ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 14 Μαρτίου 2015

Με τα λεφτά των ξένων;


Ε με ποια Παναγιώτη με τα λεφτά τα δικά μας;

του Παναγιώτη Γκλαβίνη

«Είμαστε αντίθετοι με την επένδυση χρυσού
στις Σκουριές», είπε καταχειροκροτούμενος ο κ. Λαφαζάνης στη συζήτηση για τις προγραμματικές δηλώσεις της Κυβέρνησης στη Βουλή. «Θα αξιοποιήσουμε όλα τα δυνατά νόμιμα μέσα για να προωθήσουμε τη θέση μας», πρόσθεσε ώστε να είμαστε βέβαιοι, με όρους αστυνομικού μυθιστορήματος, πως αν βρούμε Καναδό επενδυτή νεκρό στον Χολομώντα, θα τον έχει σκοτώσει ο ίδιος. Ήδη έκανε μια πρώτη απόπειρα, επικαλούμενος όμως το Κράτος Δικαίου. Αν και μετά την παραπάνω διακήρυξη, δύσκολα μπορεί πλέον να κρυφτεί πίσω απ’ το δάκτυλο που πάτησε μια φορά τη σκανδάλη…

Κράτος Δικαίου, λοιπόν. Τι είναι το Κράτος Δικαίου; Θα το καταλάβουμε μόνο αν δούμε το αντίθετό του: το Κράτος Ανθρώπων! Μια χώρα όπου κουμάντο δεν κάνουν οι κανόνες, αλλά οι άνθρωποι που ανεβοκατεβαίνουν στην εξουσία. Κράτος δικαίου, αντίθετα, είναι το κράτος που θέτει κανόνες σεβαστούς και από τους κυβερνώντες, μέχρι να τους αλλάξουν με συνταγματικές διαδικασίες. Οι οποίες, όμως, δεν μπορούν να καταργήσουν αζημίως δικαιώματα νομίμως κεκτημένα από ιδιώτες υπό καθεστώς προϊσχυσάντων νόμων.

Από τρεις ακραίες περιπτώσεις που κρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η μία, και από δυο διαιτητικά δικαστήρια του Διεθνούς Κέντρου Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι άλλες δυο, προκύπτει ότι αναπόφευκτη συνέπεια της απαλλοτρίωσης ιδιωτικής περιουσίας, στην οποία προβαίνει ένα Κράτος ακόμη και όταν θεραπεύει προφανέστατους λόγους δημοσίου συμφέροντος, είναι η καταβολή αποζημίωσης στον θιγόμενο ιδιώτη.

Η πρώτη περίπτωση είναι αυτή της βασιλικής περιουσίας, την οποία απαλλοτριώσαμε χωρίς να καταβάλουμε αποζημίωση. Το κάναμε γιατί έτσι πιστεύαμε ότι αποκαθιστούσαμε πλήρως τη Δημοκρατία στη χώρα μας. Θεωρήσαμε πως ό,τι είχε και δεν είχε ο τέως, τα είχε αποκτήσει επειδή ήταν βασιλέας. Άρα, από τη στιγμή που έπαψε να είναι, όφειλε να τα επιστρέψει στο Δημόσιο. Θα του καταβάλαμε και αποζημίωση από πάνω; Και όμως. Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι και ο βασιλιάς είχε δικαίωμα σε ιδιωτική περιουσία. Μας είπε, λοιπόν, ότι μπορούσαμε να έχουμε όποιο πολίτευμα θέλαμε και, στο πλαίσιο αυτό, καλά κάναμε και του πήραμε και τα σπίτια, πλην όμως, ένα πράγμα δεν μπορούσαμε να του στερήσουμε. Την αποζημίωση, στην οποία και μας καταδίκασε να του καταβάλουμε.

Η δεύτερη περίπτωση είναι αυτή του plateau των Πυραμίδων της Αιγύπτου. Ένα ξένο consortium είχε υπογράψει επί Σαντάτ μια μεγάλη σύμβαση για να κατασκευάσει ένα τουριστικό σύμπλεγμα στις Πυραμίδες, το οποίο με βεβαιότητα θα αλλοίωνε το μνημείο. Ξεσηκώθηκε, τότε, όλος ο κόσμος και η Αίγυπτος υποχρεώθηκε να σταματήσει την επένδυση. Το έκανε για να προστατεύσει πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας. Θα του πλήρωνε και αποζημίωση από πάνω; Και όμως. Καλά κάνατε, είπε στην Αίγυπτο το διεθνές δικαστήριο, και σταματήσατε τον επενδυτή. Πληρώστε του, όμως, αποζημίωση.

Η τρίτη περίπτωση αφορά το Μεξικό και την ακύρωση μιας σύμβασης παραχώρησης μιας περιοχής σε μια πολυεθνική εταιρία, την Metalclad, για την διάθεση αποβλήτων. Της πήρανε πίσω την άδεια γιατί ρύπαινε το περιβάλλον. Θα την πληρώνανε κι από πάνω; Καλά κάνατε, είπε το διαιτητικό δικαστήριο στο Μεξικό, και της αφαιρέσατε την άδεια. Πληρώστε της, όμως, αποζημίωση.

Δεν πιστεύω ότι η επένδυση χρυσού ή η ιδιωτικοποίηση των περιφερειακών αεροδρομίων έχουν οιαδήποτε σχέση με τις παραπάνω περιπτώσεις, ώστε να στοιχειοθετείται προφανής λόγος δημοσίου συμφέροντος που να δικαιολογεί την ακύρωσή τους. Οι Σκουριές ήταν ανέκαθεν μια μεταλλευτική περιοχή, στα δε αεροδρόμια έχουμε παραχωρήσει αυτό των Σπάτων, στα περιφερειακά κολλήσαμε; Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ιδεολογικές απαλλοτριώσεις. Γεγονός είναι, πάντως, ότι και τέτοιες έχει επιτρέψει η διεθνής νομολογία, υπό μία απαρέγκλιτη, ωστόσο, προϋπόθεση: την καταβολή ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ.

Έχουμε, άραγε, τα λεφτά για να αποζημιώσουμε τους ξένους επενδυτές που νόμιμα καλέσαμε στη χώρα να επενδύσουν, αλλά που τώρα μια νέα Κυβέρνηση δεν τους θέλει, γιατί έχει μια άλλη αντίληψη για το δημόσιο, μια άλλη αντίληψη γι’ αυτό που αποκαλεί δημόσια αγαθά; Αν έχουμε, τότε να τους πληρώσουμε αυτά που πρέπει και να φύγουν. Επειδή, όμως, δεν έχουμε, γιατί τα ταμεία μας είναι άδεια, τότε ας μη κάνουμε τη χώρα μας Ιράν χωρίς πετρέλαιο. Γιατί οι Ιρανοί είχαν πετρέλαιο και πληρώσανε τις αποζημιώσεις στις αμερικανικές εταιρίες που απαλλοτριώσανε. Τη μαγκιά τους, που λέει ο λαός, την πληρώσανε. Εμείς, με τι θα πληρώσουμε τη δική μας; Με τα λεφτά των ξένων; Ή μήπως δε μας φτάνει το χρέος που έχουμε και θέλουμε κι άλλο;

Υπολόγισε κανείς αυτές τις συνέπειες; Διότι, τις άλλες, τις αρνητικές στην ανάπτυξη, η Κυβέρνηση φαίνεται να μην τις υπολογίζει. Πιστεύει ότι θα προκαλέσει η ίδια ανάπτυξη με τις δημόσιες επενδύσεις που θέλει να κάνει, αρκεί κι εδώ να της δώσουν τα λεφτά οι ξένοι για να τις κάνει. Τις συνέπειες στο χρέος, όμως, τις υπολόγισε τουλάχιστον;

* Ο κ. Παναγιώτης Γκλαβίνης είναι αν. καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης.


Πηγή:www.capital.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου