ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Παρασκευή, 25 Ιουλίου 2014

Υπάρχει άλλος δρόμος;


του Παναγιώτη Πασπαλιάρη

Όπως ενημερωθήκαμε από την τηλεόραση, τα κόμματα, και τα χιλιάδες blog οι πολιτικοί δρόμοι για την αξιοποίηση της έκτασης του Ελληνικού είναι δύο: από τη μία να το αγοράσει (όπως και έγινε) ο μεγάλος ιδιώτης, σε συνεργασία με funds του εξωτερικού και να την κάνει κάτι ανάμεσα σε Μονακό και Ριβιέρα. Ο δεύτερος δρόμος είναι να παραμείνει κρατική η έκταση και αφού πέσει η κυβέρνηση (ο αιώνιος πόθος των Ελλήνων) να την αναλάβουν τα κομματικά στελέχη της νέας κυβέρνησης και να την κάνουν κάτι ανάμεσα σε Central Park και Κόκκινη Πλατεία.

Αναρωτιέμαι όμως, τα θαύματα του ελληνικού τουρισμού ή πιο απλά τα μέρη της Ελλάδας που όλοι αγαπάμε να επισκεπτόμαστε, ποιος μέγας ιδιώτης ή ποια κυβέρνηση ακριβώς τα έφτιαξε; Τον Μόλυβο, το Πάπιγκο, το Δίλοφο, το Μονοδένδρι, την Κέρκυρα, το Ναύπλιο, την Ύδρα, τη Ρόδο, τα Χανιά, την Καστοριά;

Στο χωριό που μεγάλωσε ο πατέρας μου, στο πιο ψηλό βουνό της Αργολίδας ο άνεμος είναι πάντα δυνατός. Εκεί επέλεξε ο ιδιώτης να στήσει μια συστάδα από ανεμογεννήτριες που αν βρεθείς στο Ναύπλιο και σηκώσεις το κεφάλι σου με κατεύθυνση βορειοανατολική δεν μπορείς παρά να τις θαυμάσεις. Όχι λέει η αντιπολίτευση. Το ρεύμα είναι δημόσιο αγαθό και ο ιδιώτης δεν μπορεί να το παράγει. Αυτό είναι δουλειά της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού.

Και μένω πάλι να αναρωτιέμαι, οι νέοι εκείνου του χωριού, γιατί εγκαταλείπουν όλοι τις εστίες τους και μεταναστεύουν στις κοντινές ή στις πιο μακρινές ακόμα πολιτείες, όπως έκαναν οι πατέρες τους, οι παππούδες και οι πριν από αυτούς; Από αυτόν τον πλούτο που έτυχε στη γη τους, τον αέρα που κινεί γεννήτριες και γίνεται ρεύμα, γιατί να είναι εντελώς αποξενωμένοι; Γιατί να ανήκει στον ιδιώτη ή στο κράτος;

Αέρας χωρίς καμία χρηστική αξία, κοινώς αέρας κοπανιστός είναι το δίλημμα που θέτουν σήμερα στον ελληνικό λαό τα παλιά κόμματα. Από τη μία μια κοινωνία φεουδαρχική, όπου 10-15 ολιγάρχες θα ελέγχουν τα πάντα. Από την άλλη ένα κράτος σοσιαλιστικό όπου 10-15 κομματικά στελέχη θα ελέγχουν επίσης τα πάντα.

Οι πολιτείες μας και τα χωριά μας, η προκοπή αυτού του λαού, στηρίχτηκε τις λίγες φωτεινές μας περιόδους σε μια μεγάλη μεσαία τάξη. Όταν οι έμποροι της Ύδρας πλούτιζαν στα λιμάνια της Μεσογείου έφτιαχναν σπίτια πέτρινα, που θαυμάζονται ακόμα και σήμερα. Το ίδιο και οι Καστοριανοί έμποροι και οι Ζαγορίσιοι χτίστες. Έτσι και το Ελληνικό έπρεπε να δοθεί ρυμοτομημένο από πριν και με χρήσεις γης στους πολίτες που ήθελαν κάτι καινούριο να δημιουργήσουν, που θα έβαζαν γι’ αυτό τις οικονομίες τους ή θα δανείζονταν για να κάνουν πράξη το όνειρό τους. Έτσι ο χώρος θα αποκτούσε ζωή, και θα γινόταν πραγματικός πόλος έλξης για όλο τον κόσμο.

Τη μεσαία αυτή τάξη πρέπει να στηρίξει το Ποτάμι. Το οικονομικό του πρόγραμμα, η καρδιά δηλαδή της πολιτικής του ύπαρξης πρέπει κατά τη γνώμη μας να είναι πώς θα αναδιανείμει στους πολίτες τον εθνικό μας πλούτο. Να δώσει τα μέσα στους χωριανούς μου να στήσουν αυτοί ανεμογεννήτριες, να τις συντηρούν και να κερδίζουν από αυτές. Να κάνει το πλεόνασμα κατοικίες για νέους οικιστές που θα δώσουν ζωή στην εγκαταλελειμμένη γη στην παραμεθόριο κι όχι χιλιάρικα που ανακουφίζουν τη θλιβερή ζωή στις τερατουπόλεις. Να αγοράσει μηχανήματα και να τα δώσει σε νέους που θέλουν να λειτουργήσουν τα παρατημένα εργοστάσια της Θράκης.

Ακόμα, να ξαναφτιάξει το δημόσιο τομέα με πρώτη προτεραιότητα τη διευκόλυνση ατόμων και συνεταιρισμών που θέλουν να φτιάχνουν πράγματα και να τα πωλούν όπου γης. Να μετατρέψει το Πανεπιστήμιο σε εργαλείο καινοτομίας και πιστοποίησης νέων ιδεών που μπορεί να δημιουργήσουν πλούτο. Μ’ άλλα λόγια, να δώσει γη, αέρα και νερό στους νέους Έλληνες, με μόνη υποχρέωση αυτοί να τα παραδίδουν στις επόμενες γενιές αμόλυντα και αξόδευτα.


Η λύση αυτή εφαρμόστηκε αμέσως μετά τη Μικρασιατική καταστροφή όταν δόθηκαν στους πρόσφυγες λίγα εκτάρια γης ανά οικογένεια, παρμένα από τους τσιφλικάδες. Πώς νομίζουν οι σύγχρονοι φωστήρες ότι σώθηκε η Ελλάδα τότε; Τη λύση αυτή άλλωστε, μας την παρέδωσε μαζί με την ελευθερία μας ο πρώτος κυβερνήτης. Έγραψε κάποτε στον μαρσιάλο (συνταγματάρχη) Μαιζόν για τους στρατιώτες του έθνους που έκλεβαν ότι έπεφτε στο δρόμο τους: «Και τότε οι άνθρωποι ούτοι οι σήμερον καταναλωταί, θέλουσιν αποβή παραγωγικοί, και κτήματα έχοντες, θέλουσιν απέχει των ξένων κτημάτων. Ουδέ γνωρίζον άλλον τρόπον, παρά τούτον»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου