ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Παρασκευή, 20 Ιουνίου 2014

Μέρες παλινόρθωσης




Go, go, go, said the bird : human kind
Cannot bear very much reality
T. Eliot

Δεν εξηγείται αλλιώς. Ο Γιακουμάτος, ο Λομβέρδος, ο Ντινόπουλος και πολλοί άλλοι στην ανασχηματισμένη κυβέρνηση πρέπει να διαβάζουν Έλιοτ. Και σου λένε «για να γράφει ο ποιητής ότι το ανθρώπινο είδος δεν μπορεί να αντέξει τόση πολύ πραγματικότητα κάτι θα ξέρει». Έτσι αποφάσισαν να δραπετεύσουν ομαδικώς από την κατάθλιψη που τους προκαλούν οι δεσμεύσεις των δανειακών συμβάσεων και η σκληρή εργασία που απαιτεί ο πολιτικός και οικονομικός σχεδιασμός. Βιάζονται να σκίσουν πρώτοι αυτοί τα μνημόνια, για να κλέψουν τη δόξα από τον επερχόμενο ΣΥΡΙΖΑ.
Από κοντά και τα ΜΜΕ στήνουν τη δική τους «πραγματικότητα» επιμολύνοντας το δημόσιο λόγο με τεράστιες δόσεις ανορθολογισμού. Συναισθηματική καπηλεία, πάνελ υστερικής ασυναρτησίας, μικροπολιτική, παραπολιτική, κόντρες Κανέλη – Κωνσταντοπούλου, SMS στο κινητό του Λομβέρδου, λεονταρισμοί κατά του μισητού Σόιμπλε, πρωτοσέλιδα για το «πως θα ξεφύγετε από τις παγίδες της εφορίας» και «πως θα τρυπώσετε στο δημόσιο» και πάει λέγοντας. Έτσι κατάφεραν να χάσουν τη μεγαλύτερη είδηση της τελευταίας δεκαετίας, δηλαδή τη χρεωκοπία του κράτους, έτσι δεν ανέδειξαν ποτέ το χρέος ως θέμα στο δημόσιο λόγο, έτσι δεν προειδοποίησαν ποτέ για την κρίση.
Είναι σαφές μετά τις εκλογές ότι οι δυνάμεις του λαϊκισμού και της χρεωκοπίας αναθάρρησαν. Επανέρχονται με ξεδιπλωμένες τις σημαίες και τα αιτήματά τους. Προσλήψεις, επαναπροσλήψεις, τέλος διαθεσιμότητας και κάθε κινητικότητας κοκ. Πολιτικάντηδες μεταγράφονται ή έχουν έτοιμες τις βαλίτσες τους για εκεί που φυσάει η ψήφος, διοικητικοί υπάλληλοι των ΑΕΙ κλείνουν το μαγαζί τους, ταξιτζήδες βαράνε απεργία γιατί «καλύτερα ήταν επί Τουρκοκρατίας», συνδικαλιστικές οργανώσεις των δασκάλων κυνηγούν και γιουχαϊζουν όποιον τολμήσει να πατήσει σε σεμινάριο για την αξιολόγηση, λαϊκατζήδες, μετά την περήφανη απεργία τους και την ικανοποίηση των δίκαιων αιτημάτων τους, δεν κόβουν αποδείξεις ακόμη και αν αγοράσεις όλο το μποστάνι τους, δημοτικοί υπάλληλοι αφού βάφουν 3 μαζί έναν τοίχο και 5 σκάβουν μια λακκούβα ζητούν «αντικειμενικά» κριτήρια αξιολόγησης και όλος μαζί ο πολιτικός και μιντιακός λαϊκισμός τραγουδά περήφανος το «ως πότε η ξένη ακρίδα». Μέρες παλινόρθωσης.
Τώρα, αν όλα αυτά μας βυθίζουν ξανά μέσα στη δίνη της κρίσης, αν θεμελιώδεις δομές του κοινωνικού κράτους (σύνταξη, παιδικοί σταθμοί κτλ) καταρρέουν, αν δεν μπορούμε να έχουμε φορολογικό σύστημα της προκοπής, αν δεν μπορούμε ακόμη να σχεδιάσουμε την παραγωγική ανασυγκρότηση, αν είναι αδύνατο να πάμε σε μια σοβαρή διαπραγμάτευση για το χρέος με αυτούς τους όρους, μάλλον θεωρούνται δευτερεύοντα για το δημόσιο λόγο. Οι ιδέες, οι μελέτες, οι αριθμοί, οι επεξεργασίες ακόμη και οι συγκλίσεις δεν έχουν θέση εδώ.
Τι μπορούν να αντιπαρατάξουν οι σκόρπιες δυνάμεις της ανανέωσης, της μεταρρύθμισης και του ευρωπαϊσμού απέναντι σε αυτή την επίθεση ; Μετά το ναυάγιο της ενωμένης κεντροαριστεράς αναζητείται ο νέος ηγετικός πόλος στο χώρο του κέντρου. Φυσιολογικό και πιθανόν αναγκαίο. Αν όμως κοινή συνείδηση όλου αυτού του χώρου είναι ότι μόνο με κυβερνήσεις συνεργασίας, μεταρρυθμίσεις και ευρωπαϊκή βοήθεια μπορούμε να διαχειριστούμε την κρίση αυτό δε φθάνει. Χρειάζεται να οργανώσουν από τώρα, και όχι να περιμένουν την επομένη των εθνικών εκλογών, κοινές δράσεις για να ανεβάσουν θέματα κρίσιμα στο δημόσιο διάλογο. Να μιλήσουν για όλα αυτά που ένα ανίκανο και αδρανές κομματικό κατεστημένο σπρώχνει διαρκώς κάτω από το χαλί. Τι εμποδίζει για παράδειγμα την ΕΛΙΑ, το ΠΟΤΑΜΙ, προσωπικότητες από τους 58 να διοργανώσουν από κοινού εκδηλώσεις για την αξιολόγηση στο Δημόσιο ή για το αίσχος των Πανεπιστημίων; Τι εμποδίζει ανθρώπους με ειδικές γνώσεις από αυτούς τους χώρους να καταθέσουν κοινή δέσμη προτάσεων για τη διάσωση του ασφαλιστικού ; Ποια μέτρα θεωρούν ως αναγκαία και άμεσα για να διαχειριστούμε την καθίζηση του βιοτικού επιπέδου για χιλιάδες συμπολίτες μας ; Γιατί σε αυτές τις δράσεις να μη συμμετέχουν και εκπρόσωποι του ευρωπαϊκού σοσιαλιστικού κόμματος που είναι ο κοινός ευρωπαϊκός πολιτικός τους χώρος ;
Αν αυτές οι δράσεις δεν εξαντληθούν, όπως κάποιες άλλες, σε επικοινωνιακά event, όπου απλώς παρελαύνουν παράγοντες της κεντροαριστεράς, υπάρχει ελπίδα να παρέμβουμε ουσιαστικότερα στην ατζέντα του δημόσιου λόγου και κυρίως να «πλάσουμε» συγκλίσεις και συναινέσεις. Θα τις χρειαστούμε άμεσα.




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου