ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Παρασκευή, 2 Οκτωβρίου 2015

Ξένια Κουναλάκη:Δεν χρειάζονται τα Θρησκευτικά


της Ξένιας Κουναλάκη από την Καθημερινή
Διαβάζοντας το χθεσινό άρθρο του γείτονά μου, Τάκη Θεοδωρόπουλου, με τίτλο «Γιατί χρειάζονται τα Θρησκευτικά», δεν μπόρεσα να κρύψω ένα χαμόγελο όταν έφτασα στη φράση: «Η προαιρετική διδασκαλία των Θρησκευτικών, με το επιχείρημα της ανεξιθρησκίας, μπορεί να τανύζει τις χορδές της προοδευτικής ψυχής, δεν παύει όμως να αποτελεί την άλλη πλευρά του νομίσματος. Όπως η αθεΐα είναι η άλλη πλευρά της πίστης». Επειδή είμαι από τους γονείς που επέμεναν στην απαλλαγή από το συγκεκριμένο μάθημα με τον τρόπο που διδάσκεται στο σχολείο, νιώθω να φωτογραφίζομαι στη συγκεκριμένη αποστροφή. «Η προοδευτική ψυχή» γίνεται αντικείμενο χλεύης από τον αρθρογράφο, ο οποίος υπογραμμίζει ότι η Βίβλος είναι από τους πυλώνες του ευρωπαϊκού πολιτισμού κι οι επιστολές του Παύλου από τα σημαντικότερα κείμενα της γλώσσας μας. Νομίζω ουδείς τα αμφισβήτησε όλα αυτά. Η εκλαϊκευμένη Βίβλος είναι ένα από τα συναρπαστικότερα παιδικά βιβλία, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος. Ο ύμνος της αγάπης υπό τους ήχους του Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ στην ταινία «Μπλε» του Κριστόφ Κισλόφσκι αποτελεί επίσης ένα από τα πιο συγκλονιστικά σημεία στον σύγχρονο κινηματογράφο. Ουδείς είπε να αποκρύψουμε από τα παιδιά μας τα κείμενα αυτά.
Μπορούν όμως να διδάσκονται στο πλαίσιο του μαθήματος της Λογοτεχνίας, της Ιστορίας ή της Θρησκειολογίας, που με τόσο πάθος απορρίπτει ο κ. Θεοδωρόπουλος, μαζί με το Κοράνι, την Τορά και άλλα θρησκευτικά κείμενα, που επίσης διαδραμάτισαν και εξακολουθούν να διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη σύγχρονη κουλτούρα των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Αρκεί να ανοίξει κανείς ένα βιβλίο Θρησκευτικών οιασδήποτε τάξης δημοτικού ή γυμνασίου για να διαπιστώσει πόσο παρωχημένη είναι η κατήχηση που επιχειρείται από την Ορθόδοξη Εκκλησία και με πόσο πατερναλισμό και αφ’ υψηλού ύφος αντιμετωπίζονται όλες οι υπόλοιπες, υποδεέστερες θρησκείες.
Η διαβεβαίωση του αρμόδιου υπουργού Παιδείας, Έρευνας και (ναι και επί «πρώτης φοράς Αριστεράς!») Θρησκευμάτων Νίκου Φίλη προς τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο, πως «δεν θα γίνουν μονομερείς ενέργειες», αποδεικνύει ποιος αποφασίζει για αυτά τα θέματα. Η άτακτη υποχώρηση της κυβέρνησης μπροστά στην παντοδυναμία της Εκκλησίας μάς θύμισε εξάλλου ότι ο μόνος πολιτικός που πέτυχε να συγκρουστεί μετωπικά μαζί της και να νικήσει ήταν ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης στο ζήτημα των ταυτοτήτων. Έκτοτε ούτε οι αριστερές κυβερνήσεις των τελευταίων μηνών ούτε οι προοδευτικοί… Αρχιεπίσκοποι κατάφεραν να συνδιαμορφώσουν μια υγιή και διακριτή σχέση μεταξύ κράτους και Εκκλησίας. Κι επειδή συχνή είναι η επίκληση του Συντάγματος από ιερείς, απλώς να τονίσουμε πως το άρθρο 3 κάνει λόγο για «επικρατούσα θρησκεία» και όχι για θεοκρατικό καθεστώς. Σταυροί, εικόνες σε δημόσια κτίρια και ο τρόπος διδασκαλίας των Θρησκευτικών στο σχολείο απλώς παραβιάζουν τα δικαιώματα των υπολοίπων.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου