ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 5 Σεπτεμβρίου 2015

Φώτης Γεωργελές: και έπειτα ίσως θα μιλάμε σαν άνθρωποι...

Η φωτο από το ιστολόγιο του καπετάν Χρήστου

Φώτης Γεωργελές από την Athnes Voice
Χρειάζονται συνήθως δεκαετίες για να αξιολογηθούν σωστά τα ιστορικά γεγονότα. Έχουν περάσει τόσα χρόνια κι ακόμα δεν μπορούμε να κάνουμε μια ψύχραιμη αποτίμηση του 1981. Αν υπάρχει κάτι θετικό μέσα στην ατυχία μας αυτή την περίοδο είναι ότι ο χρόνος έχει πυκνώσει τόσο πολύ, ώστε μέσα σε λίγα χρόνια, ακόμα και σε μήνες, όλα δοκιμάζονται, όλα αποκαλύπτονται. Οι προθέσεις, η αξιοπιστία, οι προτάσεις του καθένα. Τώρα ξέρουμε. Γιατί δεν έχουμε ακούσει απλώς διακηρύξεις και ωραία λόγια, έχουμε δει το έργο και στην πράξη, ξέρουμε τι έλεγε και τι έκανε σε κάθε φάση, κάθε πολιτικός, κάθε δημοσιογράφος, κάθε δημόσια φωνή. Και μπορούμε να κρίνουμε.
Ένα μέσον ενημέρωσης είναι χρήσιμο όταν μεταδίδει πληροφορίες, όταν ερμηνεύει σωστά την πραγματικότητα. Η ATHENS VOICE κατηγορήθηκε πολύ αυτά τα χρόνια γιατί δεν ακολούθησε το κυρίαρχο ρεύμα, δεν συμβάδιζε με το κυρίαρχο αφήγημα που οικοδόμησε όλος ο παλιός κόσμος από το ένα ως το άλλο άκρο, με στόχο να διασώσει το χρεοκοπημένο σύστημα, να αποκρούσει τις αλλαγές, να διατηρήσει τα προνόμιά του. Όμως, σήμερα, τετραπλάσιοι πολίτες εμπιστεύονται την ATHENS VOICE για την ενημέρωσή τους κάθε μέρα, απ’ ό,τι στην αρχή αυτής της κρίσης. Υπάρχουν μέρες που πάνω από 400.000 άνθρωποι επιλέγουν την ηλεκτρονική athensvoice, μισό εκατομμύριο είναι η Athens Voice κοινότητα στα social media. Αν συμβαίνει αυτό είναι γιατί στην πορεία αυτών των χρόνων κριθήκαμε όλοι. Και δεν υπάρχει τίποτα που να μην επαληθεύτηκε από όσα επίμονα υποστηρίζαμε.
Δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Μια νεανική και ανεξάρτητη εφημερίδα δεν είχε κανένα λόγο να υπερασπίσει ένα χρεοκοπημένο μοντέλο. Κρατισμός, κομματικές επιχειρήσεις, κρατική γραφειοκρατία, πελατειακές σχέσεις, συντεχνιακά προνόμια, κρατικός συνδικαλισμός, μικρός και μεγάλος παρασιτισμός. Αυτή ήταν η παλιά Ελλάδα, η Ελλάδα που χρεοκόπησε. Κι αυτό το σύστημα προσπαθούν να συντηρήσουν κατηγορώντας την Ευρώπη, τους ξένους, τον πλανήτη ολόκληρο, προκειμένου να μην αλλάξει τίποτα. Μέσα σε 7 μήνες κατέρρευσε μια ακόμη κυβέρνηση. Ήταν γνωστό από την αρχή. Σ’ αυτές τις σελίδες διαβάζατε ότι η πρόσκρουση του Σύριζα με την πραγματικότητα θα είναι ακόμα πιο σφοδρή απ’ ό,τι των άλλων κομμάτων. Γιατί η απόστασή του από το σύγχρονο κόσμο, η υποστήριξή του σε ένα ακόμα πιο παρωχημένο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης το οποίο έρχεται από το 1970, θα οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερες διαψεύσεις και αποτυχίες.
Στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, το 73% των πολιτών απαντά ότι δεν τους εκφράζει το δίλημμα μνημόνιο-αντιμνημόνιο. Έπρεπε να χαθούν 5 χρόνια, να περάσουν όλα τα κόμματα από την κυβέρνηση, να επικρατήσει κάθε ανορθολογική φωνή, κάθε καραγκιόζης του περιθωρίου, κάθε συμμορία «επενδυτών της δραχμής» για να αγοράσουν φτηνά τη χώρα, πριν φτάσουμε στο σημείο που οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες με μνημόνια έφτασαν από την πρώτη βδομάδα;
Είναι εύκολο να επιρρίψουμε άλλη μια φορά τις ευθύνες στους καινούργιους που «μας ξεγέλασαν» τώρα κι αυτοί με τη σειρά τους. Είναι εύκολο να καταφύγουμε σε ακόμα πιο ανορθολογικές λύσεις, στην παραίτηση, στις λύσεις του χαβαλέ. Όλοι ίδιοι είναι, όλοι μας κοροϊδεύουν. Δεν είναι ίδιοι και μας κοροϊδεύουν γιατί εμείς θέλουμε να κοροϊδευόμαστε. Αυτή την περίοδο πρέπει όλοι να κοιτάξουμε ξανά γύρω μας και μέσα μας. Τώρα γνωριζόμαστε όλοι. Είμαστε μικρός τόπος. Ξέρουμε τους απατεώνες, ξέρουμε αυτούς που έχτισαν πολιτικές, επιχειρηματικές, μιντιακές καριέρες με όπλο την εξαπάτηση, το εμπόριο μίσους. Κάποια στιγμή όμως πρέπει να αντικρίσουμε κατάματα και τους εαυτούς μας. Πώς μια κοινωνία τόσο εύκολα παρασύρθηκε στην πνευματική οκνηρία, στην κοινωνική μνησικακία, στο κυνήγι μαγισσών, στη λατρεία του μίσους και της βίας; Αν δεν αντιμετωπίσουμε τους εαυτούς μας θα είναι πάντα ανοιχτό το πρόβλημα, θα είμαστε πάντα μια κοινωνία έτοιμη για εθνική αυτοκτονία.
Ο τυχοδιωκτισμός του πολιτικού συστήματος εξακολουθεί να δημιουργεί αδιέξοδα. Το ολέθριο δημοψήφισμα οδήγησε τη χώρα στην ασφυξία με μόνο σκοπό να καταστήσει το λαό συνένοχο σε αδιέξοδες πολιτικές. Για τρίτη φορά μέσα σε ένα χρόνο θα οδηγηθούμε ξανά στις κάλπες. Από πέρυσι το φθινόπωρο που άρχισαν πάλι οι πολιτικές αναταράξεις, η χώρα πρακτικά δεν λειτουργεί. Τα αποτελέσματα θα τα αντικρίσουμε αυτό το φθινόπωρο οδυνηρά. Χάσαμε ένα χρόνο, γυρίσαμε πίσω 3 χρόνια στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, ξανά στην ύφεση και την ανεργία, απλώς για να προσγειωθεί ο Σύριζα στην πραγματικότητα.
Ακόμα οι πολιτικές δυνάμεις δεν λένε όλη την αλήθεια. Ακόμα εκπέμπουν διφορούμενα μηνύματα, μιλάνε διπλή γλώσσα, προσπαθούν να διασωθούν, αδιαφορούν για την οικονομία που καταστρέφεται καθημερινά, θυσία στα κομματικά παιχνίδια εξουσίας. Μετά από 5 χρόνια αδιέξοδων προσπαθειών, είμαστε ένα μοναδικό παράδειγμα ευρωπαϊκής χώρας του 2015 που στις εκλογές συναγωνίζονται 4 κομμουνιστικά και μετακομμουνιστικά κόμματα, ένα νεοναζιστικό, ένα-δυο ακροδεξιά και ένα της πλάκας. Οι εκλογές στις 20 Σεπτεμβρίου δεν θα είναι οι τελευταίες, σύντομα θα ακολουθήσουν κι άλλες. Νέα αδιέξοδα θα δημιουργηθούν, νέες συνεργασίες θα ακολουθήσουν μέχρι να γίνει η απομυθοποίηση πλήρης και η κατεδάφιση των ψευδαισθήσεων οριστική.
Έπειτα ίσως θα μιλάμε σαν άνθρωποι, θα ξέρουμε πια ότι η αντιμνημονιακή απάτη ήταν το κόλπο του συστήματος για να προστατεύσει τα προνόμια των ισχυρότερων. Ότι το ζητούμενο δεν είναι, δεν ήταν ποτέ, να αρνηθούμε την πραγματικότητα, να αμφισβητήσουμε τη χρεοκοπία μας. Αλλά να αποφασίσουμε τι δαπάνες θα μειώσουμε, ποιους θα προστατέψουμε και ποιοι θα πληρώσουν. Στην πρώτη πενταετία, όλα τα κόμματα προσποιήθηκαν ότι υπάρχει μόνο μια επιλογή: Μνημόνιο ή όχι μνημόνιο. Και κατέληξαν –όλα– στα μνημόνια των φόρων και των μειώσεων μισθών και συντάξεων. Άλλαζε η «ένταση αντίστασης» στην Ευρώπη. Το περιεχόμενο των μνημονίων κανείς δεν το αμφισβήτησε. Λες και δεν υπήρχε άλλη πολιτική μείωσης των ελλειμμάτων εκτός από τους φόρους για τη διατήρηση του πελατειακού κράτους. Οι εκλογές δεν θα φέρουν τη λύση γιατί ακόμα δεν έχει τεθεί κυρίαρχα αυτό το δίλημμα: Ποιο μνημόνιο. Ίσως όμως είναι οι τελευταίες εκλογές που κυριαρχούν τα παλιά διλήμματα και το παλιό πολιτικό προσωπικό.

3 σχόλια:

  1. Φίλε Λεωνίδα, γεια χαρά!

    Ό, τι και να λέει ο Γεωργελές -που αυτά που λέει τώρα, (τώρα όμως, γιατί επί σημιτικού εκσυγχρονισμού έγραφε για τα delivery μηχανάκια ως δείκτες της ισχυρής εκσυγχρονιστικής Ελλάδας!!!) είναι σωστά-, ή και ο Μάνος ο Ματσαγγάνης, του οποίου είναι ακόμη πιο σωστά, αν δεν συνδυαστούν ρητά με κριτική της ολιγαρχίας, το "χαρτί" των φιλοευρωπαϊστών δεν θα μαζευτεί. Αυτό το κείμενο του Ελευθεριάδη http://www.pavloseleftheriadis.com/_to_kratos_twn_ligwn που αποτελεί τη πιο συνεκτική, κατά τη γνώμη μου, κριτική της παρασιτικής ολιγαρχίας στην Ελλάδα, έπρεπε να είναι μια από τις σημαίες του Ποταμιού. Είναι τεράστιο σφάλμα, θεωρώ, που είτε το Ποτάμι είτε οτιδήποτε κεντροαριστερό, δεν βάζει στο ίδιο ακριβώς επίπεδο τις μεταρρυθμίσεις με αυτή την κριτική. Αφήνουν έτσι, το πεδίο ορθάνοιχτο στον λαϊκισμό και τη συνωμοσιολογία των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ-ΧΑ. Και το ακόμη πιο παράξενο είναι ότι η κριτική στην ολιγαρχία στέκει και από φιλελεύθερη και από σύγχρονη σοσιαλδημοκρατική σκοπιά...

    Βασίλης Μπογιατζής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η κριτική στην ολιγαρχία στέκει από κάθε άποψη όπως πολύ σωστά αναφέρεις φίλε Βασίλη. Δεμ ξέρω όμως αν σήμερα είναι το πρωτεύον η σύγκρουση με την αναιμική οικονομική ολιγαρχία. Αν σε αυτήν συμπεριλάβουμε την πολιτική μιντιακή, συντεχνιακή συνδικαλιστική είμαι σύμφωνος. Η παθολογία μας οφείλεται σε ένα πολιτικό προσωπικό που αρνείται να μιλήσει για την πραγματικότητα έχοντας πάντα το βλέμμα σε κάθε είδους ολιγαρχίες. Ο λαίκισμός είναι πρωτίστως το καταφύγιο όσων δεν έχουν να πουν τίποτα ουσιαστικό, και όχι απλά δεν θέλουν.

      Διαγραφή
  2. Γεια σου Λεωνίδα, συμφωνώ απόλυτα.
    Αν συμφωνούμε ότι αυτή η συμμαχία, κρατικοδίαιτων ολιγαρχών, κομματικού και συνδικαλιστικού προσωπικού που νοιάζεται πρωτίστως για την αναπαραγωγή του, και ωφελημένες συντεχνίες ελεύθερων επαγγελμάτων οδήγησαν εδώ που οδήγησαν, η κριτική σε όλους πρέπει να είναι στο ίδιο επίπεδο και όχι να διευκολύνει αμοιβαίους συμψηφισμούς. Γι' αυτό, αλλά και επειδή η πολιτική είναι συναίσθημα, ένας αντι-λαϊκιστικός "μύθος" δεν πρέπει να αφήνει ευκαιρίες συναισθηματικής κινητοποίησης, αλλά να επικαλείται έναν άλλο "λαό". Στις προηγούμενες εκλογές και στις ηλικίες 18-30, τον είχε χάσει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή