ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τρίτη, 7 Απριλίου 2015

«Αντιμέτωπος με τη βλακεία, ακόμα και ο ίδιος ο Θεός είναι αβοήθητος»


του Ανδρέα Δρυμιώτη από την Καθημερινή 
Ε​​δώ και πολλά χρόνια έλεγα στους συνεργάτες μου ότι «δεν υπάρχει άμυνα στη βλακεία», μέχρι που ανακάλυψα την εβραϊκή παροιμία του τίτλου, η οποία αποδίδει το ίδιο νόημα πιο δυνατά και πιο παραστατικά.
Για το σημερινό κείμενο, θέλω να ζητήσω προκαταβολικά συγγνώμη από τη μεγάλη πλειονότητα των δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι είναι καθ’ όλα άξιοι και δεν έχουν καμία σχέση με το ανέκδοτο που θα σας διηγηθώ αμέσως. Η ιστορία όμως που διάβασα στις εφημερίδες, ήταν τόσο χαρακτηριστική και μου φάνηκε ότι ταιριάζει τόσο πολύ με το ανέκδοτο, που δεν μπόρεσα να αντισταθώ στον πειρασμό.
Σύμφωνα με το ανέκδοτο, όταν ο Θεός έφτιαξε τον κόσμο και τις διάφορες φυλές, έδωσε στην κάθε φυλή δύο πολύ χαρακτηριστικές ιδιότητες. Για παράδειγμα, οι Γερμανοί είναι πολύ πειθαρχημένοι και στενόμυαλοι.
Οι Γάλλοι είναι εκλεπτυσμένοι και καλοφαγάδες. Οι Ιταλοί είναι πολυλογάδες και καταφερτζήδες. Οι Ελβετοί είναι εφευρετικοί και εργατικοί. Οι Σκωτσέζοι είναι πατριώτες και τσιγκούνηδες κ.λπ. κ.λπ. Στους Ελληνες ο αλάθητος Θεός έκανε μια παρέκκλιση και τους προίκισε με τρεις ιδιότητες, ίσως γιατί οι Ελληνες είναι ο περιούσιος λαός. Οταν οι άγγελοι, με μεγάλη ταπεινοφροσύνη, υπέδειξαν στον Θεό ότι στους Ελληνες δόθηκαν τρεις ιδιότητες αντί για δύο, ο Θεός θέλησε να διορθώσει την αδικία χωρίς φυσικά να παραδεχτεί ότι έκανε λάθος. Ετσι όρισε ότι οι Ελληνες μπορεί μεν να είναι προικισμένοι με τρεις ιδιότητες, αλλά κάθε Ελληνας μπορεί να έχει μόνο οποιεσδήποτε δύο από αυτές. Ποιες ήταν οι ιδιότητες που έδωσε ο Θεός στους Ελληνες;

Ιδιότητα πρώτη: Να είναι έξυπνοι. Ιδιότητα δεύτερη: Να είναι τίμιοι και ιδιότητα τρίτη: Να είναι δημόσιοι υπάλληλοι. Επειδή όμως μπορούν να έχουν μόνο τις δύο από τις τρεις ιδιότητες, προκύπτουν οι ακόλουθες περιπτώσεις: 1η περίπτωση: Αν ένας Ελληνας είναι έξυπνος και τίμιος δεν μπορεί να είναι δημόσιος υπάλληλος. 2η περίπτωση. Αν ένας Ελληνας είναι τίμιος και δημόσιος υπάλληλος, δεν μπορεί να είναι έξυπνος. 3η περίπτωση. Αν ένας Ελληνας είναι έξυπνος και δημόσιος υπάλληλος δεν μπορεί να είναι τίμιος.

Να όμως που η ιστορία που διάβασα στις εφημερίδες στις 11 Μαρτίου 2015, με έπεισε ότι υπάρχει και μια άλλη περίπτωση που δεν τη φαντάστηκε ούτε ο Θεός, ούτε οι άγγελοί Του. Να είναι Ελληνας και να έχει μόνο τη μία ιδιότητα. Αυτήν του δημοσίου υπαλλήλου και να μην είναι ούτε τίμιος αλλά ούτε και έξυπνος. Πού να φανταστεί ο Θεός ότι οι πολιτικοί στην Ελλάδα θα προσλάμβαναν για το Δημόσιο εντελώς ανίκανους ανθρώπους, όπως έγραφε το σημείωμα κάποιου πολιτικού πριν από μερικά χρόνια: «βρείτε του μια θέση γιατί δεν κάνει για τίποτα». Μάλιστα η ιστορία που διάβασα δεν αναφέρεται μόνο σε έναν, αλλά σε τρεις υπαλλήλους με τα ίδια χαρακτηριστικά. Το περιστατικό έγινε στις 2 Μαρτίου 2015 και αφορά τρεις υπαλλήλους της ΕΥΔΑΠ, οι οποίοι έχουν συλληφθεί και κατηγορούνται ότι αφαίρεσαν χρήματα από το χρηματοκιβώτιο του υποκαταστήματος. Οι δύο άνδρες και μια γυναίκα, εκμεταλλευόμενοι τη ληστεία που έγινε στο υποκατάστημα της ΕΥΔΑΠ όπου εργάζονταν, σκέφτηκαν να πάρουν τα υπόλοιπα λεφτά που άφησαν πίσω τους οι ληστές, να τα μοιραστούν και να δηλώσουν ότι οι ληστές έκλεψαν μεγαλύτερο ποσό. Μέχρι εδώ τεκμηριώνεται ότι δεν ήταν τίμιοι. Το ότι δεν ήταν έξυπνοι αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ενώ εργάζονταν στο υποκατάστημα της ΕΥΔΑΠ και έπρεπε να γνωρίζουν ότι ο χώρος βιντεοσκοπείται, εντούτοις μπήκαν στο χρηματοκιβώτιο και πήραν τα χρήματα, ενώ οι κάμερες τους κατέγραφαν! Ετσι τους ανακάλυψαν οι αστυνομικοί και από την έρευνα που έκαναν, βρήκαν τα κλεμμένα χρήματα στα σπίτια τους. Δεν γνωρίζω αν θα καταδικαστούν για την πράξη τους, αλλά σίγουρα πιστοποιούν τον τίτλο του σημερινού κειμένου.

Εδώ όμως τελειώνουν τα ανέκδοτα και τα χαλαρά και επειδή δεν θα ήθελα να μείνουν κακές εντυπώσεις για τους δημοσίους υπαλλήλους, θέλω να επισημάνω δύο πολύ σοβαρά θέματα που έχουν άμεση σχέση με την εξέλιξή τους. Συγκεκριμένα θέλω να δούμε τι κάνει το Δημόσιο για τη μετεκπαίδευση και την αξιολόγηση του ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτει, το οποίο σε πάρα πολλές περιπτώσεις είναι εξαιρετικό.

Θα ξεκινήσω από την προσωπική μου εμπειρία. Στη δεκαετία του ’80 οι ιδιωτικές επιχειρήσεις του χώρου της πληροφορικής, έχαναν πολλά και καλά στελέχη τους, τα οποία έβρισκαν υψηλότερες αμοιβές, μικρότερο ωράριο και τη σιγουριά της μονιμότητας στο Δημόσιο. Αφού τους εκπαιδεύαμε επαγγελματικά, ύστερα από μερικούς μήνες τους χάναμε. Η σημερινή Γενική Γραμματεία Πληροφορικών Συστημάτων ήταν ένας ισχυρότατος μαγνήτης ο οποίος «τράβηξε» πολλά στελέχη από την εταιρεία μας. Ηταν τέτοια η αιμορραγία στελεχών που είχαμε, ώστε σε κάποια περίοδο προσλαμβάναμε προσωπικό με πτυχία που δεν αναγνώριζε το Δημόσιο, ώστε να είμαστε βέβαιοι ότι δεν θα μας φύγουν.

Η πληροφορική είναι η δραστηριότητα με την ταχύτερη ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια. Δεν υπάρχει καμία άλλη επιστήμη ή τεχνολογία που να είχε τέτοια ραγδαία εξέλιξη. Για να μπορέσει, λοιπόν, κάποιος να παρακολουθήσει την εξέλιξη απαιτείται τακτική και συνεχής μετεκπαίδευση. Οι ιδιωτικές εταιρείες φροντίζουν να εκπαιδεύουν το προσωπικό τους ώστε να παρακολουθούν τις εξελίξεις της τεχνολογίας. Σχεδόν κάθε χρόνο απαιτείται μετεκπαίδευση, αν θέλει κάποιος να εκμεταλλεύεται τα σύγχρονα εργαλεία της τεχνολογίας. Το Δημόσιο μετεκπαιδεύει τους υπαλλήλους του; Πολύ το αμφιβάλλω. Ενώ λοιπόν αρχικά, προσλαμβάνει αξιόλογα στελέχη, με την έλλειψη της απαραίτητης μετεκπαίδευσης, καταντά να έχει στελέχη που δεν μπορούν να ανταποκριθούν και δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τη σύγχρονη τεχνολογία. Φυσικά, υπάρχουν και οι φωτεινές εξαιρέσεις, οι οποίοι με δικά τους έξοδα και στον ελεύθερο χρόνο τους, φροντίζουν να επιμορφώνονται. Ακόμα, υπάρχουν επίσης και ορισμένοι που διαπίστωσαν το πρόβλημα, προσπάθησαν να το αναδείξουν και να βρουν κονδύλια προκειμένου να μετεκπαιδεύσουν το προσωπικό τους, αλλά δυστυχώς δεν τα κατάφεραν. Για παράδειγμα, ο Διομήδης Σπινέλης κατά τη διάρκεια της θητείας του ως Γενικός Γραμματέας Πληροφορικών Συστημάτων προσπάθησε να εξασφαλίσει τη μετεκπαίδευση του προσωπικού της ΓΓΠΣ, αλλά συνάντησε γραφειοκρατικά εμπόδια, αναποτελεσματικότητα και έλλειψη ενδιαφέροντος.
Βλέπετε, παρά τις μεγαλοστομίες της «διά βίου μάθησης» στον ένα και μοναδικό τομέα που όντως απαιτείται «διά βίου μάθηση» ελάχιστα γίνονται, με αποτέλεσμα πολύ καλά και ικανά στελέχη, με τον χρόνο να απαξιώνονται. Το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης κάνει μια προσπάθεια στη μετεκπαίδευση των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά ειδικά στην πληροφορική χρειάζονται πολύ περισσότερα.

Η μετεκπαίδευση και η αξιολόγηση πάνε μαζί. Χωρίς αξιολόγηση, τι να την κάνεις τη μετεκπαίδευση. Αν όλοι κρίνονται ίσοι και μάλιστα με «άριστα», πώς θα ξεχωρίσουν οι καλύτεροι για να αναδειχθούν; Επανέρχομαι στον Διομήδη Σπινέλη. Οπως μου είπε κάποτε ο ίδιος: «Παρακίνησα ανώτερα στελέχη να παρακολουθήσουν με υποτροφία μαθήματα του Harvard Kennedy School of Government, αλλά δεν πήγαν (μου είπαν) λόγω φόρτου εργασίας». Είναι πολύ χαρακτηριστική αυτή η δικαιολογία. «Λόγω φόρτου εργασίας». Ποιος ενδιαφέρεται να αναπτύξει τις γνώσεις και δεξιότητές του, όταν αυτές δεν αντισταθμίζονται με αυξημένες αποδοχές ή έστω με αυξημένες πιθανότητες για προαγωγή;

Αυτό είναι το μεγαλύτερο έγκλημα των πολιτικών μας τα τελευταία χρόνια. Εχουν δημιουργήσει ένα τέτοιο περιβάλλον, ώστε ο πλέον πολύτιμος πόρος που διαθέτει το Δημόσιο, το ανθρώπινο δυναμικό του, όχι μόνο δεν μετεκπαιδεύεται σε ένα κόσμο ο οποίος διπλασιάζει τη γνώση του κάθε δύο χρόνια, αλλά δεν έχει και κανένα κίνητρο να αξιολογηθεί για να προοδεύσει επαγγελματικά. Και σαν συνέπεια αυτής της πολιτικής, είναι να έχουμε ένα εντελώς αναποτελεσματικό δημόσιο τομέα.

Οπως το διατύπωσε ο Derek Bok: «If you think education is expensive, try ignorance». Με άλλα λόγια, η άγνοια και η έλλειψη εκπαίδευσης θα σου στοιχίσει πολύ περισσότερο από το κόστος της εκπαίδευσης ή της μετεκπαίδευσης. Αυτό ακριβώς αντιμετωπίζουμε στη χώρα μας.
* Ο κ. Ανδρέας Δρυμιώτης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων
Έντυπη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου