ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 28 Φεβρουαρίου 2015

Κυνηγώντας τη ουρά μας

του Χρήστου Μήλιου από το Πολιτικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Η τελευταία απόφαση του Γιουρογκρούπ μας επανέφερε στην προ διμήνου κατάσταση. Αποφύγαμε τα χειρότερα. Διακινδυνεύσαμε να μείνουμε εκτός Ευρωπαϊκών προγραμμάτων με καταστροφικές συνέπειες για την Ελληνική οικονομία.
Η στρατηγική της «σκληρής διαπραγμάτευσης» αποδείχθηκε ότι αποτελεί μια στρατηγική υψηλού ρίσκου χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα (κι ας είχε την ευρύτερη λαϊκή συγκατάθεση). Όχι μόνο δεν αποτελεί κανενός είδους εναλλακτική λύση, στις σημερινές συνθήκες, αλλά  ενέχει τον κίνδυνο μιας γενικότερα αδιέξοδης εμπλοκής, ενός πισωγυρίσματος αλλά και μιας μεγάλης καταστροφής. Μετά την Κύπρο έχουμε ένα δεύτερο κατά σειρά περιστατικό αδιέξοδων εναλλακτικών αναζητήσεων. Καιρός είναι να βγάλουμε τα απαραίτητα συμπεράσματα.
Μετά από ένα περιπετειώδες δίμηνο επιστρέφουμε εκεί που είχαμε μείνει, με σοβαρά εν τω μεταξύ  κόστη στην πραγματική οικονομία. Επιστρέφουμε δηλ. στο γνωστό Ευρωπαϊκό πλαίσιο  διαχείρισης της κρίσης και τα γνωστά  Ευρωπαϊκά προγράμματα. Οι διαπραγματεύσεις από δω και πέρα θα διεξάγονται μέσα σε αυτά τα αυστηρά πλαίσια. Όχι έξω και ενάντια σε αυτά. Η γενική αμφισβήτηση και απόρριψη των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων, που εξέφρασε το προηγούμενο διάστημα ο ΣΥΡΙΖΑ, με την απόρριψη της λιτότητας, των μνημονίων, της τρόϊκας κλπ., μετά την υπογραφή της νέας συμφωνίας χάνουν κάθε νόημα. Η «ηρωική» φάση του ΣΥΡΙΖΑ έλαβε τέλος.
Στο νέο καθεστώς αλλάζουν εντελώς τα πράγματα. Από την απόρριψη των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων περνάμε στην υλοποίησή τους. Από το σκίσιμο των μνημονίων στην εφαρμογή τους (με όποιες τροποποιήσεις και προσαρμογές). Από την γενικόλογη διαμαρτυρία και την άρνηση στην θετική προώθηση αλλαγών. Πρόκειται για εντελώς άλλο τοπίο.
Στο καθεστώς αυτό και στις υποχρεώσεις που συνεπάγεται θα μπορέσει να ανταποκριθεί ο ΣΥΡΙΖΑ;
Ο ΣΥΡΙΖΑ, κατά την γνώμη μας, αδυνατεί να ανταποκριθεί στις νέες συνθήκες. Να υλοποιήσει μεταρρυθμιστικά προγράμματα. Αντίκειται στην φύση του. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν και είναι ένα κόμμα διαμαρτυρίας. Δεν είχε καμιά μεταρρυθμιστική ατζέντα, δεν έχει κανέναν μεταρρυθμιστικό προσανατολισμό. Δεν τον έχουν απασχολήσει ποτέ τέτοια πράγματα (και κάνει λάθος εδώ ο Σταύρος Θεοδωράκης και το Ποτάμι).

Στην καλύτερη περίπτωση θα προσπαθήσει να κάνει, κακήν κακώς, κάποιες ημι-μεταρρυθμίσεις, κάτω από την πίεση των «Ευρωπαϊκών θεσμών». Και σε αυτό το επίπεδο, των μεταρρυθμίσεων, θα υστερεί ακόμα και από τον Σαμαρά του δεύτερου εξάμηνου του 2014. Οι ημι-μεταρρυθμίσεις μπορεί να συντηρούν μια σχέση με την κοινωνία αλλά δεν εμφανίζουν κυβερνητικό έργο.

Είναι αναμενόμενο λοιπόν στο επόμενο τετράμηνο ότι θα υπάρξουν πλήθος τριβές με την Ε.Ε. άσχετα αν οι αντιστάσεις  του  ΣΥΡΙΖΑ  θα περιορίζονται και θα υποχωρούν. Δεν θα υπάρχει αποτελεσματικότητα στο κυβερνητικό έργο, γεγονός που θα οξύνει τα οικονομικά μας προβλήματα τα οποία θα απειλούνται και από το  συνεχώς διευρυνόμενο χρηματοδοτικό κενό. Ήδη  σε όλη την Ευρώπη έχει ξεκινήσει η συζήτηση για ένα τρίτο πακέτο διάσωσης με ότι συνεπάγεται κάτι τέτοιο.
Το Ελληνικό πρόβλημα λοιπόν δεν φαίνεται να διευθετείται. Διαρκώς ανακυκλώνεται και παίρνει  νέες διαστάσεις. Πρόκειται για ένα καθαρά πολιτικό πρόβλημα που συνίσταται στην αδυναμία μας σαν κοινωνία και σαν πολιτικό σύστημα να μεταρρυθμίσουμε το οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό μας καθεστώς. Να το εξευρωπαΐσουμε, να το κάνουμε σύγχρονο και αποτελεσματικό.
Τα πράγματα για το επόμενο τετράμηνο προμηνύονται εξαιρετικά δύσκολα. Εξαντλούμε συνεχώς τα περιθώρια της Ευρωπαϊκής ανεκτικότητας. Όλο και πιο δύσκολα τα Ευρωπαϊκά κοινοβούλια αποφασίζουν για την Ελλάδα. Τα περιθώρια στενεύουν. Δεν πρόκειται να μας δοθεί πολύς χρόνος ακόμα για να τον ξοδέψουμε χωρίς να κάνουμε τίποτα. Πολύ περισσότερο χρήματα που δεν θα πιάνουν τόπο.
Αν  το πρόβλημα είναι πολιτικό, πρέπει πολιτικά να το λύσουμε. Περάσαμε από την ουτοπία που ήθελε να αντιπολιτευθούμε και να ανατρέψουμε την Ευρωπαϊκή πολιτική αλλά και από την ουτοπία να αποτελέσουμε στην Ευρωζώνη μια εξαίρεση. Αυτά  τα δύο τα έκφρασε ο ΣΥΡΙΖΑ  και εκπροσωπούν το τωρινό αδιέξοδο.
Καιρός να προσανατολιστούμε θετικά  προς ένα Ευρωπαϊκό μέλλον.  Να  αφήσουμε πίσω ότι μας απομακρύνει από την Ευρώπη.  Μέσα από ένα τέτοιο  αυστηρό προσανατολισμό  μπορούμε μόνο να διασωθούμε και να επιβιώσουμε. Αλλιώς πρέπει να αρχίσουμε να προετοιμαζόμαστε να αποχαιρετήσουμε το Ευρώ.
Μήλιος Χρήστος
Θεσσαλονίκη, Φεβρουάριος 2015

1 σχόλιο:

  1. "Μας είχαν στήσει παγίδα οι πιο επιθετικές συντηρητικές δυνάμεις της Ευρώπης, σε συνεργασία με την κυβέρνηση Σαμαρά, για να μας ρίξουν στα βράχια." Καπου τα εχουμε ξαναδιαβασει αυτα. Αλλαξε το Ευρωπης σε Αμερικης και το Σαμαρα σε Ομπαμα και γουαου, το μαντεψες, μιλανε ο Τσαβες και ο Μαντουρο για το τι φταιει στην Βενεζουελα. Οταν μπερδευεις ενα τετραμηνο ανασας που σου δωσανε με το σχοινι για να κρεμαστεις δεν υπαρχει σωτηρια.

    Δεν υπαρχει καμια δυναμη να επιβαλει ενα "αυστηρό προσανατολισμό". Ο υπαρχων προσανατολισμος του λαικισμου και της θεωριας του τζαμπα-μαγκα κοινωνικου κρατους (που αποδεχεται το 85%) καταληγει παντα στους παραδεισους των Τσαβεζ.

    Οταν αρχισουν στο Ποταμι να φορανε τις γραβατες που εβγαλε ο Καμμενος θα καταλαβαινουν καλυτερα τον Συριζα. Η γραβατα δειχνει και ενηλικιωση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή