ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 15 Οκτωβρίου 2014

Δεν είναι εποχή για μαγαζάκια


του Αντρέα Παπαδόπουλου από την Athens Voice
Στις τελευταίες ευρωεκλογές ήμουν υποψήφιος με τη ΔΗΜΑΡ. Ταυτοχρόνως, έβλεπα με απόλυτη συμπάθεια τα ψηφοδέλτια του Ποταμιού και της Ελιάς, καθώς, μεταξύ άλλων, ήταν υποψήφιοι ο Μίλτος Κύρκος, ο Σταυρός Τσακυράκης, ο Παντελής Καψής, ο Νίκος Μπίστης, ο Παναγιώτης Ιωακειμίδης, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, η Βάσω Κιντή, ο Θανάσης Χειμωνάς κ.ά.
Πολλές φορές αναρωτήθηκα, όταν βρισκόμασταν στα τηλεοπτικά πλατό ή τους άκουγα στις ραδιοφωνικές συνεντεύξεις, «μα πώς γίνεται να είμαστε σε τρία διαφορετικά ψηφοδέλτια, αφού πάνω-κάτω τα ίδια λέμε και πιστεύουμε».
Μένοντας με την απορία, ήλπιζα πως θα «συναντηθούμε» μετά τις ευρωεκλογές. Ωστόσο, λίγους μήνες μετά, εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς οτι η απόσταση όχι μόνο δεν έχει κλείσει, αλλά αντιθέτως έχει μεγαλώσει. Στα υπάρχοντα σχήματα δε έρχεται να προστεθεί η φιλόδοξη Κίνηση του Σπύρου Λυκούδη, ενώ και τα πρώην κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ, όπως ο Αλέκος Παπαδόπουλος, η Αννα Διαμαντοπουλου, ο Γιώργος Φλωριδης, ο Τάσος Γιαννίτσης έχουν το δικό τους σχεδιασμό.
Αναρωτιέμαι, τον Μάρτιο που, όπως όλα δείχνουν, θα πάμε σε εκλογές, τι θα συμβεί; Τι θα ψηφίσει ο κόσμος; Άραγε, έχουν όλοι οι προαναφερθέντες –κόμματα, Κινήσεις, προσωπικότητες– το δικαίωμα να βάλουν τους προοδευτικούς πολίτες σε πολλαπλά διλήμματα; Δεν ανησυχούν ότι στο τέλος είναι πιθανό να χάσουν όλοι; Και εντέλει και κυριότερο, δεν σκέφτονται τις ανάγκες της χώρας για έναν ισχυρό προοδευτικό πόλο μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ;
Ας τα δούμε λίγο πιο ψύχραιμα:
Το ΠΑΣΟΚ είναι στην κυβέρνηση, σηκώνει τεράστιο βάρος, έχει φοβερά εσωτερικά προβλήματα, πολλά πολιτικά βαρίδια, οικονομικές εκκρεμότητες, ενώ ο πρόεδρός του είναι από τα πλέον αντιδημοφιλή πρόσωπα της κοινωνίας· μπορεί αδίκως, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα.
Άρα, κατά τη γνώμη μου, θα πρέπει σε πρώτη φάση- –το τονίζω, σε πρώτη φάση– να συνεννοηθούν όλοι οι υπόλοιποι. Το Ποτάμι κομίζει το φρέσκο, το νεανικό, το απολύτως υγιές, ενώ ο επικεφαλής του τόλμησε και πέτυχε αυτό που όλοι συζητούσαν και δεν έκαναν και επιπροσθέτως απολαμβάνει υψηλή δημοφιλία.
Ανεξάρτητα αν αρέσει ή όχι, το Ποτάμι είναι ένα «έτοιμο» κόμμα, με σαφή ευρωπαϊκό και μεταρρυθμιστικό λόγο. Ήδη έχουν προσεγγίσει το Ποτάμι πρόσωπα με μεταρρυθμιστική ατζέντα και λόγο, όπως ο Γρηγόρης Ψαριανός, ο Πέτρος Τατσόπουλος κ.ά.
Ο Λυκούδης και όσοι/ες τον ακολουθούν φέρνουν το ήθος της αριστεράς, έχουν μια αψεγάδιαστη πολιτική διαδρομή και χωρίς τα συμπλέγματα του χώρου. Επιπλέον ο Σπύρος Λυκούδης έχει κύρος και αποδοχή σε όλη την κοινωνία. Τα στελέχη που έχουν φύγει από το ΠΑΣΟΚ κουβαλούν τις καλύτερες επεξεργασίες σε συνδυασμό με την εμπειρία, τις διεθνείς επαφές και το τεκμήριο της μεταρρυθμιστικής αντίληψης-λογικής.
Είναι επιτακτική ανάγκη να γίνει τώρα το πάντρεμα όλων αυτών. Αν τα καταφέρουν, θα είναι πιο εύκολο όταν το ΠΑΣΟΚ θα ’χει κάνει το συνέδριό του, θα ’χει ξεκαθαρίσει το στίγμα του και θα έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της συνεργασίας με τη ΝΔ, να δει τα επόμενα βήματα και τη σχέση του με τις υπόλοιπες δυνάμεις του χώρου. Αν δούμε κυνικά τα πράγματα, αυτή την ώρα το ΠΑΣΟΚ, με τα λάθη του και τις παραλείψεις του, κάνει τη «βρώμικη δουλειά». Και αυτό οφείλουμε να του το αναγνωρίσουμε.
Συμπερασματικά: Δεν είναι η εποχή για μαγαζάκια, προσωπικές φιλοδοξίες και σκοπιμότητες. Η χώρα βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο, έτοιμη να εξέλθει από τη μνημονιακή εποχή, την ίδια ώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται προ των πυλών της εξουσίας. Είναι αδιανόητο, λοιπόν, οι μεταρρυθμιστικές, προοδευτικές και εκσυγχρονιστικές δυνάμεις του τόπου να είναι διάσπαρτες και να μην μπορούν να συνεννοηθούν. Ή, μάλλον, δεν είναι αδιανόητο, είναι πολιτικό έγκλημα και μάλιστα χωρίς κανένα ελαφρυντικό… Για κανέναν!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου