ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 16 Ιουνίου 2014

Ευτυχώς η μεγάλη κεντροαριστερά μας τέλειωσε


του Λεωνίδα Καστανά

Ουδέν νεώτερο από το μέτωπο της Κεντροαριστεράς. Οδεύοντας προς τις βουλευτικές εκλογές δεν αναμένονται εξελίξεις στο μεσαίο και πολύπαθο αυτό χώρο. Το ΠαΣοΚ θα επιβιώσει ως μια μικρή σοσιαλδημοκρατική δύναμη κυβερνητικής σταθερότητας προσφέροντας τις καλές του υπηρεσίες σε όποιον πάρει την εντολή. Στόχος του η επιβίωση των μηχανισμών, των στελεχών και όσων τέλος πάντων δικών του έχουν μάθει να εξαρτώνται από το κράτος. Τα ηγετικά στελέχη της ΔΗΜΑΡ θα καταφύγουν είτε στο ΣΥΡΙΖΑ είτε στην ΕΛΙΑ είτε στο ΠΟΤΑΜΙ, χωρίς να προκαλέσουν πολιτικό γεγονός. Το ΠΟΤΑΜΙ θα προσπαθήσει να εκφράσει ένα μέρος των δυνάμεων του αριστερού φιλελευθερισμού και έχει όλα τα φόντα να το πετύχει, αρκεί να βρει βηματισμό  μετά το 1ο του συνέδριο. Το πνεύμα συνεργασίας που φέρνει το κάνει ιδιαίτερα χρήσιμο για τη χώρα. Το μέλλον έχει μόνο κυβερνήσεις συνεργασίας. Τα υπόλοιπα είναι πια ιστορία. Ο μεσαίος χώρος καλύπτει ένα 15% του εκλογικού σώματος. Ωστόσο υπάρχουν εντός του πολλές και αποκλίνουσες πολιτικές απόψεις και συμπεριφορές που καθιστούν  ανώφελη και ευτυχώς αδύνατη οποιαδήποτε διαδικασία μορφοποίησης ενός κοινού σχήματος.  Φιλελεύθεροι αριστεροί και μη, λαϊκιστές σοσιαλδημοκράτες, διαρκώς ανανεούμενοι σοσιαλιστές της ανανέωσης, και άνθρωποι της κοινής λογικής είναι μάλλον αδύνατον να τα βρουν. Θα ζήσουμε και χωρίς τη μεγάλη Κεντροαριστερά.  

Μια τέτοια εξέλιξη φαντάζει γενικά επώδυνη για τα πολιτικά μας πράγματα αλλά αν το δούμε ρεαλιστικά δεν είναι. Η Κεντροαριστερά για την οποία πασχίσαμε όλο το προηγούμενο διάστημα ακόμα και αν πραγματοποιείτο με κάποιο θαύμα δεν θα ήταν με τίποτα μια μεταρρυθμιστική προοδευτική δύναμη. Θα λειτουργούσε απλά ως συμπλήρωμα και άλλοθι της Δεξιάς και της Αριστεράς, παρατάξεων εξόχως αντιμεταρρυθμιστικών και πελατειακών. Κόμματα όπως η ΔΗΜΑΡ και το ΠαΣοΚ απέδειξαν με τον πιο διάφανο τρόπο ότι περί άλλων τυρβάζουν. Η ΔΗΜΑΡ αναζητεί δήθεν το αριστερό πρόσημο στις μεταρρυθμίσεις πράγμα που πολιτικά ερμηνεύτηκε ως η προσπάθεια διάσωσης των πιο άθλιων δομών του ελληνικού κράτους. Καμιά απόλυση, καμιά διαθεσιμότητα, καμιά αναδιάρθρωση (βλέπε ΕΡΤ) καμιά ιδιωτικοποίηση ( βλέπε νερά, ΔΕΗ) που να σημαίνει αλλαγή παραδείγματος. Το ΠαΣοΚ ακόμα και σήμερα αγωνίζεται να στηρίξει το χάλι της διοίκησης των πανεπιστημίων, τα κλειστά επαγγέλματα, την προσοδοθηρία, την καταστροφή των αιγιαλών. Παρενοχλεί τη ΝΔ όταν πρόκειται να θιγούν τα συμφέροντα των πελατών του, αλλά δε λέει τίποτα για την φοροδιαφυγή που οργιάζει. Σιωπά μπροστά στις 2500 περιπτώσεις μεγάλων φοροφυγάδων εκ των οποίων ελέγχθηκαν μόνο οι 54 και στα 100.000 εμβάσματα εξωτερικού και φυγής κεφαλαίων αρκετών δις. Είπαμε να πληρώσουν όλοι αλλά τελικά πληρώνουν μόνο οι αδύναμοι.  

Η ελληνική κοινωνία δεν έχει ανάγκη από ντεμέκ μεταρρυθμιστές. Δεν έχει ανάγκη πλέον και από ανάλογες συζητήσεις που απλά συσκοτίζουν την εικόνα και δίνουν την ευκαιρία στους υποκριτές, στους πλαστούς, στους επαγγελματίες κρατικοδίαιτους να διαφεύγουν και να ανανεώνουν τη δημόσια εικόνα τους. Εξάλλου οι ίδιοι οι πολίτες αποδεικνύουν καθημερινά ότι αγαπούν αυτό το πολιτικό σύστημα έστω και αν το βρίζουν στα καφενεία. 16% του εκλογικού σώματος επέλεξε στις ευρωεκλογές κόμματα που σίγουρα θα είχαν κάτω από 3% τα περισσότερα των οποίων είναι αντικοινοβουλευτικά, εθνικιστικά  και λαϊκίστικα που διακινούν θεωρίες συνομωσίας. Η επερχόμενη σύγκρουση θα γίνει αναγκαστικά σε συνθήκες ακραίας πόλωσης με τους δύο μονομάχους να διεκδικούν την μερίδα του λέοντος. Δικαίως. ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ  είναι οργανωμένα κόμματα με σαφή ιδεολογικό προσανατολισμό, εθνολαϊκιστική ρητορική, πελατειακή λογική και ευρωπαϊκή προσήλωση με τις ανάλογες υποσημειώσεις που την ακυρώνουν στην πράξη. Δεν είναι ομάδες ατάκτων. Ο λαός αυτούς αγαπά και εμπνέετε από τα οράματά τους. Και όσοι τους μισούν θανάσιμα επιλέγουν το φασισμό.  

Μπροστά σε όλους αυτούς η δήθεν «απολιτίκ» εικόνα του ΠΟΤΑΜΙΟΥ, το αίτημα της πολιτικής χωρίς πολιτικούς, η διαφυγή από τη διάκριση Δεξιάς και Αριστεράς αποπνέουν πραγματική υγεία και δίνει ελπίδες σε ένα μικρό μέρος του εκλογικού σώματος που τη βλέπει αλλιώς μα τόσο αλλλιώς. Υπάρχουν ακόμα κάποιοι ζωντανοί στην πολιτική σκηνή που εννοούν αυτά που λένε και κάποιοι που τους ακούν.


4 σχόλια:

  1. Όσοι ψάχνονται για κεντροαριστερές λεγόμενες συγκλίσεις άργησαν –προσοχή, δεν γράφω: «τους πήρε το ποτάμι». Από τη δυναμική πλέον των πραγμάτων, νομίζω, ότι είτε αυτές θα προκύψουν με τη συνδρομή του ΣΥΡΙΖΑ, είτε δεν θα προκύψουν. Το διπολικό σύστημα δεν αντέχει και τρίτο δυνατό πόλο. Ο κύριος Βενιζέλος το έχει αντιληφθεί από καιρό –γι’ αυτό άλλωστε κι οι πανηγυρισμοί για το οχτάρι. Στην παρούσα συγκυρία, με το πολιτικό σύστημα σε κρίση, όποιος ισχυρός εκ δεξιών –λέγε με Νέα Δημοκρατία– ή εξ ευωνύμων –ΣΥΡΙΖΑ, έτσι;– θα έχει ανάγκη στήριξης για το σχηματισμό πλειοψηφίας, θα βρίσκει κάποιους έτοιμους να θυσιαστούν για το καλό της πατρίδας. Δίπορτο για την Ελιά του κυρίου Βενιζέλου κι εξασφαλισμένη συμμετοχή στην κυβέρνηση ως δύναμη –σας παρακαλώ– ευθύνης και σταθερότητας (άραγε το έχει καταλάβει ο κύριος Κουβέλης ή νομίζει ακόμα ότι θα γίνει Πρόεδρος;)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Μόνο 15% ειναι τελικά ο μεσαίος χώρος;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Βολονταρισμός σε όλο του το μεγαλείο. Έτσι το 6% γίνεται μεγαλύτερο απο το 8%!!!
    Στις λαϊκίστικες εξάρσεις Λοβέρδου (δεν θα διώξει διοικητικούς των ΑΕΙ) και Βορίδη (δεν πρέπει να μειωθεί κατά 2% το ποσοστό κέρδους των φαρμακοποιών) δεν άκουσα καμία καταδίκη. Και καλά απο τους συριζαίους δεν το περίμενα (εδώ έχουμε μια παροιμία που λέει πως "δεν περιμένεις καλλιγραφία απο της μυλωνούς τον κώλο") αλλά το ΠΟΤΑΜΙ; Τι περιμένει; Ευτυχώς που υπάρχει τελικά ο συνονόματός μου στον Σκάϊ για να τους τα σούρει.
    Μπάμπης

    ΑπάντησηΔιαγραφή