ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 27 Μαρτίου 2016

Γιάννης Αντωνίου: Η απροϋπόθετη ανεκτικότητα



Παραφράζοντας ένα παλιό σύνθημα, θα έλεγα ότι εκτός από τον ιμπεριαλισμό, υπάρχουν και οι μαντήλες (με όλα τα ιδεολογικά συμφραζόμενα κάτω από αυτές).

Η παραπάνω έρευνα ανιχνεύει τα όρια, τις δυσκολίες, τις αντιφάσεις και τις συνέπειες της άνευ όρων παράδοσης στην politically correct στάση του ανένδοτου δικαιωματισμού, στην χωρίς κανόνες ανεκτικότητα, στην έκπτωση του πολιτιστικού σχετικισμού. Πόσο μεγάλη άραγε είναι η απόσταση ανάμεσα στον ισλαμικό φονταμενταλισμό και την περιχαράκωση των κλειστών μουσουλμανικών κοινοτήτων των ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων, που ανεμίζουν επιθετικά τη διαφορετικότά τους εναντίον των καταστατικών αρχών του κοσμικού κράτους και του φιλελεύθερου ήθους, ιδιαίτερα μάλιστα στις συνθήκες της παρούσας έντασης. Ο μακελάρης του Παρισιού διέφευγε τη σύλληψη, προστατευόμενος από μια τέτοια κοινότητα πέντε μήνες.

Και είναι και κάτι ακόμη. Η απροϋπόθετη ανεκτικότητα, παρακινούμενη είτε από το δικαιωματισμό φιλελεύθερης κοπής είτε από την ανοησία της αριστερής ιδιοτέλειας, που βλέπει στις περιθωριοποιημένες μουσουλμανικές κοινότητες και στους μετανάστες το νέο επαναστατικό υποκείμενο, τροφοδοτεί αμφίπλευρα και τον ακροδεξιό λαϊκισμό αλλά και τον ισλαμικό φονταμενταλισμό. Προσφέρει δηλαδή εκατέρωθεν το κρίσιμο επιχείρημα της αδυναμίας ενσωμάτωσης, το οποίο στο πλαίσιο της ακροδεξιάς ρητορικής προβάλλει ως η πηγή της απειλής, ενώ στο πλαίσιο της ισλαμικής ρητορικής ενισχύει και νομιμοποιεί τις ούτως ή άλλως ισχυρές τάσεις απόκλισης των μουσουλμανικών μειονοτήτων, από ό,τι τέλος πάντων συνιστά το δυτικό κανόνα κοινωνικής ύπαρξης.

Φοβάμαι ότι πολλοί επιμένουν στη συζήτηση με όρους δεκαετίας 80´ ή 90´, σαν να μην μεσολάβησε τίποτα από τότε. Σαν η σωτηρία των διάτρητων ιδεολογημάτων της πολυπολιτισμικότητας να προηγείται της ανάγκης προστασίας του σκληρού πυρήνα των αξιών της ανοικτής κοινωνίας από την επέλαση του ολοκληρωτικού ζόφου, ακροδεξιάς ή ισλαμιστικής κοπής.

Και εδώ καλό είναι να μην μπλέκονται στη συζήτηση οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, εκεί το παράδειγμα είναι διαφορετικό και κυρίως οι κανόνες της ενσωμάτωσης σαφείς, προσδιορισμένοι και απολύτως δεσμευτικοί για όλους.


https://www.youtube.com/watch?sns=fb&v=KVWAIKoatWM&app=desktop

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου