ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τρίτη, 12 Μαΐου 2015

Το GREXIT στην εκπαίδευση είναι εδώ



Η ομιλία του Γιάννη Αντωνίου στην συγκέντρωση ΠΑΙΔΕΙΑ 2015 (12/5/2015)

Κυρίες και κύριοι

Δεν θα πρωτοτυπήσω λέγοντας ότι τα νομοσχέδια που προωθούνται προς ψήφιση από την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας ακυρώνουν όλες τις βασικές μεταρρυθμιστικές τομές που θεσπίστηκαν τα τέσσερα τελευταία χρόνια, σαλπίζοντας έναν γενικευμένο αναχρονισμό, που όπως εύστοχα ελέχθη, οδηγεί την εκπαίδευση πίσω στη δεκαετία του 1980. Κατεδαφίζουν το θεσμό των Προτύπων Πειραματικών Σχολείων, καταργούν την αξιολόγηση σχολικών μονάδων και των εκπαιδευτικών, το Νέο Λύκειο, τα νέα προγράμματα σπουδών, την τράπεζα θεμάτων, επαναφέρουν τη βάση του 9,5 ως προϋπόθεση προαγωγής των μαθητών στο Λύκειο, καταργούν τα Συμβούλια των ΑΕΙ, παραδίδουν και πάλι τα πανεπιστήμια στους κομματικούς στρατούς κλπ. Αυτές οι αντιμεταρρυθμιστικές ανατροπές στεγάζονται κάτω από ένα σκληρό ιδεολογικό επικαθορισμό που αποτυπώθηκε στην εμβληματική φράση της ομιλίας του υπουργού Παιδείας Α. Μπαλτά, στις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ: η αριστεία είναι ρετσινιά. Η φράση αυτή αποτελεί το highlight  μιας κεντρικής ιδεολογικής και πολιτικής επιλογής που παγιώνει και επισημοποιεί τον εξισωτισμό προς τα κάτω στην εκπαίδευση.
Μπορεί η κοινωνία τις τελευταίες 100 μέρες να παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τη σχοινοβασία παραμονής ή εξόδου της χώρας από το Ευρώ και την Ε.Ε. όμως την ίδια στιγμή το GREXIT στην παιδεία είναι ήδη εδώ. Ο αντιμεταρρυθμιστικός Αρμαγεδδών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ σπρώχνει ακόμη μακρύτερα το ήδη προβληματικό εκπαιδευτικό μας σύστημα από τις βασικές αρχές των αντίστοιχων συστημάτων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Α) Μας λένε ότι τα Πρότυπα – Πειραματικά σχολεία πρέπει να καταργηθούν ως ενιαίος θεσμός, και ότι η συνύπαρξη αριστείας και πειραματισμού είναι αντιεπιστημονική και αδύνατη.
Τους απαντάμε ότι σ’ ένα σύστημα που για σαράντα χρόνια έχει μάθει να λειτουργεί με πλαφόν τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή στην παραγωγή εκπαιδευτικού αποτελέσματος, η αποενοχοποίηση της αριστείας αποτελεί εκ των πραγμάτων επιλογή αυθεντικού πειραματισμού, ο οποίος είναι ο κατ’ εξοχήν αναγκαίος για τον αξιακό και λειτουργικό αναπροσανατολισμό της δημόσιας εκπαίδευσης. Το δίκτυο των ΠΠΣ δεν σχεδιάστηκε για να κλειστεί αυτάρεσκα στον εαυτό του αλλά για να λειτουργήσει ως ατμομηχανή της δημόσιας εκπαίδευσης. Ως ενεργό αντιπαράδειγμα στο υπαρκτό σχολείο της ευκολίας και της ραστώνης.
Η κυβέρνηση, με τις ρυθμίσεις που προωθεί, ουσιαστικά κατεδαφίζει μια πετυχημένη εκπαιδευτική οντότητα, με ζωή 3,5 ετών και μεγάλη απήχηση στην κοινωνία. Ένα δίκτυο 60 καλών δημοσίων σχολείων, τα κολλέγια των φτωχών, συνδεδεμένων οργανικά με τα πανεπιστήμια, με 1150 αξιολογημένους εκπαιδευτικούς με υψηλά μορφωτικά προσόντα, με 12 χιλιάδες μαθητές που απολαμβάνουν εκπαιδευτικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου, που θα τις ζήλευαν και τα καλύτερα ιδιωτικά σχολεία.

Β) Μας λένε ότι η τράπεζα θεμάτων πρέπει να καταργηθεί, γιατί τυποποποιεί τη γνώση, γιατί στέλνει τα παιδιά στα φροντιστήρια και περιορίζοντας τις ευκαιρίες των κοινωνικά αδύναμων, λειτουργεί ως μηχανισμός αναπαραγωγής των κοινωνικών ανισοτήτων.
Τους απαντάμε ότι αυτή η ανατροπή οδηγεί στην κατάργηση ενός στοιχειωδώς απαραίτητου μηχανισμού εποπτείας της προσφερόμενης γνώσης σ’ όλα τα σχολεία της επικράτειας και ακυρώνει την επιδίωξη ουσιαστικής μετατόπισης του ενδιαφέροντος των μαθητών στα σχολικά τεκταινόμενα και τις προσφερόμενες γνώσεις εντός των δημόσιων λυκείων. Η κατάργηση της τράπεζας συμβάλλει στη διατήρηση της προσχηματικότητας και του πανθομολογούμενου ατελέσφορου της σχολικής πράξης στο Λύκειο, διατηρώντας αυτό που ήδη ισχύει, ότι δηλαδή το πραγματικό εκπαιδευτικό έργο δεν παίζεται στις σχολικές τάξεις αλλά εκτός αυτών, στα φροντιστήρια και στα ιδιαίτερα μαθήματα. Αλήθεια ποιος κοινωνικά αδύναμος έχει να ωφεληθεί απ’ αυτό;

Γ) Μας λένε ότι η βάση του 9,5 για την προαγωγή των μαθητών του Λυκείου πρέπει να επιστρέψει, γιατί οι προϋποθέσεις προαγωγής που προέβλεπε η νομοθεσία για το Νέο Λύκειο πλήττουν επίσης τους κοινωνικά αδύναμους, ενισχύοντας τη σχολική διαρροή.
Τους απαντάμε ότι η θεσμοθέτηση του «δικαιώματος» στην αμάθεια δεν συμβάλλει στην προστασία των κοινωνικά αδύναμων ούτε αποτελεί ασπίδα κοινωνικής προστασίας από τις ανισότητες. Ίσα – ίσα το αντίθετο, είναι η εγγύηση για την παγίωση και την αναπαραγωγή τους. Ούτως ή άλλως αυτοί που έχουν τον τρόπο τους θα βρουν την άκρη. Οι άλλοι, και δυστυχώς είναι οι πολλοί, θα μείνουν έξω από τις προκλήσεις της εποχής για να γεμίζουν τις πλατείες των αγανακτισμένων και να πιστεύουν στους ψεκασμούς.

Δ) Μας λένε ότι η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών μονάδων και των εκπαιδευτικών πρέπει να καταργηθεί, γιατί είναι τιμωρητική, γιατί ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό, γιατί οδηγεί στη διαφοροποίηση τις σχολικές μονάδες.
Τους απαντάμε ότι η αξιολόγηση δομών, ανθρώπων και πρακτικών είναι το οξυγόνο των εκπαιδευτικών συστημάτων, το εργαλείο για την ανάπτυξη της δυναμικής τους και της προσαρμογής τους στις ανάγκες και της εποχής. Η Ελλάδα τα τελευταία 35 χρόνια έμεινε έξω από αυτόν το γενικό κανόνα που αποτελεί δομικό στοιχείο των εκπαιδευτικών συστημάτων του πολιτισμένου κόσμου. Η απουσία αξιολογικών συστημάτων υποκαταστάθηκε από τον κομματικές διαμεσολαβήσεις, τις πελατειακές σχέσεις και τα δίκτυα των κολλητών. Παγίωσε τη στασιμότητα, επέτρεψε τη δημοσιουπαλληλική αφασία, ενώ συνέβαλε αποφασιστικά στην κατίσχυση μιας επαγγελματικής νοοτροπίας με κύριο περιεχόμενο την πεποίθηση ότι η εκπαίδευση δεν είναι για την κοινωνία αλλά για τους εκπαιδευτικούς. Με βάση αυτά τα παθογενή χαρακτηριστικά οργανώθηκε και αναπτύχθηκε ο συνδικαλισμός των εκπαιδευτικών και γι’ αυτό αποφάσισε να δώσει τη μητέρα των μαχών εναντίον της εφαρμογής του συστήματος αξιολόγησης, όταν αυτό θεσμοθετήθηκε. Η κατάργηση που εισηγούνται τα νομοσχέδια Μπαλτά – Κουράκη ουσιαστικά εγγυάται την παράταση και την ενίσχυση όλων των παθογενών χαρακτηριστικών του εκπαιδευτικού συστήματος.

Ε) Μας λένε ότι το νέο σύστημα επιλογής διευθυντών των σχολικών μονάδων από τους συλλόγους των διδασκόντων και των διευθύνσεων εκπαίδευσης από τους διευθυντές των σχολείων θα εγκαταστήσει τη δημοκρατία στο σχολείο και στη συγκρότηση της διοικητικής ιεραρχίας, θα συμβάλει στην επιλογή των καταλληλότερων και θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη των εκπαιδευτικών προς τα στελέχη εκπαίδευσης.
Τους απαντάμε ότι το ζητούμενο στη συγκρότηση των συστημάτων διοίκησης πουθενά στον κόσμο δεν είναι η δημοκρατία αλλά η επάρκεια και η αποτελεσματικότητα, οι οποίες αναζητούνται στη βάσει σαφών, στοχευμένων και διαυγών κριτηρίων. Η δημοκρατία εν προκειμένω χρησιμοποιείται ως το επικάλυμμα του κομματικού και συνδικαλιστικού επικαθορισμού της διοικητικής ιεραρχίας. Όσο για τα υπόλοιπα περί επιλογής των καταληλοτέρων κλπ, δεν έχει κανείς παρά να διαβάσει τα βιογραφικά των 13 περιφερειακών διευθυντών εκπαίδευσης που τοποθετήθηκαν πρόσφατα, τα οποία αποτελούν δείγμα γραφής των προθέσεων της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ για τα κριτήρια στελέχωσης του διοικητικού μηχανισμού της εκπαίδευσης. Κομματικά στελέχη, αποτυχόντες υποψήφιοι στις περιφερειακές και δημοτικές εκλογές, συνδικαλιστές με περγαμηνές αντίστασης εναντίον των μεταρρυθμίσεων που επιχειρήθηκαν τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα στην εφαρμογή της αξιολόγησης. Κομματισμός, συνδικαλιστικοποίηση και κυριαρχία των δικτύων των κολλητών αποτελούν τη ζοφερή εικόνα του μέλλοντος στη διοίκηση των σχολείων και της εκπαίδευσης.

Πολλοί έσπευσαν να χαρακτηρίσουν όλες αυτές τις επιλογές της ηγεσίας του Υπουργείου ως αποσπασμαστικές, πρόχειρες (τώρα γκρεμίζουμε, αύριο θα δούμε τι θα γίνει)  ή ακόμα και ρεβανσιστικές, δωράκια στις εκπαιδευτικές συντεχνίες που τόσο μόχθησαν αυτά τα χρόνια για να έρθει ο ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία. Έχουν δίκιο, είναι σίγουρα όλα αυτά και ιδιαίτερα το τελευταίο, που παραδίδει την εκπαίδευση στους κομματικούς στρατούς και τις συντεχνίες. Είναι όμως και κάτι παραπάνω. Ο πρωθυπουργός στην πρόσφατη ομιλία του στη Βουλή είπε  ότι οι επιλογές στην παιδεία δεν είναι ιδεολογικά ουδέτερες, έχουν σαφές ιδεολογικό περιεχόμενο. Η στοχοποίηση των θυλάκων αριστείας, αξιοκρατίας και αξιολόγησης στο εκπαιδευτικό σύστημα, με τις πρώτες κινήσεις της ηγεσίας Μπαλτά – Κουράκη, υλοποιούν ουσιαστικά το περιεχόμενο της πρωθυπουργικής επισήμανσης στο όνομα μιας ιδεοληψίας που χάνεται βαθειά στους σκοτεινούς λαβυρίνθους του αριστερού ασυνειδήτου.  Υπάρχει σχέδιο και αυτό είναι η απομόνωση του εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας από τη διεθνή εκπαιδευτική πραγματικότητα, αυτήν που στην διάλεκτο ΣΥΡΙΖΑ συνηθίζουν να αποκαλούν νεοφιλελευθερισμό.
Μαζευτήκαμε εδώ σήμερα για να διαδηλώσουμε τη βούλησή μας να τους σταματήσουμε. Το πλήθος και το πάθος της σημερινής συγκέντρωσης αποτελεί την ελπιδοφόρα αφετηρία για τη συνέχιση και τη διεύρυνση της κοινής προσπάθειας όλων όσων πιστεύουν ότι η Ελληνική εκπαίδευση πρέπει να συνεχίσει την προσπάθεια σύγκλισης με τα ευρωπαϊκά ισχύοντα. Όλων όσων τέλος πιστεύουν ότι το GREXIT στην εκπαίδευση αποτελεί κρίσιμο κομμάτι των αναγκαίων συνθηκών για ένα γενικευμένο GREXIT.

Γιάννης Αντωνίου



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου