ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τρίτη, 17 Μαρτίου 2015

Εθνικοφροσύνη εις άφεσιν αμαρτιών


του Αχιλλέα Γραβάνη από την Athens Voice
Τα προβλήματα της χρηματοδότησης των βασικών αναγκών της χώρας συσσωρεύονται, με πιο πρόσφατο αυτό της διαφαινόμενης δυστοκίας εκταμίευσης των κονδυλίων του ΕΣΠΑ. Προηγήθηκαν οι διεθνείς «θεσμοί», όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τραπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η οικονομική κατάσταση του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα πλησιάζει πλέον και επίσημα τη χρεοκοπία. Οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, που της έστρωσαν το έδαφος, προσπάθησαν το 2010 να την αποφύγουν, όμως με ημίμετρα, για να μη θίξουν την κρατικοδίαιτη εκλογική τους πελατεία. Απέφυγαν τις σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις όπως ο διάβολος το λιβάνι, εφαρμόζοντας οριζόντιες περικοπές δίχως αναπτυξιακή λογική, δίχως κοινωνική δικαιοσύνη. Προστάτευσαν έτσι τον πελατειακό τους δημόσιο τομέα, προγράφοντας τον ιδιωτικό. Έτσι κι αλλιώς οι αιμοδότες τους επιχειρηματίες από το δημόσιο ανέπνεαν οικονομικά.
Η τύχη της χώρας σ’ αυτή την εξαιρετικά επικίνδυνη ιστορική συγκυρία είναι στα χέρια sui generis οικονομολόγων, που «φούσκωσαν» τα τελευταία χρόνια μέσα απο τις δημόσιες σχέσεις και το συγχρωτισμό τους με την εξουσία. Το «κυβερνητικό» ζεύγος» του Γιάνη και της Έλενας είχε «κουμπάρο» τον Γιώργο, είναι δε εξαιρετικά περιγραφικό της sui generis διεθνούς εικόνας της χώρας! Αυτό σήμερα συζητά με τους διεθνείς «θεσμούς» για τη σωτηρία της.
Η επιστημονική τους επάρκεια δύσκολα υποστηρίζεται από τα ακαδημαϊκά και διεθνή τους πεπραγμένα και η αξιολόγησή τους απο κορυφαίους συναδέλφους τους (peers evaluation) είναι κατά πλειοψηφία αρνητική. Η εξόχως ανησυχητική εικόνα της «αριστερής» κυβερνητικής ελίτ συμπληρώνεται από τους γόνους εύπορων οικογενειών (Αλέξης, Πάνος) που δεν έχουν διοικήσει στη ζωή τους ούτε περίπτερο. Η μόνη τους εμπειρία είναι μέσα από τους κομματικούς διαδρόμους, όμως από τα γεννοφάσκια τους. Έχουν αποκτήσει μία εκ του ασφαλούς, virtual επαφή με τα προβλήματα των πολιτών, μέσα απο τις πρώιμες φιλοδοξίες τους να κυβερνήσουν την Ελλάδα.
Η κυβέρνηση προετοιμάζει το λαό για μια διαφαινόμενη, επίσημη χρεοκοπία. Γνωρίζει ότι οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για μία άλλη, εξωστρεφή, διεθνώς ανταγωνιστική οικονομία δεν είναι στην ατζέντα της, δεν τις αντέχει πολιτικά. Άλλα έχει υποσχεθεί στους απελπισμένους ψηφοφόρους της: θέσεις εργασίας στο δημόσιο, κρατικές επιχειρήσεις. Οι εγχώριες και διεθνείς ιδιωτικές επενδύσεις δεν είναι στις προτεραιότητές της. Υπάρχουν αρκετοί που πιστεύουν ότι η κυρίαρχη πολιτική επιλογή μια σημαντικής μερίδας του κυβερνώντος κόμματος ήταν και παραμένει η έξοδος από την Ευρώπη και η αλλάγη καθεστώτος. Ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να κερδίσει χρόνο, ώστε να επιβληθεί εκ των συνθηκών στην συνείδηση των πολιτών η μεγάλη αλλαγή ως αναγκαιότητα. Φοβάται όμως ότι το μεγάλο «κανόνι» θα σκάσει στα χέρια της. Ενισχύει λοιπόν τον εθνικισμό και το διχασμό για να μεταθέσει τις ευθύνες της στους κακούς Ευρωπαίους και στους εσωτερικούς «πράκτορές» τους, ώστε να προσφέρει στους εξαχρειωμένους πλέον πολίτες τη μεγάλη αλλαγή, ως τη μόνη λύση για τη χώρα.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η «χαλαρή» κριτική της ευθύνης των κυβερνητικών κομμάτων ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ μοιάζει με συνενοχή στη διαφαινόμενη καταστροφή. Η αντιπολίτευση οφείλει να ενημερώσει τους πολίτες για τους κινδύνους που ελλοχεύουν. Στους περίπου δύο μήνες που κυβερνούν οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ έχουν δώσει απτά δείγματα γραφής για την ανικανότητά τους να χειριστούν τα τεράστια προβλήματα της χώρας. Η οικονομία καταρρέει, όπως και οι διεθνείς σχέσεις. Οι άνθρωποι δεν πιστεύουν στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, είτε λόγω ιδεολογίας είτε λόγω άγνοιας είτε λόγω συμφερόντων (η δραχμή για μερικούς είναι πολύ γυαλιστερή). Με το ζόρι μεταρρυθμιστής δεν γίνεσαι, πώς να το κάνουμε.
Εάν η κυβέρνηση αποτύχει, μία από τις εναλλακτικές λύσεις που θα «αναδείξει» στους πολίτες είναι ο επερχόμενος φασισμός. Γιατί η όλη πολιτική συμπεριφορά της, με την κοινωνική διάχυση του εθνολαϊκισμού, στρώνει ακριβώς το έδαφος στον πλέον πειστικό εκπρόσωπό του που είναι ήδη παρών στη Βουλή και με τον κίνδυνο της ηρωοποίησής του στην περίπτωση δικαστικής του απαλλαγής. Δυστυχώς, ο φόβος των κυβερνώντων κομμάτων μπροστά στις πελώριες ευθύνες τους στην περίπτωση επίσημης  χρεοκοπίας τούς οδηγεί στην πολιτική προώθησης του εθνικού διχασμού: για να γλιτώσουν το κεφάλι τους χτίζουν εξωτερικούς και εσωτερικούς εχθρούς του λαού!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου