει κάτι ανατρεπτικό, δεν θαʼ ναι σε καμία περίπτωση από την εκτίναξη του ενός, όσο από την πτώση του άλλου.

6. Για τον τρίτο πόλο με πονάει και δεν μπορώ να εκφραστώ. Όταν ξεπεράσει άδικα βάρη που οι άλλοι δύο του χρεώνουν, αλλά και  στρατηγικές, ρετρό διαμάχες, ρεβανσισμούς, ελιτισμό,  καιροσκοπικές μεταγραφές και λοιπά δεινά, όταν διδαχθεί από τα μηνύματα των δημοτικών και περιφερειακών, ξαναμιλάμε, ίσως

7. Για τους κοντά ένα εκατομμύριο συνειδητοποιημένους φασίστες ψηφοφόρους, πλέον μόνο αποστροφή, καθόλου κατανόηση. Πλέον είδαν τα πάντα, ξέρουν τα πάντα. Και άλλοι είναι οργισμένοι και εκδικητικοί, και εντός και εκτός συνόρων. Μόνο στην Ελλάδα εκκολάφθηκε και αντέχει αυτό το αυγό. Κι οι ψηφοφόροι του είναι εκεί, απενοχοποιημένοι και παγιωμένοι. Ελπίζω σύντομα η δικαιοσύνη να ξετυλίξει όλο το κουβάρι.

8. Αν πάμε σε αποσταθεροποίηση, δεν θα πάμε από οργή, αλλά από χαλαρό αίτημα για ανανέωση, μικροπολιτικές, χρεοκοπικές στρατηγικές και υποτίμηση των όποιων συνεπειών. Δεν θα πάμε μαζικά ούτε από τα τοπικά μηνύματα, αλλά κεντρικά και βουβά. Αλλά αυτή τη φορά θαʼμαστε μόνοι στην ήπειρο. Και την ύβρη του κακομαθημένου εξαιρετισμού που οδηγεί σε μαξιμαλισμούς και ακυβερνησία, κάποια στιγμή θα την πληρώσουμε. Με νέμεση.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου