ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2016

Plamen Tonchev:Λάθος η πρωτοβουλία για Νόμπελ Ειρήνης στο Αιγαίο



Παλιότερο κείμενο του Plamen Tonchev στην Athens Voice, και αξίζει να διαβαστούν τα σχόλια. Ο δημοκρατικός κόσμος λέει περίπου αυτό. Ελάτε να σας καταγράψουμε αλλά μετά να φύγετε στα γρήγορα για την Ευρώπη. ¨Οσοι δεν είστε πρόσφυγες η Frontex και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί (όχι εμείς) θα σας πηγαίνουν πίσω στο σπίτι σας. Για όλα αυτά χρειαζόμαστε χρήματα. Α και μακάρι τα hot spots να γίνονταν κάπου στο σύμπαν ώστε να μην ενοχλούν κανένα. 
Plamen Tonchev από την AV
Κυκλοφορεί αυτές τις μέρες στην πλατφόρμα Avaaz μια έκκληση να απονεμηθεί το Νόμπελ Ειρήνης στους «ήρωες του Αιγαίου» για τη βοήθεια που προσέφεραν στους μετανάστες τo 2015. Πρόκειται για πρωτοβουλία εκ πρώτης όψεως συμπαθητική, αλλά εντέλει λάθος. Κι εντελώς λάθος.
Είναι αλήθεια ότι τα νησιά του Αιγαίου σήκωσαν –και εξακολουθούν να σηκώνουν– τεράστιο βάρος με τις αφίξεις των μεταναστών και οι κάτοικοί τους δίνουν άνισο αγώνα με το ανθρώπινο «τσουνάμι» προς την Ευρώπη που σάρωσε και την Ελλάδα στο διάβα του. Είναι αλήθεια ότι είδαμε πολλά συγκινητικά παραδείγματα αυταπάρνησης και αλληλεγγύης από απλούς ανθρώπους που συνέδραμαν τους μετανάστες ενάντια στους θαλασσοπνιγμούς κι όλη την τραγωδία της προσφυγιάς. Σε μια χώρα χωρίς στοιχειώδεις υποδομές, αλλά και σε μια Ευρώπη απροετοίμαστη στο σύνολό της γι’ αυτό το «τσουνάμι».
Ωστόσο, η αντιμετώπιση του κύματος μεταναστών, μεταξύ των οποίων και προσφύγων που χρήζουν αλληλεγγύης και προστασίας, δεν προσφέρεται για βραβεία – κάθε άλλο! Και είναι κάμποσοι οι λόγοι, για τους οποίους η πρωτοβουλία αυτή είναι λάθος.
Η έκρηξη στις μεταναστευτικές ροές δεν προκλήθηκε μόνο από τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία και το Ιράκ, όπως κι από τη βαρβαρότητα του Ισλαμικού Κράτους. Ο πόλεμος εκεί μαίνεται από το 2011. Η συγκεκριμένη έκρηξη το 2015 προκλήθηκε σε μεγάλο βαθμό από εσφαλμένη ανάγνωση της πραγματικότητας κι από την παλαιομαρξιστική ιδεοληψία της κυβέρνησης Τσίπρα υπέρ των αναξιοπαθούντων και κατατρεγμένων της υφηλίου που για κάποιον λόγο θεωρούνται εξ ορισμού αδέλφια μας. Για πολλούς μήνες η ελληνική κυβέρνηση έδειξε απόλυτη εμπιστοσύνη σ’ όλους, στους οποίους συγκαταλέγονται συλλήβδην Σύριοι, Ιρακινοί και Αφγανοί πρόσφυγες (λιγότεροι από τους μισούς αιτούντες άσυλο) και οικονομικοί μετανάστες (από πολλές άλλες χώρες), ενώ αντίθετα αδιαφόρησε πλήρως για τα αδέλφια μας στην καπιταλιστική Ευρώπη...
Προκλήθηκε, επίσης, από τη φαυλότητα της λογικής: «Ας επωμιστούν οι Ευρωπαίοι το βάρος της μετανάστευσης», αυτό δεν ήταν το ανομολόγητο σκεπτικό των δηλώσεων «Ασε τους μετανάστες να λιάζονται» (μέχρι να φύγουν προς την Ευρώπη) και «Δεν είναι δουλειά μας να ξέρουμε ποιος φεύγει από την Ελλάδα» (αρκεί να φύγει); Δηλαδή, εμείς είμαστε ωραίοι και ανθρωπιστές, ενώ οι άλλοι Ευρωπαίοι που καλούνται να φιλοξενήσουν τους μετανάστες είναι άκαρδοι και ρατσιστές;
Η υποκρισία της κυβέρνησης Τσίπρα αποκαλύφθηκε από τις ίδιες τις εξελίξεις. Όσο οι μετανάστες περνούσαν προς την Ευρώπη, δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα και εκτελούσαμε το ανθρωπιστικό μας χρέος (sic). Οταν, όμως, άρχισαν να ανεγείρονται τείχη στη διαδρομή προς την Ευρώπη και διαφάνηκε ο κίνδυνος η Ελλάδα να καταστεί «χωματερή ανθρώπινων ψυχών», δηλαδή να μας μείνουν αμανάτι οι μετανάστες, η αλληλεγγύη μας εξατμίστηκε ως διά μαγείας. Έπεσαν οι «ανθρωπιστικές» μάσκες και η «ουμανιστική» στάση της ελληνικής κυβέρνησης αποδείχθηκε μια ανέξοδη ρητορεία χωρίς κανένα αντίκρισμα. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά φάνηκε ότι το «ουμανιστικό» μήνυμα της πρώτης κυβέρνησης Τσίπρα ήταν μεγάλο σφάλμα.
Διότι το μήνυμα που δόθηκε από την κυβέρνησή του προς τα δίκτυα διακίνησης των μεταναστών το 2015 ήταν τουλάχιστον αφελές. Αλλά ήταν και βαθύτατα αντιευρωπαϊκό – η λογική «Ελάτε κι εμείς θα σάς προωθήσουμε στην ΕΕ» αποτελεί δικαίωση του Καμμένου και της απειλής του προς τους Ευρωπαίους «Θα σάς γεμίσουμε τζιχαντιστές!». Το γεγονός ότι μερικοί από τους βομβιστές του Παρισιού αποδεδειγμένα πέρασαν από την Ελλάδα μάς αφήνει εκτεθειμένους και προκαλεί ανεπανόρθωτη ζημιά στη διεθνή εικόνα της χώρας.
Μ’ αυτά και μ’ αυτά, η Ελλάδα έγινε ο καταλύτης της κατ’ ουσίαν αναστολής της συμφωνίας Schengen – εξού και φωνές περί αποβολής της χώρας από τον ενιαίο χώρο ελεύθερης διακίνησης. Από τη στιγμή που η Ελλάδα διοχέτευε προς την Ευρώπη εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες χωρίς κανένα ουσιαστικό έλεγχο (καταγράφηκαν περιπτώσεις οκτώ μεταναστών που πέρασαν με το ίδιο πλαστό διαβατήριο...), ήταν αναπόφευκτες οι αντιδράσεις των υπολοίπων μελών της ζώνης Schengen.
Επιπροσθέτως, η πρόταση να διεκδικήσει η Ελλάδα το Νόμπελ Ειρήνης δεν είναι μόνο μια απλή κίνηση αυταρέσκειας και αυτοθαυμασμού – αυτό δεν προκαλεί και ιδιαίτερη έκπληξη. Το πιο σημαντικό είναι ότι εξυπηρετεί την υστερόβουλη επιδίωξη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ για περαιτέρω όξυνση των σχέσεων της χώρας με τους Ευρωπαίους εταίρους της, προκειμένου να μην τηρηθούν μνημονιακές δεσμεύσεις ανειλημμένες από την ίδια την κυβέρνηση.
Δεν είναι τυχαίο ότι το μεταναστευτικό «τσουνάμι» υιοθετείται από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ ως διαπραγματευτικό όπλο. Η συνάρτηση της μετανάστευσης με την «πολιτική μάχη» που υποτίθεται ότι δίνει η κυβέρνηση Τσίπρα με τους Ευρωπαίους εταίρους για την (μη) υλοποίηση του τρίτου Μνημονίου είναι ένας απροκάλυπτος –ή κάκιστα συγκεκαλυμμένος– εκβιασμός. Δεν είναι τίποτα λιγότερο από συνέχεια της «καμμένης» λογικής «Ή κάνετε σκόντο στις απαιτήσεις σας για μεταρρυθμίσεις ή σας βομβαρδίζουμε με μετανάστες».
Γι’ αυτό και με αφήνει πολύ επιφυλακτικό η παρουσία γνωστών αστέρων του κινηματογράφου (Sarandon, Redgrave κ.λπ.) που δηλώνουν τη συμπαράστασή τους σ’ όλους τους μετανάστες αδιακρίτως και με την άνεση ενός εκ του ασφαλούς βολονταρισμού. Βγάζει δε μάτι η βιασύνη του αρμόδιου υπουργού Μετανάστεσης να ποζάρει δίπλα στις γνωστές ακτιβίστριες, καθιστώντας τες ουσιαστικά «πρέσβειρες» της Ελλάδας στον αγώνα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ κατά των κακών Ευρωπαίων και λοιπών νεοφιλελεύθερων δυνάμεων. Για την επίτευξη αλλότριων στόχων της κυβέρνησης που ουδεμία σχέση έχουν με το δράμα των προσφύγων.
Κι ενώ είναι πράγματι αξιέπαινες οι προσπάθειες πολλών Ελλήνων που δείχνουν τη δύναμη της ανθρωπιάς, στα νησιά του Αιγαίου κι αλλού και παρά την πλήρη ανυπαρξία κρατικών δομών και μηχανισμών, η πρωτοβουλία να δοθεί Νόμπελ Ειρήνης στην Ελλάδα είναι άστοχη και το λιγότερο αντιπαραγωγική. Εμμεσα και άθελά της επιβραβεύει τη λογική της κυβέρνησης Τσίπρα στο μεταναστευτικό – λογική ιδεοληπτική, κοντόφθαλμη, ανεύθυνη, υποκριτική, ψευτοανθρωπιστική, εξυπνακίστικη, καιροσκοπική, κυνική, υστερόβουλη, αντιευρωπαϊκή. Αυτές τις αξίες επιδιώκει να αναδείξει το Νόμπελ Ειρήνης; Ένα ερώτημα που θα μπορούσαν να θέσουν, πρώτοι απ’ όλους, οι ίδιοι οι νησιώτες του Αιγαίου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου