ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 16 Ιουλίου 2014

Το κόστος της αριστείας




Τα πρότυπα πειραματικά πέρασαν κάτω από τα ραντάρ του πολιτικού συστήματος και αναβαθμίστηκαν, μπήκαν σε μια νέα τροχιά, αυτή της αριστείας. Όπως ήταν αναμενόμενο έγιναν στόχος. Γιατί στη χώρα αυτή πολλοί θεωρούν την αριστεία ύβρι.

της Μαρίας Κατσουνάκη από την Καθημερινή

Στην Ελλάδα η αριστεία είναι αντικείμενο έλξης και άπωσης. Ολοι ομνύουν στην αναγκαιότητά της, πλέκουν το εγκώμιό της, τη θεωρούν, μεταξύ άλλων, ατμομηχανή της ανάπτυξης, της καινοτομίας, της μαθησιακής αλλά και εκπαιδευτικής διαδικασίας. Οταν έρχεται η ώρα όμως να χαραχτούν πολιτικές, να επιλεγούν προτεραιότητες, να προβλεφθούν κονδύλια, να δημιουργηθούν και να λειτουργήσουν δομές για τη στήριξη και την προώθησή της, απλώνεται μια περίεργη απροθυμία που εναλλάσσεται με μεγάλη δυστοκία και συχνά με κατά μέτωπον επίθεση. Οι «άριστοι» κοσμούν πρωτοσέλιδα εφημερίδων, αλλά διακρίνει κανείς μια μικρή ανακούφιση όταν πρόκειται για Ελληνες του εξωτερικού γιατί, προφανώς, δεν διαταράσσουν την εσωτερική τάξη, γεννώντας υποχρεώσεις και εντείνοντας τον ανταγωνισμό.

Παραδείγματα υπάρχουν άφθονα: στα πανεπιστήμια, στη δημόσια διοίκηση, στη μέση εκπαίδευση. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η αξιολόγηση προσκρούει διαρκώς σε εμπόδια· ότι κάθε προσπάθεια εφαρμογής της συναντά αρνητική κριτική, ποτέ υποστηρικτική ή συναινετική για να βρεθεί λύση· ότι ποτέ οι «αξιολογητές» δεν θεωρούνται επαρκείς και κατάλληλοι, γιατί οι «αξιολογούμενοι» θεωρούν εαυτούς επαρκέστερους και καταλληλότερους.

Στη μέση εκπαίδευση ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση των προτύπων πειραματικών. Το... αφηρημένο ροκάνισμα ενός θεσμού που ψηφίστηκε το 2011 και λειτούργησε το 2012-13 για πρώτη φορά. Για τα 36 πρότυπα πειραματικά γυμνάσια και λύκεια της χώρας (υπάρχουν και 24 δημοτικά) υποβλήθηκαν πέρσι 8.000 αιτήσεις συμμετοχής στις εξετάσεις εισαγωγής. Φέτος, ο αριθμός αυξήθηκε σε 11.000. Η κοινωνία υποστήριξε έναν θεσμό, ο οποίος στην αρχή αντιμετωπίστηκε επιθετικά και από την ίδια την ΟΛΜΕ (ως προς το προαπαιτούμενο των εξετάσεων). Κατηγορήθηκαν από τμήμα της Αριστεράς ως σχολεία ελίτ, του ανταγωνισμού, της αγοράς. Ο τρόπος που σχεδιάστηκαν για να λειτουργήσουν αυτά τα σχολεία (στην αξιολόγηση του προσωπικού, στα ζητήματα των μεταθέσεων και στις επιλογές στελεχών δεν μετέχουν συνδικαλιστές) ενοχλεί. Ο,τι για το εκπαιδευτικό σύστημα του δυτικού κόσμου ήταν λυμένο εδώ και δεκαετίες, στην Ελλάδα είχε υποκατασταθεί (τις ίδιες δεκαετίες) από τον εξισωτισμό προς τα κάτω.

Κι ενώ στην αρχή το πολιτικό σύστημα υποδέχτηκε τον θεσμό με επαίνους, στη συνέχεια άρχισε, ανεπαισθήτως, το ξήλωμά του. Ο νυν υπουργός Παιδείας παρέτεινε την τελευταία στιγμή την προθεσμία υποβολής αιτήσεων για τη συμμετοχή στις εξετάσεις, γιατί «ορισμένοι» γονείς δεν είχαν προλάβει και «πίεζαν». Ηταν ή όχι ένα πρώτο βήμα για να πληγεί η αξιοπιστία του θεσμού; Το σοβαρότερο πρόβλημα όμως παραμένει η έλλειψη διοικητικών δομών για τη στήριξή του. Η ύπαρξη δηλαδή ενός, στοιχειώδους έστω, διοικητικού μηχανισμού που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός αναπτυσσόμενου θεσμού, βοηθώντας στην κατοχύρωση και επέκτασή του.

Η περί αριστείας ρητορεία περισσεύει. Το κόστος της εφαρμογής της όμως αποδεικνύεται επώδυνο· όχι μόνο για το πολιτικό σύστημα (ως διόλου ψηφοθηρικό), αλλά και για τον καθένα που καλείται να αξιολογηθεί. Να μετρηθεί και να ζυγιστεί, δηλαδή.


3 σχόλια:

  1. Καλο το αρθρο. Η φωτο με τα Tablet PCs ομως μας τα χαλαει. Αυτα και αλλα σχετικα gadgets τι σχεση εχουν με προτυπη εκπαιδευση αριστειας; Σε τι χρησιμευουν;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αγαπητέ Λεωνίδα μην είσαι και τόσο σίγουρος ότι τα πρότυπα - πειραματικά είναι ταυτόσημα με την αριστεία. Σίγουρα όμως είνα ταυτόσημα με την ποιό συντηρητική πλευρά της εκπαίδευσης. Τόσο πολύ που οποιοσδήποτε μαθητής τους δείξει παρεκλινουσα συμπεριφορά σύμφωνα με το δικό τους πρότυπο τον αλλάζουν τμήμα,

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Βρισκομαι σε ενα τετοιο σχολειο και σου λεω οτι αυτο που ισχυριζεσαι απεχει πολυ απο την πραγματικοτητα. Καθολου συντηρητικη λειτουργεια, απλα υψηλοτερο επιπεδο μαθηματων και μεγαλυτερος ανταγωνισμος.

      Διαγραφή