ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 27 Μαρτίου 2016

Χθες μιλούσαμε για πανιά και μαντίλες όλη μέρα


Μετάφραση από τα Γαλλικά από τη Μαρία Παπαδοπούλου: 
Στο Ιράν, η Chahdortt Djavann φόρεσε για δέκα χρόνια τη μαντήλα. Ήταν αυτό ή θάνατος. Το ότι την αποδέχονται στη Γαλλία θυμώνει τη συγγραφέα.
Η Chahdortt Djavann, νέα ευαίσθητη τριανταπεντάχρονη γυναίκα, γοητευμένη από τη γαλλική γλώσσα όταν έφτασε στη Γαλλία από το Ιράν πριν από δώδεκα χρόνια, βούτηξε την πένα της σε όξινο μελάνι για να γράψει το "Bas les Voiles". Η ίδια μαντηλοφόρα από τα δεκατρία έως τα εικοσιτρία της χρόνια, αναστατώνεται όταν βλέπει στους δρόμους της χώρας υποδοχής της, όλο και περισσότερες νεαρές με το κεφάλι σφιχτοδεμένο με ένα σκούρο ύφασμα. Θυμώνει με κάποιους λόγιους Γάλλους, που στο όνομα του σεβασμού της πολιτιστικής διαφορετικότητας, γίνονται συνένοχοι, κατά τη γνώμη της, με τους ισλαμιστές. Σε αυστηρό τόνο, κάνει έκκληση στη λογική, στη λαϊκότητα και στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για την απαγόρευση της μαντήλας, όχι μόνο στο σχολείο, αλλά και σε όλους τους δημόσιους οργανισμούς και στους εργασιακούς χώρους. Και παντού όταν αφορά ανήλικα κορίτσια.

Η Chahdortt ξέρει περί τίνος πρόκειται. "Το να κατοικείς, για δέκα χρόνια, ένα σώμα κρυμένο μέσ'τα μαύρα, ένα σώμα καταδικασμένο στον εγκλωβισμό, αφήνει ανεξίτηλα σημάδια. Τι πιο άδικο, πιο δεσμευτικό, από το να υποχρεώνεις μία έφηβη σε φυλάκιση μέσα στα μαύρα και στην ντροπή του σώματός της επειδή είναι θηλυκό. Η μαντήλα δεν είναι πιο ασήμαντη από τη εκτομή. Δεν υπάρχει μέρα με και μέρα χωρίς, η νεαρή γυναίκα γίνεται ένα πλάσμα κάτω από μία μαντήλα. Είναι μέρος της ύπαρξής της, κοινωνικής, ψυχολογικής, σεξουαλικής, προσωπικής. Καλύπτοντας ένα κορίτσι, του μαθαίνεις να αποδέχεται την κατωτερότητά του, την ενοχή της σεξουαλικότητάς του και προπαντός, του λες ότι δεν έχει θέση στο δίκαιο, ότι δεν έχει δικαιώματα.
Μία διάκριση που η Chahdortt επειδή την βιώσε και την άφησε πίσω της, δεν αντέχει να τη βλέπει στη Γαλλία, χώρα με τόσο μεγάλη ιστορία για την ισότητα των φύλων.
"Στις μουσουλμανικές κοινωνίες, οι γυναίκες είναι αόρατες, θαμμένες, επειδή δεν μπορούν να τις εξολοθρεύσουν. Τις χρειάζονται για την αναπαραγωγή, για την ανακούφιση των σεξουαλικών αναγκών των ανδρών... Επειδή λοιπόν δεν μπορούν να τις εξολοθρεύσουν, τις θάβουν μεσ'τα μαύρα. Σε όλα τα πιο βάρβαρα συστήματα, οι γυναίκες φορούν μαντήλα. Γιατί το ανεχόμαστε εδώ; Επειδή πρόκειται για γυναίκες και για μουσουλμάνες; Στό όνομα της πολιτιστικής διαφορετικότητας; Τότε, γιατί να μην δεχθούμε και τον λιθοβολισμό και την εκτομή; Σε όλες τις μουσουλμανικές χώρες υπάρχουν γάμοι ανήλικων με γηραιούς κυρίους. Είναι κι αυτή πολιτιστική διαφορετικότητα, έτσι δεν είναι; Εδώ όμως θεωρείται έγκλημα η παιδοφιλία.
Τι πιστεύουν οι διανοούμενοι και οι ισλαμολόγοι;"
Στην προφορά των λέξεων "ατομική ελευθερία" η συγγραφέας ταράζεται:
"Αν, σήμερα, τα εβραιόπουλα κοριτσάκια άρχιζαν να φορούν το κίτρινο αστέρι, διακηρύσσοντας "είναι η ελευθερία μου", αν οι νεαρές μαύρες αποφάσιζαν να φορούν αλυδίδες γύρω από το λαιμό και τους αστραγάλους λεγοντας "είναι η δική μου ελευθερία", δεν θα αντιδρούσε η κοινωνία;" Στην προσπάθεια αποσυμφόρησης των λέξεων αναφέροντας τη μαντήλα ως κορδέλα, απαντάει "Μπούρκα ή χρωματιστό φουλάρι, πρόκειται για τον ίδιο συμβολισμό. Το να μιλάμε για φουλάρια και κορδέλες δεν είναι παρά μία δειλή σημασιολογία και μιά άθλια ρητορική πονηριά. Επιπλέον το να φοριέται η μαντήλα, εδώ, αποτελεί στήριξη για τις ισλαμικές δικτατορίες εκεί όπου επιβάλουν την μπούρκα. Το Ισλάμ μπορεί κάλλιστα να ζήσει χωρίς αυτά, αλλά δεν υπάρχει χώρα του Ισλάμ χωρίς μαντήλα".
Για την Chahdortt "Η διαλλακτική στάση απέναντι στη μαντήλα δεν είναι καθόλου ακίνδυνη. Από τη μία το Front National (ακροδεξιό κόμμα) διακηρύσσει ότι οι μουσουλμάνοι δεν ενσωματώνονται - οι μαντηλοφόρες γυναίκες, περιέργως, αντικατοπτρίζουν αυτήν την "Αλγερινή Γαλλία" για την οποία μιλάει η Lepen - και από την άλλη ο ισλαμικός λαϊκισμός - που βασίζεται, αλλοίμονο, σε μία πραγματικότητα, διατηρεί μία ρητορική θυματοποίησης των νέων που προέρχονται από μετανάστες. "Ποτέ δεν θα ενσωματωθείτε στη γαλλική κοινωνία. Θα σας θεωρούν πάντα ξένους και αραπάκια". Οι ισλαμιστές βασίζουν σ'αυτή την αφήγηση την μάχιμη επιστροφή προς το θρησκευτικό δόγμα, για να δημιουργήσουν μία συλλογικότητα. Η σύγκλιση των δύο λαϊκισμών είναι πάρα πολύ επικίνδυνη".
Και καταλήγει "Είναι πλέον καιρός να δράσουμε ριζικά. Η Γαλλική δημοκρατία πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της και να αναγνωρίσει τα παιδιά της τριτοκοσμικής μετανάστευσης ως κανονικούς πολίτες. Πρέπει να αναγνωρίσει ότι η μαντήλα για τις ανήλικες είναι μία κακοποίηση. Οι γονείς και όλοι οι ενήλικες που υποχρεώνουν τα κορίτσια να τη φορούν πρέπει να έχουν κυρώσεις".

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου