ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τρίτη, 5 Ιανουαρίου 2016

Σάκης Μουμτζής: Η σοσιαλιστική Άλγεβρα και η καπιταλιστική Γεωμετρία


από το Liberal

Νομίζω πως έχει γίνει ευρέως γνωστό το κείμενο συνδικαλίστριας-μαθηματικού, μέλους του ΣΥΡΙΖΑ, που ζητούσε τη σύνδεση της μαθηματικής επιστήμης με το κοινωνικό πλαίσιο, καυτηριάζοντας εμμέσως την «καθαρότητα των μαθηματικών».

Είναι γνωστή η τάση των μαρξιστών επιστημόνων να ορίζουν τα πάντα με κοινωνικούς άξονες. Κάθε πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας έχει -σύμφωνα με τη θεωρία τους- κοινωνικές αναφορές, και όταν δυσκολεύονται να τις ανακαλύψουν, εξοβελίζουν τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, οποιαδήποτε μορφή και αν έχει λάβει.

Έτσι, η Σοβιετική Ακαδημία Επιστημών απέρριψε ως « μπουρζουάδικη» τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας και την κβαντική θεωρία με τις αρχές της αβεβαιότητας και της απροσδιοριστίας. Οι Χάιζενμπεργκ, Μπορ, Πάουλι, Αϊνστάιν, Έντιγκτον κ.α. χαρακτηρίστηκαν «σκοταδιστές και εχθροί της μαθήσεως» και οι μεταφράσεις τους απαγορεύτηκαν.

Πολύ χειρότερη τύχη είχαν, το 1949, οι σοβιετικοί επιστήμονες που συμφωνούσαν με τη θεωρία των δυτικών συναδέλφων τους πως το Σύμπαν είναι πεπερασμένο και διαστελλόμενο. Συνελήφθησαν και εξορίσθηκαν.

Ο δε γεωπόνος Λυσένκο, με τη θεωρία του, πως στη διαμόρφωση των χαρακτηριστικών των οργανισμών πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζει το περιβάλλον και όχι τα γονίδια, εισήγαγε τον «βιολογικό βολονταρισμό» στη γεωργία, δηλαδή την απεριόριστη ανάπτυξη της παραγωγής, με ό,τι σήμαινε αυτό για τη σοβιετική οικονομία. Επειδή αυτή η θεωρία εδραζόταν στον σταλινικό βολονταρισμό τής από τα «πάνω επανάστασης», έγινε δεκτή το 1948 από την Ακαδημία Λένιν για τις αγροτικές επιστήμες. Τα αποτελέσματα της εφαρμογής της θεωρίας του Λυσένκο απέβησαν καταστροφικά για τη σοβιετική γεωργική παραγωγή.

Η Θεωρία των συνόλων, η μαθηματική λογική, η μη ευκλείδειος γεωμετρία, η τοπολογία, η φιλοσοφία των μαθηματικών, οι διάφορες θεωρίες για τους αριθμούς κλπ έχουν την αυθυπαρξία τους, την κομψότητα και την επάρκεια τους, μακριά από τις κοινωνικές ορίζουσες. Όταν στη δεκαετία του '30 έγινε απόπειρα από τον χυδαίο μαρξισμό να αντικατασταθεί η αριστοτέλειος λογική από τη σοσιαλιστική λογική, το εγχείρημα εγκαταλείφθηκε εν τη γενέσει του.

Νόμιζα πως σήμερα, μετά από την απίστευτη συλλογική αποβλάκωση που επέφερε η απόπειρα ιδεολογικοποίησης ολόκληρων γνωστικών πεδίων από τους μαρξιστές, το θέμα της επιστημονικής καθαρότητας αυτών των πεδίων ήταν λυμένο κατά τρόπο αδιαμφισβήτητο. Κι όμως ήρθε αυτό το αφελές κείμενο της συνδικαλίστριας-μαθηματικού, που φανέρωσε πως οι ιδεολογικές αγκυλώσεις επιβιώνουν, γιατί οι ρίζες τους είναι βαθιές. Και το πιο ανησυχητικό είναι πως βρέθηκαν συνάδελφοι της που την συνεχάρησαν για τις απόψεις της και άνοιξαν και διάλογο πάνω σε αυτές.( Είναι ευνόητο πως ο τρόπος διδασκαλίας των μαθηματικών είναι άλλης τάξης πρόβλημα.)

Επιμύθιον: ο ιδεολογικός αγώνας είναι ολοκληρωτικός αγώνας. Αφορά κάθε πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας, γιατί ακριβώς έτσι τον αντιλαμβάνονται και έτσι τον διεξαγάγουν οι ιδεολογικοί αντίπαλοι της φιλελεύθερης σκέψης. Όταν εμείς σιωπούμε, αδιαφορούμε, επαναπαυόμαστε, αυτοί κερδίζουν έδαφος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου