ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 29 Φεβρουαρίου 2016

Λεωνίδας Καστανάς: Εδώ θα μείνουν



Ναι, ναι μερικές δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες, μετανάστες, λαθρομετανάστες, όπως και να τους πείτε θα μείνουν εδώ. Προς το παρόν θα κοιμούνται στο πάρκο Τρίτση, στην Ειδομένη, στα Γιανιτσά , στη Λέσβο και όπου αλλού μέχρι αυτή η κυβέρνηση να βρει ή να φτιάξει κάποιους χώρους στοιχειωδώς ανθρώπινους να τους βολέψει. Το θέλουμε δεν το θέλουμε έτσι θα γίνει. Δεν το αποφάσισε κανείς υποχθόνιος καπιταλιστής, κανείς εχθρός της πατρίδας μας, κανένας μουσουλμάνος φονταμενταλιστής, κανένας φασίστας γείτονας. Το αποφάσισε η Ιστορία. Το δημογραφικό, η παγκόσμια φτώχεια, η ελκυστική και πλούσια δυτική ζωή, ο πόλεμος, η βία, η ανθρώπινη αστοχία, οι λάθος προβλέψεις και ότι άλλο θέλετε.

Αλλιώς τι; Να μείνουν ανοιχτά τα σύνορα για να περνάνε από εδώ και να πηγαίνουν στον πλούσιο Βορρά; Θα το θέλαμε, αλλά οι άλλοι δεν το θέλουν. Πήραν ότι πήραν και το μαγαζί τους έκλεισε. Να συνεργαστεί η Τουρκία και να τους κρατάει στο έδαφός της και παρά τη θέλησή τους; Θα το θέλαμε. Αλλά δεν το θέλει αυτή, δεν τη συμφέρει, δεν το κάνει. Ή μάλλον το κάνει για μερικά εκατομμύρια ψυχές αλλά όχι για όλους όπως εμείς και η Ευρώπη θα ήθελε.

Αλλιώς τι; Αν είχες μόνο χερσαία σύνορα θα σήκωνες χιλιόμετρα φράχτη και θάλεγες stop. Μόνο που έχεις και θαλάσσια σύνορα που δύσκολα κλείνουν. Εκτός και αν τους βύθιζες τις βάρκες με το που έμπαιναν στα χωρικά σου ύδατα. Αν εννοείτε αυτό θα πρέπει να το πείτε ευθαρσώς και με λεπτομέρειες. Να μην το μουρμουράτε ιδιωτικώς,  να βγείτε και να το πείτε στον αέρα. Αν η Ελλάδα έχει τόσο βαθύ πυθμένα φασισμού και ξενοφοβίας πέρα και πάνω από το 6% της ΧΑ καλόν είναι να αποκαλυφθεί να ξέρουμε και μεις σε τι χώρα ζούμε και ποιος είναι πραγματικά ο γείτονάς μας. Έχουμε μια ιδέα για τη φρίκη που κυκλοφοράει δίπλα μας αλλά θέλουμε να την εμπεδώσουμε.

Γιατί τα ίδια ζήσαμε και με τους μετανάστες από την Αλβανία. Δεν τα ξεχνάμε. Αλλά όταν σιγά σιγά ενσωματώθηκαν και δούλεψαν κοψοχρονιά, και ξεσκάτισαν γέρους και μωρά και ξεμπάζωσαν αποθήκες και χωράφια και έχτισαν ότι χτιζόταν μισοτιμής, τους κάναμε φίλους και δικούς και συνεταίρους. Και δεν μας ενοχλούν πια, το αντίθετο, ούτε τους ξεχωρίζουμε.

Παρτάκηδες, τσάμπα μάγκες, υστερικούς ξενόφοβους έχουμε μπόλικους εδώ πέρα όπως και όλες οι χώρες εξάλλου. Σε Δύση και Ανατολή. Η πάμπλουτη Σαουδική Αραβία που είναι και ομόθρησκη δεν πήρε ούτε έναν. Αλλά και οι πρόσφυγες δεν θέλουν να πάνε εκεί. Την Ευρώπη θέλουν που είναι ανεκτική και πολυπολιτισμική και κοινωνικό κράτος έχει. Και να μην λέμε ότι η είσοδος των μυρίων θα δυναμώσει το φασισμό. Στο χέρι μας είναι να μην το κάνει. Αν μπουν ενιαίοι κανόνες στη διαχείριση των ροών, αν συνεργαστούμε όλοι, αν ενσωματωθούν, αν καταλάβουν και αυτοί ότι ήρθαν σε χώρες με διαφορετική ζωή και πρέπει να αποδεχθούν το ήθος και τον τρόπο. Να γίνουν Δυτικοί. Ναι ναι δυτικοί. Κάτι πρέπει και αυτοί να δώσουν, για να χωρέσουν άνετα στη ζωή μας.


Αντί να λέμε ανοησίες και κοινοτυπίες, αντί να τσακωνόμαστε μεταξύ μας για το πώς θα τους κρατήσουμε μακρυά, ας δούμε τους ανθρώπους αυτούς ως ανθρώπους και ας κοιτάξουμε να τους βοηθήσουμε να ζήσουν με τις λιγότερες δυνατές απώλειες γι αυτούς και για μας. Η Αριστερά που κυβερνά τους έβλεπε μια ζωή σαν τους εν δυνάμει σύμμαχους στην επαναστατική διαδικασία στο δρόμο προς το σοσιαλισμό. Κατατρεγμένοι, άρα προλετάριοι, άρα επαναστάτες. Τόσο μυαλό είχε τόσο καταλάβαινε. Τώρα τρέχει σα χαμένη και δεν φτάνει. Θέλει δεν θέλει θα αναγκαστεί να τους δει σαν ανθρώπους που απλά θέλουν να ζήσουν σε καλύτερο περιβάλλον. Είναι τόσο χάλια αυτή η κυβέρνηση αλλά να μην της κάνουμε τη χάρη να τη ρίξουμε για το προσφυγικό.   

5 σχόλια:

  1. μπραβο ρε Λεο ενα απο τα καλυτερα αρθρα που εχω δει

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πολύ αισιόδοξο σε βρίσκω.
    Τους τελευταίους μήνες πολλοί (κυρίως από τη ΝΔ) κατηγορούσαν τα στελέχη του Σύριζα ότι με τις δηλώσεις τους για ανοιχτά σύνορα προκάλεσαν τα κύματα των μεταναστών αφού πέρασαν το μήνυμα (κυρίως στους διακινητές) ότι μπορούν να περάσουν εύκολα. Τα κυβερνητικά στελέχη απέρριπταν τους ισχυρισμούς και λοιδορούσαν όσους τα έλεγαν. Σήμερα ο κ. Μουζάλας λέει ότι "χρειάζεται λίγος χρόνος μέχρι να φτάσει το μήνυμα ότι η δίοδος της Ειδομένης έχει κλείσει"! Τώρα θα φτάσει το μήνυμα ενώ το αντίθετο δεν έφτασε επειδή δε μας συμφέρει; Βολονταρισμός, ερασιτεχνισμός και καμιά σχέση με τη λογική είναι τα χαρακτηριστικά της κυβέρνησης. Είναι ικανοί να μας βγάλουν από την κρίση; Με τους στρατηγικούς σχεδιασμούς του Καρανίκα;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Θωμά καλησπέρα. Η αύξηση των ροών συνέβη γιατί τόσο η παρούσα κυβέρνηση όσο και η Ευρώπη έδειξαν ανεκτικότητα, αλλά και γιατί γενικεύτηκε ο πόλεμος στη Συρία με τους βομβαρδισμούς. Ωστόσο οι άνθρωποι αυτοί δεν είδαν φως και αποφάσισαν να έρθουν. Η πορεία αυτή από το Αφγανιστάν μέχρι εδώ είναι προετοιμασμένη πολλούς μήνες πριν και θα γίνονταν ούτως ή άλλως. Αλλά ποιος μπορεί να υποδείξει τρόπους για να σταματήσουν; Και τι τρόπους; Αν υπήρχαν θα είχαν γίνει. Και η προηγούμ,ενη κυβέρνηση το ίδιο έκανε. ¨οταν αποπειράθηκε να τους γυρίσει πίσω πνίγηκαν. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι η σωστή υποδοχή και διαχείριση του προβλήματος. Δεν είναι καθόλου αισιόδοξος, αλλά θέλω να παραμένω ρεαλιστής.

      Διαγραφή
    2. Λεωνίδα δε συμφωνώ ότι η υποτιθέμενη αύξηση των βομβαρδισμών στη Συρία έφερε 1 εκατομμύριο ανθρώπους από τη Συρία το 2015, όταν το 2014 ήταν πολύ κάτω από 100.000. Εξάλλου οι περισσότεροι από τους μισούς (πάνω από 500.000) προέρχονταν από άλλες χώρες. Ο πόλεμος στο Αφγανιστάν υπάρχει πάνω από 13 χρόνια. Οι περισσότεροι από τους μη Σύριους βρίσκονταν για πολλούς μήνες στην Τουρκία περιμένοντας να βρουν ευκαιρία και να μαζέψουν χρήματα. Στην κάθε βάρκα μπαίνουν περίπου 2-3 οικογένειες με 5-6 μικρά παιδιά και 20 με 30 Αφγανοί και άλλοι χωρίς παιδιά. Είναι γεγονός ότι ελπίζουν στον ανθρωπισμό και στη λύπηση των Ευρωπαίων.
      Η Ελλάδα δεσμεύτηκε στα πλαίσια της κατανομής που αποφασίστηκε στο συμβούλιο κορυφής να φιλοξενήσει 50.000 μετανάστες και πρόσφυγες. Τι έκανε η ελληνική κυβέρνηση για να προετοιμάσει αυτή τη φιλοξενία; Πώς θα κατανεμηθούν αυτοί σε όλη τη χώρα; Απευθύνθηκε στην τοπική αυτοδιοίκηση; Γιατί με 30.000 που έχουν αποκλειστεί στη χώρα, έχει μετατραπεί όλη η χώρα σε ανεξέλεγκτο Hot Spot; Κατηγορούμε τη Αυστρία ενώ έχει δεχτεί 90.000 μετανάστες μέχρι τώρα και η Γερμανία έχει μισοκλείσει τα σύνορά της. Βέβαια είναι απαράδεκτο να κάνει σύσκεψη με τις βαλκανικές χώρες η Αυστρία και να μη μας καλεί. Ας αναρωτηθούν στην κυβέρνηση ποια είναι η αξιοπιστία τους στην Ευρώπη.
      Είναι επίσης απαράδεκτο οι πρώην Ανατολικές χώρες να μην εφαρμόζουν τις ποσοστώσεις στην κατανομή των μεταναστών. Εκεί είναι το πρόβλημα. Εμείς όμως τις εφαρμόζουμε;

      Διαγραφή
    3. Προφανώς και όσα γράφεις φίλε μου είναι ολόσωστά. Και η αναξιοπιστία και η έλλειψη προετοιμασίας και η αδυναμία διαχωρισμού προσφύγων και μεταναστών. Ωστόσο είναι και δεδομένη η αρνηση της Τουρκίας να συνεργαστεί. Γιαυτό και εντοπίζω στο γραπτό μου ότι αν κάτι χρειάζεται σήμερα είναι η διαχείριση των όσων έρχονται. Δυστυχώς ένα μεγάλο πρόβλημο έλαχε σε μια ανίκανη και άσχετη κυβέρνηση

      Διαγραφή