ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Παρασκευή, 29 Μαΐου 2015

O κόσμος ψήφισε Τσίπρα για να κάνει αλλαγές. Αλλά τι αλλαγές;


του Λεωνίδα Καστανά

O κόσμος ψήφισε Τσίπρα. Προφανώς, πάντοτε ο κόσμος ψηφίζει ηγέτη. Αλλά όχι απλά το πρόσωπό, ψήφισε και τις πολιτικές του εξαγγελίες, τη στάση του στα μεγάλα πολιτικά επίδικα των τελευταίων χρόνων, την πολιτική του εικόνα.

Ο κόσμος δεν ψήφισε τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ. Και βέβαια όχι, γιατί τις αγνοούσε. Έλα όμως που και αυτών οι πολιτικές θέσεις ήταν, μέσες άκρες, ίδιες με τις θέσεις του αρχηγού.

Ο κόσμος ψήφισε τη διάθεση του Τσίπρα να κάνει αλλαγές; Σωστό, αλλά τι αλλαγές; Αυτές που θα επανέφεραν τη χώρα στην προ μνημονίου κατάσταση. Εξάλλου ο πρωθυπουργός δεν το έκρυψε ποτέ. Κατάργηση όλων των μνημονιακών μεταρρυθμίσεων με ένα άρθρο και ένα νόμο. Αντικατάσταση όλων των στελεχών της Δημόσιας Διοίκησης με τα δικά μας παιδιά τα αντιμνημονιακά. Περισσότερο και βαθύτερο κράτος. Διασφάλιση των προνομίων των συντεχνιών. Κάποιοι ψήφισαν από απόγνωση, μπας και βρουν μια δουλειά να θρέψουν τα παιδιά τους. Μόνο που δεν ήξεραν ότι ως outsiders δεν είχαν καμιά ελπίδα σε μια κρατικοδίαιτη οικονομία σε εποχή κρίσης.

Ο όλος ΣΥΡΙΖΑ είχε μια, έστω και θολή, πολιτική εικόνα η οποία εξέπεμπε χοντρικά αυτό:
«Έχουμε τον τρόπο να βρούμε τα χρήματα που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση της επιστροφής στο παρελθόν».

Μεγάλο μέρος των πολιτών ψήφισε τον κ. Τσίπρα για να βρει τη νέα χρηματοδότηση εκείνου του παλιού αγαπημένου κράτους. Αυτού που δεν μπορούσαν πλέον να καλύψουν (αν και προσπάθησαν) ΝΔ και ΠΑΣΟΚ και γι αυτό απαξιώθηκαν. Όχι για να το μεταρρυθμίσει, να το ανοίξει, να το εκλογικεύσει, να το κάνει δίκαιο. Η αδικία του, εξάλλου, ήταν και είναι κοσμοαγάπητη. Γιατί βόλευε τους ημέτερους, τους πελάτες των κομμάτων που κατάλαβαν τα έξυπνα και έσπευσαν να  αλλάξουν μαζικά νταλαβεριτζή. Και κείνος πιστός στο κοινό του φρόντισε να κάνει τις κατάλληλες αλλαγές, όπου τον έπαιρνε, να το στελεχώσει «σωστά», ώστε να είναι έτοιμο να υποδεχθεί το νέο χρηματοδοτικό πακέτο προς διάθεση. Με κομματικό κράτος δεν κάνεις μεταρρυθμίσεις. Το προσπάθησαν και άλλοι και απέτυχαν. Και αν γίνεται όλη αυτή η φασαρία με τις διαπραγματεύσεις είναι για να μείνει αλώβητο το κράτος και οι άνθρωποι που σιτίζονται από αυτό. Ο κόσμος δεν ψήφισε Τσίπρα για να ανοίξει την οικονομία στην ιδιωτική πρωτοβουλία, ούτε για να φτιάξει μια πραγματική και σύγχρονη Παιδεία. Τέτοια «κακά» πράγματα ο αρχηγός δεν υπαινίχτηκε ποτέ.

Δεν ξέρω αν ο κ. Μπαλτάς είναι σκοταδιστής. Αριστερός κοπής ΣΥΡΙΖΑ όμως είναι σίγουρα. Και η αντιμεταρρύθμισή του βρίσκει αποδοχή στα μέλη του κόμματος κατά 100%. Ο πρόσφατος νόμος υλοποιεί ένα μέρος από τις πάγιες πολιτικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, άρα και του ηγέτη του. Αν μακροημερεύσει στην εξουσία θα δούμε να υλοποιούνται κι άλλες, όλες στην ίδια κατεύθυνση. Αλλά δεν είδα και καμιά αντίδραση από τους ψηφοφόρους, όλους αυτούς τους δεξιούς και πασόκους που αλλαξοπίστησαν. Στα Πανεπιστήμια είναι σαφές ότι υπάρχει αντίθεση από τους διδάσκοντες, από τους φοιτητές όμως όχι. Γιατί όλοι καταλαβαίνουν ότι θα επανέλθει άμεσα το κλίμα της δεύτερης πενταετίας των 00’s, όπου ξεκίναγες να πας στη δουλειά σου στη σχολή και δεν ήξερες αν θα βρεις το γραφείο σου καλοκαιρινό ή την πόρτα του χτισμένη. Η απομόνωση που επιχειρείται βάζει και σε κίνδυνο την εκτέλεση ερευνητικών προγραμμάτων με ότι αυτό συνεπάγεται. Αν η φοιτητική πλειοψηφία επιζητεί απλά ένα εύκολο πτυχίο δεν θα πει όχι στην αντιμεταρρύθμιση.

Στη Μέση Εκπαίδευση όμως η αποδοχή των νομοθετικών ρυθμίσεων είναι σχεδόν καθολική. Και αυτοί που διαφωνούν είναι γιατί το υπουργείο δεν τόλμησε να κάνει περισσότερα, πχ να μειώσει το ωράριο ή να καταργήσει τελείως το νόμο περί αξιολόγησης. Γιατί δεν προχώρησε στην κατάργηση του νομοθετικού πλαισίου λειτουργίας των Πειραματικών. Δεν είναι παράλογο. Η συντριπτική πλειοψηφία των καθηγητών ούτε αξιολόγηση ήθελε, ούτε Τράπεζα Θεμάτων, ούτε αναπλήρωση των χαμένων ωρών λόγω καταλήψεων, ούτε τα νέα προγράμματα σπουδών ή το νέο τρόπο βαθμολόγησης των μαθητών. Και το να ψηφίζουν το δικό τους άνθρωπο  για διευθυντή  το βρήκαν δημοκρατικότατο αλλά και βολικότατο. Συνεπώς όσοι από αυτούς ψήφισαν Τσίπρα δεν τον ψήφισαν για να φέρει ένα νέο σχολείο αλλά για να επαναφέρει το παλιό, το βολικό, το διαλυμένο αλλά το δικό μας. Αν είναι να κάνει αλλαγές στο υπάρχον αυτές θα πρέπει να τείνουν προς το ακόμα βολικότερο για τους εργαζόμενους και τους μαθητές.

Αλλά μήπως στην οικονομία ο κ. Τσίπρας υποσχέθηκε τίποτα διαφορετικό από την τόνωση του κρατισμού. Ξεχνάμε ότι σε  ομιλία του στο πολεμικό Μουσείο πριν 1,5 χρόνο ζητούσε κρατικά ναυπηγεία και κρατική φαρμακοβιομηχανία; Το αναπτυξιακό πακέτο που τώρα ζητά από τους δανειστές γιατί το θέλει; Μήπως μόνο για δημόσιες επενδύσεις, δηλαδή αυτές που ένας δουλεύει και δέκα βλέπουνε και του κάνουν και κριτική; Μήπως δεν υποσχέθηκε ακύρωση των ιδιωτικοποιήσεων και ήδη έχει προβλήματα από τους ψηφοφόρους γιατί ελλείψει χρημάτων δεν μπορεί να υλοποιήσει τις προσδοκίες τους;

Ακούσατε πολλούς από τους φίλους του ΣΥΡΙΖΑ να έχουν πρόβλημα με την ψιλοκατάργηση της Διαύγειας, η με τη συμπεριφορά της ΠτΒ και του υπουργού Αμύνης; Ακούσατε διαμαρτυρίες για την επανασύσταση της νέας ΕΡΤ στα πατήματα της προηγούμενης; Για το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων που έχουν ως απόρροια τη διάλυση της πραγματικής οικονομίας; Ακούσατε να οργιστεί κανείς ψηφοφόρος με τον κ, Φίλη που απαξίωσε τα 400 ευρό που πληρώνεται ο νέος που ανησυχούσε για πιθανή έξοδο από το ευρό και ολική καταστροφή;


Σαφώς και η φιλοευρωπαϊκή αντιπολίτευση θα πρέπει να υποστηρίξει την όποια συμφωνία με τους εταίρους. Γιατί μας γλιτώνει από τη χρεοκωπία και το grexit. Και είναι κρυστάλλινη και σωστή η θέση του ΠΟΤΑΜΙΟΥ επί αυτού.  Αλλά θα πρέπει και έχουμε επίγνωση ότι έτσι δίνουμε το φιλί της ζωής σε αυτήν την κυβέρνηση για να συνεχίσει τις ολέθριες πολιτικές της που κάθε άλλο κάνουν παρά  να αλλάζουν την Ελλάδα προς το ορθολογικότερο. Πολιτικές που θα την απομακρύνουν κάθε μέρα από τη σωτηρία και την ανάπτυξη. Πολιτικές που θα πασχίζουν να σβήσουν το μελάνι των υπογραφών.  Γιατί αν ο κ. Τσίπρας θελήσει να υλοποιήσει ένα τρίτο μνημόνιο θα δει το έδαφος να φεύγει κάτω από τα πόδια του. Θα του τόχουν πάρει οι προηγούμενοι κυβερνώντες με το δικό τους αντιμνημονιακό αγώνα. Ήδη ετοιμάζονται. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου