ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015

Θάνος Τσουμαλάκος: Τι μάθαμε από την συμφωνία, τί έπρεπε να ξέραμε…


 του Θάνου Τσουμαλάκου

Ανακατεύοντας προχτές παλιές μου σημειώσεις, βρήκα στο γραφείο μου μία ολοσέλιδη καταχώρηση της Deutse Bank στις ελληνικές εφημερίδες, εν έτι 2000!, με κείμενο στα ελληνικά και αγγλικά: “ Η Deutse Bank συγχαίρει την Ελλάδα για την είσοδο της στην ΟΝΕ και εύχεται στους πελάτες της Χρόνια Πολλά».
 Εκ των υστέρων, πρέπει να αξιολογήσουμε πως μία ιδιωτική τράπεζα ένοιωσε την ανάγκη να συγχαρεί μία χώρα.  Όχι μία τράπεζα, έστω μία Κεντρική τράπεζα, άντε το τραπεζικό σύστημα συνολικά, όχι τίποτα από αυτά.
Μία ανεξάρτητη και αυτεξούσια χώρα.

Δύο συμπεράσματα από το κλείσιμο της διαπραγμάτευσης:
Τα δια-κυβερνητικά δάνεια δεν είναι σαν τα δάνεια του ιδιωτικού τομέα. Εκεί το πλαίσιο είναι σαφώς προδιαγραμμένο, οι νομικές διαδικασίες πτώχευσης συγκεκριμένες, ο κόσμος των επιχειρήσεων έχει  εμπειρία ετών στην αντιμετώπιση και χειρισμό  αυτών των διαδικασιών.
Στον αντίποδα, δεν υπάρχει καθαρό νομικό πλαίσιο χειρισμού και  διαγραφής δανεισμού από οργανισμούς σαν την Κεντρική Ευρωπαϊκή τράπεζα (ECB),  το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (IMF), κλπ. Οι οργανισμοί αυτοί λειτουργούν μονοπωλιακά στην παροχή υπηρεσιών και βοήθειας και απαιτούν την εκχώρηση δικαιωμάτων πολιτικής κυριαρχίας, από τις κυβερνήσεις οι οποίες λαμβάνουν την βοήθεια.

Αυτό σημαίνει, επίσης, πως οι οργανισμοί αυτοί, μπορεί να λειτουργήσουν και με πολιτικούς όρους όχι μόνο οικονομικούς, όπως η πίστωση στην αγορά.
Για παράδειγμα, μία τράπεζα δεν θα δώσει ποτέ  δάνειο  δέκα εκατομμύρια σε επιχείρηση που κάνει ετήσιες πωλήσεις εκατό χιλιάδες, αλλά τα διακυβερνητικά δάνεια μπορούν να κάνουν bypass την οικονομική πραγματικότητα μιας χώρας για πολιτικούς λόγους.
Και φυσικά αυτό είναι άλλη μία διαστρέβλωση της δήθεν ελεύθερης αγοράς.

Το δεύτερο συμπέρασμα είναι η οριστική δια-πολιτική αυτοδιάψευση του «λεφτά υπάρχουν», του Ζαππείου και της Θεσσαλονίκης, η βαθύτερη κατανόηση του τρόπου λειτουργίας του σύγχρονου ελλειμματικού κράτους.  Οι παροχές δεν υπάρχουν αν δεν φροντίσεις να έχεις πρόθυμους δανειστές της κυβέρνησης.
Αυτοί, (οι δανειστές) είναι στην διάθεση σου, ορίζουν και ελέγχουν τους χρηματοδοτικούς φορείς και μηχανισμούς που προαναφέραμε και πρέπει να σε εμπιστεύονται. Αναμένεται, λοιπόν, με ενδιαφέρον, η αλλαγή στο περιεχόμενο του πολιτικού διαλόγου και ποιοι πολιτικοί φορείς μπορούν να την υλοποιήσουν.

Με το τέλος της διαπραγμάτευσης, έχουμε ανάγκη, σαν λαός, να αποτιμήσουμε και να επαναπροσδιορίσουμε τον πήχη της εθνικής μας επιτυχίας, του σχεδιασμού και της αυτογνωσίας μέσα στο  Ευρωπαϊκού γίγνεσθαι:
Η ελλιπής προετοιμασία, η στρεβλή αξιολόγηση των ισορροπιών, η έλλειψη στρατηγικής και σχεδίου δεν ταιριάζει στην η ευρωπαϊκή προσέγγιση όπου εκεί «σημασία έχει το αποτέλεσμα». 
Για την ελληνική πολιτική τάξη, ακόμη δυστυχώς, σημασία έχει η προσπάθεια.
Το επόμενο διάστημα προβλέπω να ακούσουμε πολλά «προσπαθήσαμε αλλά...» με την απαραίτητη συναισθηματική φόρτωση, η οποία αθωώνει και διαγράφει ενοχές..  

Τα πραγματικά αφεντικά, πάντως, όπως φαίνεται και από την παλιά καταχώρηση της Deutse Bank, μας είχαν συστηθεί από την αρχή. 
Έπρεπε να το είχαμε κατανοήσει .


Θάνος Τσουμαλάκος, 13-7-2015

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου