ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Πέμπτη, 31 Ιουλίου 2014

Για μία πολυπολιτισμική σύγχρονη κοινωνία που σέβεται τα δικαιώματα όλων


Και επειδή ο Τζήμερος είναι Τζήμερος και κάποιοι φίλοι και "φίλοι" ενοχλήθηκαν που ανέβασα ένα κείμενο που ευνοεί το ρατσισμό κατά τη γνώμη τους, ανεβάζω και ένα παλιό κείμενο του Μιχάλη Παπαγιαννάκη που λέει τα ίδια πράγματα αλλά με άλλο βέβαια ύφος και ήθος. Φυσικά αυτός δεν μπορεί να κατηγορηθεί για ρατσισμό.
του Μιχάλη  Παπαγιαννάκη από την Καθημερινή
Η πολυπολιτισμικότητα ως χαρακτηριστικό των σύγχρονων, δημοκρατικών και ανεκτικών, κοινωνιών θεωρήθηκε και μπορεί να είναι στόχος προς επίτευξη και γιατί ανταποκρίνεται γενικώς στις πραγματικές εξελίξεις και γιατί είναι συμβατή με τις πιο ελπιδοφόρες αντιλήψεις για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες του ανθρώπου και του πολίτη και γιατί μπορεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα ανανέωσης και εμπλουτισμού των κοινωνιών και των πολιτισμών μας, όπως τόσες φορές συνέβη, υπό διαφορετικές συνθήκες και διαφορετικούς όρους, στην ιστορία σχεδόν όλης της Ευρώπης.
Ωστόσο, τα πράγματα, όπως αποδεικνύεται από πρόσφατα παραδείγματα, δεν είναι απλά. Δεν έχει ακόμη παγιωθεί μια θεωρία για το στόχο και τη μεθόδευσή του. Είμαστε ακόμη στη φάση της άρνησης πρακτικών του παρελθόντος όπως ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, οι διακρίσεις, η μη αναγνώριση του «άλλου», χωρίς ούτε καν αυτή η άρνηση να έχει εμπεδωθεί κοινωνικά, ακόμα και όταν έχει περάσει σε συνταγματικές διατάξεις, νομοθεσίες και διοικητικές ρυθμίσεις. Αλλά όταν έρχεται η ώρα των θετικών ρυθμίσεων και παρεμβάσεων, ικανοποιούμαστε κυρίως με διακηρύξεις που δύσκολα απαντούν σε συγκεκριμένες προκλήσεις και προβλήματα καθημερινής συνύπαρξης.
Απαιτήσεις και υποχρεώσεις
Διακηρύσσουμε τον σεβασμό στη διαφορετικότητα του «άλλου». Σωστά. Να πηγαίνει όμως το κορίτσι στο σχολείο με μαντίλα επειδή πιθανώς του το επιβάλλουν οι γονείς του; Οταν μάλιστα στο (υποχρεωτικό, δημόσιο και χωρίς δίδακτρα) σχολείο ο νόμος δεν επιτρέπει καμιά δημόσια έκφραση θρησκευτικής ιδιαιτερότητας; Και καλά να γίνει μια εξαίρεση, είπαν κάποιοι στη Γαλλία. Ελα όμως που λίγες μέρες μετά, πατέρας μαθήτριας ήλθε στο σχολείο και απαίτησε επιπλέον να απαλλαγεί η κόρη του από τα μαθήματα της βιολογίας, της γυμναστικής και της μουσικής, για λιγότερο ή περισσότερο δυσνόητους λόγους! Είναι σεβαστή η απαίτηση και σε ποια βάση; Της όποιας πεποίθησης ή κληρονομιάς του πατέρα ή του μέλλοντος της κόρης; Να αναγνωρίζονται ελαφρυντικά στον πατέρα που σκότωσε την κόρη του στη Γερμανία επειδή παντρεύτηκε χωρίς την έγκριση του; Να παραπέμπεται για βαριά σωματική βλάβη ο γονιός που υπέβαλε την κόρη του σε κλειτοριδεκτομή ή και εδώ απαιτείται σεβασμός σε κάποια ιδιαιτερότητα; Να λογοκρίνονται όσοι θεωρούν ότι έχουν λόγους να σατιρίσουν μια κάποια πτυχή ή προσωπικότητα του Ισλάμ ή ακόμη και να την αναφέρουν σε κάποια σκηνοθεσία όπερας; Να αποφεύγονται τα χριστουγενιάτικα έθιμα για να μην σοκαριστούν οπαδοί άλλης θρησκείας;
Αυτά και άλλα πολλά δεν αποτελούν μεμονωμένα παραδείγματα. Συνέβησαν και μάλιστα κατ' επανάληψιν σε όλη την Ευρώπη. Και δεν έχουν καμιάν απολύτως σχέση με την αυτονόητη υποχρέωση μιας σύγχρονης κοινωνίας να παράσχει στους «ξένους» της (πολλοί δεν είναι πια, πήραν και σωστά την υπηκοότητά της) τη δυνατότητα να ασκούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα, να μαθαίνουν τη γλώσσα τους στα παιδιά τους, να τραγουδούν τα τραγούδια τους ή να γιορτάζουν τις γιορτές τους και να τις απολαμβάνουμε κι... εμείς. Η διαφορά συνίσταται στο σεβασμό απ' όλους, και τους «ξένους», βασικών χαρακτηριστικών του σύγχρονου πολιτισμού, που δεν είναι και τόσο αφηρημένα μια και περιλαμβάνονται σε επίσημα, γραπτά και διεθνώς αποδεκτά κείμενα, αναγνωρισμένα και από τις ίδιες τις χώρες από τις οποίες προέρχονται οι «ξένοι» μας (άλλο αν οι χώρες τους συχνότατα τα αγνοούν επιδεικτικά όπως πρόσφατα κατήγγειλε ο ίδιος ο ΟΗΕ...): Χάρτες δικαιωμάτων του ανθρώπου, διεθνείς συμβάσεις κ.λπ. Είναι ένα άλλο πράγμα όταν πολλοί από μας ασκούν μια κριτική που θεωρεί ότι εφαρμόζονται με υποκρισία ή ανεπαρκώς και άλλο να απαιτούν κάποιοι να μην τηρούνται ή να καταργηθούν.
Πρόκειται για τους ελάχιστους δυνατούς όρους συνύπαρξης και συζήτησης για επί μέρους βελτιώσεις, ανοχές, συναινετικές ρυθμίσεις. Η άρνηση τους μας παραπέμπει στο παρεξηγημένο σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης «όχι ελευθερία στους εχθρούς της ελευθερίας». Και επειδή δεν βρισκόμαστε στις ίδιες συνθήκες και επομένως έχουμε απορρίψει, εμείς... την λαιμητόμο(!), ας αποφασίσουμε ότι οφείλουμε με κάθε τρόπο να πείσουμε τους πάντες να σέβονται αυτούς τους όρους συνύπαρξης, για το ίδιο τους το καλό, χωρίς αλαζονεία αλλά και χωρίς εκπτώσεις που θέτουν σε τεράστιο κίνδυνο και εμάς και εκείνους.
*Ο κ. Μιχάλης Παπαγιαννάκης είναι πρώην ευρωβουλευτής και μέλος της Πολιτικής Γραμματείας του Συνασπισμού.
Έντυπη

3 σχόλια:

  1. Γεια σου φίλε Λεωνίδα.
    Σε Τζήμερους-Σώτη κλπ κλπ αφιερώνεται η απόφαση του δικαστηρίου για τη Μανωλάδα, η αρχειοθέτηση της υπόθεσης με τον πνιγμό -αποτέλεσμα της παράνομης πρακτικής της εμβολής- των μεταναστών στο Φαρμακονήσι και το έξοχο σημερινό σκίτσο του Χατζόπουλου, το οποίο θα μπορούσε να κοσμεί το blog σήμερα. Ως υπέρμαχος του "ευρωπαϊκού πολιτισμού" (τα εισαγωγικά για αποφυγή πάσης ουσιοκρατίας και των αυταρχικών συνεπειών της), προτιμώ να βλέπω ως εκπροσώπους του τους επιτρόπους Μούιζνιεκς και Μάλστρομ, παρά τους Τζημεροσώτηδες. Ας αναρτηθούν άμεσα οι παρεμβάσεις τους!!!
    Αν οι Τζήμερος-Σώτη κλπ κλπ -τείνουν να- είναι οι οργανικοί διανοούμενοι του left-liberal χώρου, τότε κλάφτα Χαράλαμπε! Όχι για λόγους γούστου, αλλά γιατί αυτές οι απόψεις που εδώ λανσάρονται ως προχώ φιλελέ, στην Ολλανδία λ.χ., εκφράζονται από το λαϊκιστικό εθνικιστικό/ατομικιστικό/φιλελεύθερο (κι όμως υπάρχει τέτοιο) κόμμα του Βίλντερς. Είναι δείγμα αυτής της πολιτισμικής υστέρησης που οι Τζημεροσώτηδες μέμφονται, το ότι μπορούν να μοστράρονται έτσι απόψεις απλώς συντηρητικές ως ακροδεξιές. Το νόστιμο, που θα' λεγε κι ο Π. Κονδύλης, είναι ότι αυτά ακριβώς τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν οι Τζημεροσώτηδες, τα χρησιμοποιούν οι Βίλντερς, Αληθινοί Φινλανδοί κλπ εναντίον όχι μόνο των μουσουλμάνων, αλλά και των νοτιοευρωπαίων: όσα τέτοια κι αν έγραφαν οι καημένοι Τζήμεροι-Σώτη κλπ κλπ, δεν θα έβρισκαν καμία συμπάθεια!!!
    Αν θέλει να δει κανείς πώς παλεύουν οι left-liberal στην Ολλανδία λ.χ. τόσο τους Βίλντερς όσο και τον άκριτο εκθειασμό της πολυπολιτισμικότητας, ας κάνει τον κόπο να διαβάσει αυτό το κείμενο του Ολλανδού κοινωνιολόγου Dick Pels http://gef.eu/fileadmin/user_upload/GEF_GA_Pels_Populism_the_Dutch_Case_02.pdf (αν σε ενδιαφέρει Λεό το τελευταίο τμήμα με ασθενείς ταυτότητες κλπ μπορώ να στο στείλω μεταφρασμένο), του ίδιου αυτό http://www.forum.nl/Portals/Vreemdeling/publication/Strangeness-Familiarity-Dick-Pels.pdf ή ας δει πώς η σκανδιναβική σοσιαλδημοκρατία με τις left-liberal περγαμηνές αντιμετωπίζει σοβαρά με γνώμονα την ενσωμάτωση και όχι τον αποκλεισμό αυτά τα ζητήματα: Brandal Nik, Øivind Bratberg, Dag Einar Thorsen_2013_The Nordic Model of Social Democracy.
    Για αυτό, ας μην εκστασιαζόμαστε με την πόζα αυτού που αναμασάει αφόρητες κοινοτοπίες -λαϊκιστικές, ακροδεξιές ή αριστερές, δεν παύει να είναι κοινοτοπίες- θεωρώντας ότι φέρνει το πρωτότυπο. Όπως έλεγε κι ο μακαρίτης ο Κονδύλης "η αξίωση πρωτοτυπίας δεν είναι τίποτα άλλο παρά άγνοια της βιβλιογραφίας". Αλλά εδώ δεν είναι απλώς βιβλιογραφία, είναι θέμα ζωτικής σημασίας, κι αν δει κανείς τα όσα αναφέρω, θα καταλάβει ότι ακόμη κι ο Παπαγιαννάκης είναι ξεπερασμένος.
    Καλή συνέχεια,
    Deviant Left

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Deviant Left: ΚΑλημέρα. Δε νομίζω ότι ούτε ο Τζ αλλά ούτε η Σώτη αποτελούν οργανικούς διανοούμενους του LL χώρου. Τα θέματα είναι πολύπλοκα και είναι αδύνατον η κάθε άλλη άποψη όσο αναορθόδοξη και αν είναι ή φαίνεται να αθροίζεται στο ρατσισμό και στους Αληθινούς Φιλανδούς. Επικίνδυνα πράγματα. Το αναμάσημα των κοινοτοπιών παντός είδους είναι λάθος, συμφωνώ, αλλά λάθος είναι και το κυνήγι μαγισσών. Η θεωρία του κοινοτισμού, δηλαδή αφήστε την κάθε μειονότητα να κάνει ότι θέλει και όπως θέλει διαρρηγνύει τον κοινωνικό ιστό και γεννά πολλούς μικρούς φασισμούς. Προσωπικά δεν έχω κανένα πρόβλημα με τους μουσουλμάνους, έχω όμως με τον ισλαμοφασισμό και τον θεωρώ απειλή για ολόκληρο τον κόσμο. Θα σε παρακαλούσα να μου στέιλεις το μεταφρασμένο κείμενο στο mail που φαίνεται δεξιά στο blog, για να το ανεβάσω. Καλή συνέχεια και σε σένα

      Διαγραφή
  2. Συγχαρητηρια που ανεβασες το αρθρο του κ. Τζημερου. Το θεμα ειναι εξαιρετικα πολυπλοκο και η παραθεση ολων των αποψεων ειναι αναγκαια για την κατανοηση του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή