ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Πέμπτη, 21 Ιανουαρίου 2016

Δ. Κουρέτας: Τα ελληνικά ΑΕΙ στην πιο κρίσιμη καμπή


Από την Καθημερινή
Κάθε Οδικός Χάρτης Εξέλιξης της Τεχνολογίας (στα αγγλικά Future Technology Roadmap ή συντομότερα FTR) αποτελεί ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων σε τομείς έρευνας και ανάπτυξης, επιστήμης και τεχνολογίας σε επίπεδο εκπαιδευτικού ή ερευνητικού ιδρύματος, φέρνοντας κοντά όλους τους εμπλεκόμενους και καθιστώντας τους συνδιαμορφωτές οραμάτων και στόχων και κοινωνούς αυτών των στρατηγικών αποφάσεων και των βημάτων που πρέπει να γίνουν για την επιτυχή ολοκλήρωσή τους. Είναι προφανές ότι ένα σχέδιο μελλοντικής ανάπτυξης δεν προφητεύει τις μελλοντικές ανακαλύψεις της επιστήμης και της τεχνολογίας: αντίθετα, προβλέπει και διατυπώνει τα στοιχεία εκείνα που απαιτούνται για να αντιμετωπιστούν οι μελλοντικές τεχνολογικές ανάγκες και εξελίξεις. Περιγράφει ένα συγκεκριμένο μέλλον, με βάση το κοινό όραμα των ανθρώπων που εργάστηκαν για την ανάπτυξη του FTR και παρέχει ένα πλαίσιο για την τεχνολογική πραγματοποίησή του.

Το FTR είναι ένα χρήσιμο εργαλείο που υποστηρίζει τη στρατηγική ανάπτυξη της επιστήμης και τεχνολογίας (S&T) και παρέχει ισορροπία ανάμεσα στις μελλοντικές απαιτήσεις της αγοράς (market pull) και των επιστημονικών και τεχνολογικών ικανοτήτων (technology push) ενός ακαδημαϊκού - ερευνητικού οργανισμού.

Το πρώτο FTR αναπτύχθηκε και προωθήθηκε από τη Motorola, μια εταιρεία του κλάδου της ηλεκτρονικής, στα τέλη της δεκαετίας του 1970, με σκοπό την ενίσχυση του τομέα ανάπτυξης νέων προϊόντων. Από τότε η εφαρμογή του FTR έχει αυξηθεί με γρήγορους ρυθμούς στη βιομηχανία και στις επιχειρήσεις, ενώ από τη δεκαετία του 1990 έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των ερευνητικών ινστιτούτων αλλά και κάποιων ακαδημαϊκών οργανισμών, για τη μελλοντική διερεύνηση των κατευθύνσεων της έρευνας και των τεχνολογικών εξελίξεων που θα επηρεάσουν αυτές τις κατευθύνσεις. Ετσι, θα είναι δυνατόν να προσδιοριστούν οι δυνητικές ερευνητικές περιοχές-κλειδιά στη βασική κι εφαρμοσμένη έρευνα και να ενθαρρυνθεί η Ε&Α διαφορετικών επιστημονικών περιοχών. Παρόλο που κάθε οργανισμός την εφαρμόζει για τους δικούς του προφανώς λόγους, οι βασικοί στόχοι αυτής της σχεδίασης περιλαμβάνουν σχεδόν πάντα τα παρακάτω:

• Αναγνώριση υπαρχόντων κενών (σε τεχνολογικές ικανότητες και δεξιότητες).
• Ιεράρχηση προτεραιοτήτων.
• Θέσπιση στόχων/δημιουργία σχεδίων δράσης.
• Αποτελεσματική επικοινωνία μέσα στον οργανισμό.

Με άλλα λόγια ένα FTR μπορεί να θεωρηθεί η εκτεταμένη εξέταση του μέλλοντος ενός επιλεγμένου ερευνητικού ή τεχνολογικού τομέα, η οποία αποτελείται από τη συλλογική προσδοκία της εξέλιξης στον τομέα αυτό. Το αποτέλεσμα μιας εφαρμογής FTR είναι η κοινή διατύπωση των εξελικτικών όρων μιας διεπιστημονικής περιοχής όσον αφορά:

• Την πρόβλεψη των ερευνητικών προτεραιοτήτων και τάσεων.
• Τον σχεδιασμό των ερευνητικών δραστηριοτήτων.
• Τις προδιαγραφές των κριτηρίων για τη δρομολόγηση ερευνητικών επιλογών.

Στο επόμενο διάστημα καλούνται τα πανεπιστήμια να ξεδιπλώσουν τις στρατηγικές τους προκειμένου να μπορέσουν να απορροφήσουν αποδοτικά, τους πόρους του νέου ΕΣΠΑ. Υπολογίζω συνδυάζοντας όλα τα προγράμματα θα υπάρξει ένα ποσό περίπου 2 δισ., το οποίο να συνδυάζει την έρευνα με την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα. Βασικές προτεραιότητες κατά τη γνώμη μου θα πρέπει να είναι ποια κομμάτια της ερευνητικής στρατηγικής (υποδομές, εξοπλισμός, ανθρώπινοι πόροι) έχουν σημαντικές πιθανότητες να χρηματοδοτηθούν εξω-ιδρυματικά με ποσά που μπορούν να οδηγήσουν στη βιωσιμότητα, όταν τελειώσει το νέο ΕΣΠΑ. Και επίσης, ποια γνώση και ποιες ικανότητες μπορούν να αξιοποιηθούν για να δημιουργήσουν έσοδα από παροχή υπηρεσιών και τι μερίδιο αυτών θα τροφοδοτήσει την κύρια ερευνητική δραστηριότητα. Το ξέρω ότι ο νέος υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης πρωτοδιαβάζει (αν διαβάσει το κείμενο αυτό) τέτοια πράγματα. Ομως θα πρέπει να ξέρει ότι είναι υπουργός Παιδείας μιας ευρωπαϊκής χώρας το έτος 2016, και αυτά είναι θέματα κοινής πρακτικής για όλα σχεδόν τα κράτη. προβληματιστεί από το κείμενο.
* Ο κ. Δημήτρης Κουρέτας είναι καθηγητής στο Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, πρώην αναπληρωτής πρύτανης.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου