ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

Γεια χαρα Δημήτρη Κουμάνταρε

Γεια χαρα Δημήτρη Κουμάνταρε

Παρατηρητήριο

Ο Δημήτρης Κουμάνταρος, ένας γνήσιος οραματιστής και ανιδιοτελής αγωνιστής έφυγε από κοντά μας. Η τελευταία του ανάρτηση, στις 5 Μαρτίου:
ΟΝΕΙΡΕΥΟΜΑΙ
Ονειρεύομαι ένα ξεσηκωμό. Ενάντια στην αδιαφάνεια, στη διαφθορά, στην κομματοκρατία, στην αναξιοκρατία. Ενάντια στη διχαστική λογική, στο φανατισμό, στην προχειρότητα και στην τσαπατσουλιά. Ενάντια στη μετάθεση ευθυνών, την ατομοκρατία, την έλλειψη συνεργατικού-ομαδικού πνεύματος.
Ένα ξεσηκωμό συμμετοχής, έρευνας, διαλόγου, για το πως μπορούμε καλύτερα να βοηθήσουμε τους πρόσφυγες και τους ντόπιους που βρίσκονται σε ανθρωπιστική κρίση. Για το πως θα σχεδιάσουμε σε κάθε δημόσιο τομέα, από το Σύνταγμα μέχρι την Παιδεία κι από τη Δικαιοσύνη μέχρι τη Φοροδιαφυγή, ένα πλάνο της καλύτερης δυνατής απόδοσης που υπηρετεί τον πολίτη.
Για να γίνει κάθε χώρος υποδοχής προσφύγων, κάθε σχολείο, κάθε νοσοκομείο, κάθε δικαστήριο, κάθε δημόσια υπηρεσία, τώρα με τις υπάρχουσες δυνατότητες πρότυπο λειτουργίας. Μιλάμε για τη σταδιακή συνειδητή επιλογή ενός άλλου, νέου, συνθετικού πολιτισμού. Δεν απαγορεύεται.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Εμείς οι δάσκαλοι θα συνεχίσουμε μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες να μαθαίνουμε στα παιδιά μας γράμματα. Ο καθένας και η καθεμιά με το δικό του τρόπο και με εφόδιο τις όποιες γνώσεις και ικανότητες διαθέτει. Δεν το κάνουμε πάντα με επιτυχία και δεν θα το κάνουμε όλοι. Δεν περιμένουμε και πολλά από την όποια εξουσία, που συνήθως δεν ξέρει ούτε πού πατά ούτε πού βρίσκεται στον τομέα της Παιδείας. Ξέρουμε ότι κάθε καλή προσπάθεια εκσυγχρονισμού θα πολεμηθεί από μεγάλο μέρος του πολιτικού συστήματος και της συνδικαλιστικής νομενκλατούρας, που θέλουν τη νεολαία ημιμαθή άρα και διαχειρίσιμη. Αλλά θα το παλέψουμε. Θα κρατήσουμε το σχολείο ανοιχτό και, αν και λαβωμένο, ζωντανό. Εσείς φυσικά θα συνεχίσετε να περιφέρετε την πεθαμένη ολοκληρωτική σας ιδεολογία. Ευτυχώς έχει περάσει πλέον η μπογιά της. Ούτε καν μυρίζει.

Αthens Voice

Δευτέρα, 1 Δεκεμβρίου 2014

Δημόσια πανεπιστήμια, ιδιωτικές εξουσίες


του Αρίστου Δοξιάδη από την Καθημερινή

Είναι μια πρακτική που επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο επί δεκαετίες, μέσα σε δημόσιους οργανισμούς, με πρωτοβουλία μικρών ομάδων, χωρίς να προβλέπεται από κανέναν κανονισμό. Οι πρωταγωνιστές επιβραβεύονται με θετική δημοσιότητα, με θέσεις εργασίας μέσα στον οργανισμό ή με σταδιοδρομία που οδηγεί στην πολιτική και διοικητική ελίτ της χώρας. Ποτέ η συμμετοχή στις ενέργειες δεν τιμωρείται, δεν οδηγεί στο περιθώριο, δεν κοστίζει στους δράστες. Με κοινωνιολογικά κριτήρια, μια τέτοια πρακτική είναι βαθιά συστημική. Εξυπηρετεί την αναπαραγωγή των θεσμών όπως έχουν, και τους τροφοδοτεί με νέα στελέχη.

Αναφέρομαι στη δράση των φοιτητικών παρατάξεων στα δημόσια πανεπιστήμια, και ιδιαίτερα στις καταλήψεις, στον εκφοβισμό καθηγητών και σε συναφείς ακτιβιστικές ενέργειες. Είναι ενέργειες που παρουσιάζονται σαν διαμαρτυρία και περιβάλλονται με αντισυστημική ρητορεία. Και που εμποδίζουν, πότε λιγότερο, πότε περισσότερο, την επίσημη λειτουργία του οργανισμού, που είναι οι σπουδές. Πώς εξηγείται λοιπόν το παράδοξο, μια συμπεριφορά να προβάλλεται ως ανατρεπτική, να αντιβαίνει σε μια σημαντική λειτουργία του συστήματος, αλλά να αναβιώνει σαν έθιμο κάθε χρόνο, με νέους πρωταγωνιστές κάθε φορά, και στο τέλος αυτοί να επιβραβεύονται;

Οι ανθρωπολόγοι ίσως να έλεγαν ότι πρόκειται για τελετουργίες ενηλικίωσης, αθώες και γενικά αποδεκτές. Αλλά δεν είναι καθόλου αθώες, γιατί υπάρχει μια μεγάλη μερίδα καθηγητών και φοιτητών που υποφέρουν από αυτές, και που στις σπάνιες περιπτώσεις που καταφέρνουν να εκφραστούν χωρίς εμπόδια δείχνουν ότι είναι η σιωπηλή πλειοψηφία. Η πραγματική εξήγηση βρίσκεται στην πολιτική οικονομία, δηλαδή στις σχέσεις εξουσίας που χτίζονται με αυτές τις πρακτικές, και στις οικονομικές επιπτώσεις τους. Τέσσερα στοιχεία συνθέτουν τον μηχανισμό.

Πρώτο: Το μέσο είναι το μήνυμα (κατά τη ρήση του McLuhan). Οπως στα τηλεοπτικά πάνελ προέχει η εξουσία του μέσου που αναδεικνύει περσόνες, και όχι όσα λέγονται κάθε φορά, έτσι και στις κινητοποιήσεις σημασία έχει η πράξη, όχι το σύνθημα. Το πραγματικό μήνυμα είναι: είμαστε εδώ, δραστήριοι και επιθετικοί. Οι πραγματικοί αποδέκτες είναι τα κόμματα: υπολογίστε μας, ερχόμαστε να συμμετάσχουμε στο πολιτικό παιχνίδι. Οπως στην τηλεόραση μερικοί βγαίνουν για να εκφράσουν κάτι γνήσιο, αλλά στο τέλος γίνονται μέλη του θιάσου, έτσι μερικοί φοιτητές αρχικά νομίζουν ότι διαμαρτύρονται, αλλά τελικά μετέχουν σε ένα σύστημα επιβολής των κομμάτων πάνω στην κοινωνία.

Δεύτερο: Οι κινητοποιήσεις δεν είναι για όλους. Γίνονται από μια «πρωτοπορία», ακριβώς για να αναδειχτούν λίγα πρόσωπα κάθε φορά. Γι’ αυτό οι συνελεύσεις στήνονται με τρόπο που απωθεί τους πολλούς. Γι’ αυτό επιλέγονται τρόποι τραμπούκων, που ο μέσος φοιτητής δεν θα διάλεγε ποτέ. Γι’ αυτό αποφεύγουν τη μαζική ψηφοφορία για τα επίμαχα θέματα, που είναι ο πιο ξεκάθαρος τρόπος για να εκφραστεί η πλειοψηφία. Ακόμα κι αν η ψηφοφορία έβγαζε το επιθυμητό αποτέλεσμα, δεν θα αναδείκνυε τους «ηγέτες», όπως αυτοί ξεχωρίζουν με τις αντοχές τους σε δωδεκάωρες γενικές συνελεύσεις. Ο βαθύτερος λόγος που αποκλείονται οι πολλοί είναι ότι εδώ χτίζονται οι πολιτικές καριέρες. Και αυτές εξ ορισμού είναι για λίγους.

Τρίτο: Η μόνη αποδεκτή ελίτ είναι η πολιτική. Το δημόσιο πανεπιστήμιο αναπαράγει, αλλά και εκφράζει, την παθογένεια του καχεκτικού ελληνικού καπιταλισμού. Ενώ επιτρέπεται στα κόμματα να έχουν μηχανισμούς στρατολόγησης από την πρώτη εβδομάδα, να διακινούν σημειώσεις για τα μαθήματα, να συναλλάσσονται για την εκλογή των οργάνων διοίκησης, και να προσελκύουν καθηγητές στα ανώτερα πολιτικά τους όργανα, απαγορεύεται σε εργοδότες του ιδιωτικού τομέα να πλησιάσουν στα πανεπιστήμια, ούτε καν για να προσφέρουν δουλειά σε όσους αποφοιτούν. Είναι ο καθρέφτης της κρατικοδίαιτης, δηλαδή παρασιτικής, οικονομίας: είτε για να πλουτίσεις είτε για να έχεις κοινωνική επιρροή, πρέπει να είσαι στέλεχος σε κόμμα ή πρέπει να έχεις συναλλαγές με κάποιο κόμμα.

Τέταρτο: Τα ελληνικά κόμματα δεν διοικούν το κράτος, το κατακτούν. Ολος αυτός ο μηχανισμός αναπαραγωγής του πολιτικού προσωπικού ταιριάζει σε πελατειακά και συντεχνιακά κόμματα. Τα κόμματα αρχών που υπάρχουν αλλού, που έχουν βασικό σκοπό να εφαρμόσουν ένα πρόγραμμα, έχουν στελέχη με διαφορετικές αξίες, που ακούν και σέβονται τους πολίτες, τους συμφοιτητές, τους καθηγητές. Εκεί όπου η πολιτική γίνεται για το πρόγραμμα και όχι για την καρέκλα, η αντιπαράθεση συνυπάρχει με τη συζήτηση και τη συναίνεση. Αλλά οι «αγωνιστές» των καταλήψεων και οι αφισοκολλητές επιβιώνουν μόνο μέσα στη διαρκή πόλωση. Αυτή η αντιπαράθεση είναι προπέτασμα, για να ιδιοποιούνται την εξουσία οι νταήδες.

Το πανεπιστήμιο είναι ιδανικός χώρος για να στρατολογηθεί η ελίτ της ελληνικής κομματοκρατίας. Παρέχει συνθήκες εργαστηρίου, όπου λίγες δεκάδες ακτιβιστές μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινότητα χιλιάδων, να φορέσουν ιδεολογικό μανδύα, να προσποιηθούν ότι εκφράζουν κοινωνικό κίνημα χωρίς να χρειαστεί να κουραστούν στις γειτονιές και στις δουλειές. Ο φοιτητής που άδειασε τα σκουπίδια στο γραφείο του πρύτανη ξέρει πολύ καλά πώς λειτουργεί το σύστημα. Φρόντισε να βιντεοσκοπηθεί η σκηνή, και μετά έδωσε συνεντεύξεις. Εκανε το πρώτο μεγάλο βήμα στην καριέρα του. Οταν θα είναι φοιτητές τα σημερινά νήπια, αυτός θα είναι διοικητής σε κάποιον δημόσιο οργανισμό και θα διορίζει πελάτες.

Εκτός εάν, επιτέλους, αφαιρέσουμε την εξουσία από τις κομματικές παρατάξεις, ανοίγοντας τις διαδικασίες στους πολλούς, και επιμένοντας σε νόμους και σε κανόνες.
* Ο κ. Αρίστος Δοξιάδης είναι συγγραφέας του βιβλίου «Το αόρατο ρήγμα: θεσμοί και συμπεριφορές στην ελληνική οικονομία».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου