ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Παρασκευή, 24 Οκτωβρίου 2014

H οικονομία κάνει βιώσιμο το χρέος


του Φώτη Γεωργελέ από την Athens Voice

Την προηγούμενη βδομάδα το ελληνικό πολιτικό σύστημα αντιμετώπισε άλλη μια μετωπική σύγκρουση με τη πραγματικότητα. Μέσα σε 5 μέρες, η ατμόσφαιρα γύρισε 5 χρόνια πίσω. Τα επιτόκια από τις αγορές έφτασαν στα επίπεδα του Καστελόριζου απαγορεύοντας στην πραγματικότητα το δανεισμό. Και το ελληνικό χρηματιστήριο κατέρρευσε χάνοντας μέσα σε λίγες μέρες 8 δις. Φυσικά, δεν θα λείψουν οι αναλφάβητοι δημοσιογράφοι που θα γράψουν και τι μας νοιάζει εμάς αυτό το όργανο του σατανά, αλλά οι μαζικές πωλήσεις σημαίνουν απόσυρση επενδύσεων από τις επιχειρήσεις, απόσυρση χρημάτων από την ελληνική οικονομία, δηλαδή ανεργία.

Το πολιτικό σύστημα είναι εγκλωβισμένο στην ίδια του τη στρατηγική. Δεν έχει plan B. Μόνο του Λαφαζάνη. Γι’ αυτό αμέσως η κυβέρνηση έτρεχε πανικόβλητη στον Ντράγκι και η αξιωματική αντιπολίτευση στο ΔΝΤ. Γι’ αυτό ο Γ. Σταθάκης έλεγε, έχουμε πει 100 φορές ότι δεν θα προβούμε σε μονομερείς ενέργειες. Θα άξιζε να δημοσιεύονταν οι 100 φορές που ο Σύριζα δήλωνε ότι θα σκίσει τα μνημόνια στα σκαλοπάτια της Βουλής, ότι θα τα καταργήσει με ένα νόμο, ένα άρθρο. Αλλά δεν έχει κανένα νόημα, το κακό έχει ήδη γίνει. Κανείς δεν μας δανείζει, επενδύσεις δεν γίνονται, όχι γιατί βιάζεται ο Α. Σαμαράς να βγει από τα μνημόνια ούτε γιατί ο Α. Τσίπρας θα τα σκίσει. Αλλά γιατί σύσσωμη αυτή η χώρα, από την άκρα δεξιά ως την άκρα αριστερά, αρνείται πεισματικά να αλλάξει το χρεοκοπημένο μοντέλο.

Μια μέρα, στην τηλεόραση, στέλεχος κυβερνητικού κόμματος κατήγγελλε σε όλους τους τόνους την τρόικα. Τη Μέρκελ, τους Ευρωπαίους, τον καταραμένο «νεοφιλελευθερισμό». Που μας ζητάνε θυσίες και η κυβέρνησή του διαπραγματεύεται σκληρά, τις αποκρούει, βάζει κόκκινες γραμμές. Εντέλει, λέει περήφανος για την ατάκα, αν δεν τους αρέσει, «ας πάνε να διαπραγματευτούν με τον Σύριζα. Τόσο απλά». Δηλαδή, εκείνη τη στιγμή, ο πολιτικός του ΠΑΣΟΚ έλεγε ότι οι υποδείξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι λάθος, ότι υπάρχει κι άλλος τρόπος ο οποίος αν δεν εφαρμόζεται είναι γιατί δεν πείθονται οι Ευρωπαίοι από τις διαπραγματεύσεις της κυβέρνησής του. Και ότι, τέλος, ο Σύριζα θα είναι σκληρότερος διαπραγματευτής από αυτούς. Με δυο λόγια έλεγε στο τηλεοπτικό κοινό, ψηφίστε Σύριζα. Δεν καταλάβαινε ότι εκείνη τη στιγμή επιχειρηματολογούσε υπέρ του υποτιθέμενου αντιπάλου του; Δεν το καταλάβαινε γιατί είναι ήδη Σύριζα. ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και Σύριζα είναι οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Ενός νομίσματος όμως που χάνεις στην κορόνα, χάνεις και στα γράμματα. Από τον Μάιο και τις ευρωεκλογές, έχουν σταματήσει ξανά τα πάντα σ’ αυτή τη χώρα. Συζητάμε για τις επόμενες εκλογές. Κάθε 2 χρόνια εκλογές και στο ενδιάμεσο προεκλογικές περίοδοι. Οι διαρθρωτικές αλλαγές που πρέπει να γίνουν για να πάρει μπρος η οικονομία μένουν πάντα πίσω και τα λίγα που γίνονται ξεπερνιούνται από τις καταστάσεις. Όταν λένε γίνονται μεταρρυθμίσεις, εννοούν ψηφίζονται νόμοι. Οι οποίοι δεν εφαρμόζονται ποτέ. Όταν λένε γίνονται αποκρατικοποιήσεις, εννοούν ότι αποφασίζονται. Για να ξεκινήσουν μετά οι αμφισβητήσεις στα δικαστήρια οι οποίες θα κρατήσουν 10 χρόνια.

Το πολιτικό σύστημα έχει δυο γραμμές άμυνας για να διατηρήσει το χρεοκοπημένο καθεστώς της μεταπολίτευσης αλώβητο. Η ακραία επιθετική, με την ταμπέλα του αντιμνημονιακού μετώπου, υπερασπίζεται κάθε παθογένεια του συστήματος αποτελώντας άλλοθι για την υποτιθέμενη μετριοπαθέστερη. Ο πρώην αντιμνημονιακός πρωθυπουργός, μετά μνημονιακός και ξανά αντιμνημονιακός, «σκίζει τα μνημόνια κάθε μέρα» και κλείνει το μάτι σε όσο περισσότερες ομάδες πελατών μπορεί, σε δικαστικούς, ένστολους, αγρότες, πυροσβέστες, οφειλέτες δανείων. Μην ακούτε αυτούς τους πρωτόγονους της αντιπολίτευσης που θα μας βάλουν σε περιπέτειες, όλοι τα ίδια λέμε, εμείς έχουμε τον τρόπο να κοροϊδέψουμε τους Ευρωπαίους με τις καθυστερήσεις, να επαναφέρουμε τα μισθολόγια του δημοσίου στο πριν το 2012 καθεστώς, να ψηφίζουμε αφορολόγητα στο Άγιον Όρος, να μη μειώνουμε τα συνδικαλιστικά προνόμια. Γιατί να μπούμε σε περιπέτειες;

Κι έτσι αρχίζουν πάλι τα γνωστά προβλήματα από το παρελθόν. Τα πλεονάσματα δεν είναι πια τόσο πλεονάσματα αφού πρέπει να καλυφθούν οι αυξήσεις. Για να καλυφθούν τα εφάπαξ των πρόωρα συνταξιοδοτηθέντων αυξάνονται πάλι τα χρέη του δημοσίου, μειώνονται οι επενδύσεις. Κάθε φοροαπαλλαγή δημιουργεί μια νέα τρύπα, άγνωστο πώς θα καλυφθεί. Υποσχέσεις κι από τους δύο αντιπάλους που προϋποθέτουν πάντα δανεικά.

ΝΔ και Σύριζα ποντάρουν στο ίδιο σχέδιο. Δεδομένου ότι τα ελλείμματα μειώθηκαν, όπως μειώθηκαν, απαλλασσόμαστε από την επιτήρηση και καλύπτουμε τις ανάγκες μας δανειζόμενοι ξανά από τις αγορές. Γιατί αυτό είναι το μόνο πολιτικό σχέδιο που έχει το ελληνικό πολιτικό προσωπικό: ο Δανεισμός. Να διατηρήσουν ένα καθεστώς που χρεοκόπησε με δανεικά από τους ξένους. Έστω κι αν δανείζονται με υψηλότερα επιτόκια, έστω κι αν μεταθέτουν ξανά το πρόβλημα στα παιδιά τους. Γι’ αυτό οι μεν υπόσχονται το τέλος της επιτήρησης όταν γίνουν κυβέρνηση και οι δε βιάζονται να το επιτύχουν πριν τις εκλογές. Διαπαιδαγωγώντας έτσι τον κόσμο στην ακινησία. Στις ψευδαισθήσεις. Ότι γίνεται σ’ αυτό το γεμάτο προβλήματα κόσμο, τον στριμωγμένο, να επιφυλαχθεί στην Ελλάδα ένας αδιανόητος ρόλος: Να ζει με δανεικά. Και πάνε τα spreads στις 9 μονάδες και οι ψευδαισθήσεις τελειώνουν. Η εκδίκηση της πραγματικότητας.

Πρέπει να τελειώνουμε με τα μνημόνια; Φυσικά. Πριν από μας το θέλουν οι άλλοι. Το ΔΝΤ που το πιέζουν οι χώρες-μέλη του οι οποίες, φτωχότερες από μας, δεν θέλουν να μας δανείζουν άλλο. Το θέλει η Ευρωπαϊκή Ένωση για να ξεμπερδεύει και να ασχοληθεί με τα μεγάλα προβλήματά της. Τα δικά μας προβλήματα είναι προβλήματα καθυστέρησης, είναι προβλήματα που τα έχει λύσει από τη δεκαετία του 1970. Σκέψου, το 2015 εμείς συζητάμε αν πρέπει να ευθυγραμμίσουμε το παρωχημένο οικονομικό μοντέλο μας του προηγούμενου αιώνα με το παρόν, την ώρα που το «παρόν» είναι ήδη λίγο και η Ευρώπη οφείλει να το μεταρρυθμίσει για να προλάβει το μέλλον. Τα προβλήματά μας είναι προ-προηγούμενης γενιάς. Και γι’ αυτό οι πολιτικές προτάσεις που συγκρούονται στη χώρα μας μοιάζουν να βγαίνουν από την Κατοχή, τον Β΄ Παγκόσμιο και τον Εμφύλιο. Σε λίγο θα πέσει το τείχος του Βερολίνου. Προς το παρόν κάνουμε εκδηλώσεις για την αποκατάσταση της μνήμης του συντρόφου Ζαχαριάδη και οι δίκες των ναζί αναβάλλονται γιατί δεν έγινε νόμιμη κλήτευση στον κατηγορούμενο. Ο οποίος ήταν στη φυλακή και δεν μπορούσαν να τον βρουν…

Το πολιτικό σύστημα από την αρχή αρνήθηκε να προχωρήσει στις αλλαγές που χρειάζονται, αρνήθηκε να θίξει το σύστημα εξουσίας. Δεν είναι περίεργο που με αυτή την πολιτική διαπαιδαγώγηση, η συντηρητική κοινωνία μετατοπίζεται από τα κόμματα που δεν μπορούν να εκπληρώσουν πια τις υποσχέσεις τους σε εκείνα που με άλλες ταμπέλες υπόσχονται εκ νέου την επιστροφή στο αδύνατο παρελθόν των δανεικών. Το αποτέλεσμα το πληρώνουμε όλοι. Η ύφεση συνεχίζεται, η οικονομία δεν παίρνει μπρος. Τα κόμματα παραπειστικά συζητάνε αν το χρέος είναι βιώσιμο. Ενώ το πρόβλημά μας είναι αν η οικονομία είναι βιώσιμη. Η οικονομία κάνει βιώσιμο ή όχι το χρέος. Εγκλωβισμένα στα πολιτικά τους παιχνίδια, κάνουν συνεχώς εκλογές και κάθε 2 χρόνια καίνε πρωθυπουργούς μέχρι να περάσουν όλοι από το δημόσιο ταμείο. Το τέλος των ψευδαισθήσεων δεν θα αργήσει, μόνο που όσο περνάει ο χρόνος ανεκμετάλλευτος τόσο πιο δύσκολα γίνονται τα πράγματα για τη συνέχεια.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου