ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 29 Ιουνίου 2016

Φιλένια Σιδέρη: Η Βρετανία δεν μένει πια εδώ




Ξεκίνησα να καταγράφω τις σκέψεις μου για την πιθανότητα αποχώρησης της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) το Σεπτέμβριο του 2015, μόλις είχα αρχίσει να ξεπερνώ το σοκ του Ελληνικού «Όχι» στο δημοψήφισμα και τον τρόμο της ενδεχόμενης απομόνωσης της Ελλάδας από τον φυσικό, για μένα, πολιτισμικό και γεωγραφικό της χώρο.
Η πραγματικότητα είναι ότι έχοντας πλήρη επίγνωσης των κλυδωνισμών και των αναταράξεων που θα προκαλούσε πίστευα μέχρι τη Παρασκευή 24-06-2016 ότι η Βρετανία έπρεπε να φύγει από την ΕΕ, γιατί η παρουσία της με την ειδική σχέση που απαιτούσε και είχε ήταν μια ακόμη τροχοπέδη στο δικό μου όνειρο για την Ευρωπαϊκή ενοποίηση.

Γιατί τροχοπέδη; Ο σκεπτικισμός της Βρετανίας έναντι της Ευρώπης, η παροιμιώδης απροθυμία προσαρμογής των Άγγλων, να θυμηθούμε ότι δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν με τον υπόλοιπο κόσμο ούτε καν για το μετρικό σύστημα, η αλαζονεία, κατάλοιπο των ένδοξων ημερών της αποικιοκρατικής Βρετανικής Αυτοκρατορίας και τα πολύ διαφορετικά οικονομικά συμφέροντα έκαναν την Αγγλία να λειτουργεί πάντα ανασταλτικά σε οποιαδήποτε προσπάθεια για περισσότερη Ευρώπη και κατασταλτικά σε οποιαδήποτε προσπάθεια ελέγχου του μπαμπούλα που ακούει στο όνομα «οι Αγορές». Αξίζει να θυμηθούμε ότι στην αρχή της Ελληνικής κρίσης όταν η Καγκελάριος Μέρκελ ψέλλισε κάτι για περιορισμό του τζόγου πάνω στην έξοδο της Ελλάδας, δηλαδή τα ασφάλιστρα κινδύνου (CDS), το City όρθωσε το ανάστημα του και η Βρετανία απείλησε με βέτο. Επίσης, αξίζει να θυμηθούμε ότι η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της Βρετανίας μετά την οριστική απώλεια των αποικιών, δηλαδή των φθηνών πρώτων υλών και των φθηνών εργατικών χεριών, την μετέτρεψε σε χώρα Βιομηχανίας Υπηρεσιών κάθε είδους που ευδοκιμούσαν μέσα στο αειφόρο για τις υπηρεσίες περιβάλλον της ΕΕ. Η Βρετανία υπερασπίστηκε το νέο παραγωγικό της μοντέλο με πείσμα και μετέτρεψε τις Χρηματοοικονομικές της Υπηρεσίες, τις υπηρεσίες Εκπαίδευσης, Υγείας και δευτερευόντως Πολιτισμού σε κερδοφόρα Βιομηχανία, όχι πάντοτε προς όφελος αυτής καθαυτής της Υπηρεσίας και της υπόλοιπης Ευρώπης.


Γιατί μέχρι την Παρασκευή; Ήταν ένας αιφνιδιασμός για μένα η ανακοίνωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της Βρετανικής ψήφου. Η συντριπτική πλειονότητα των νέων και των μορφωμένων ανθρώπων που ψήφισαν υπέρ της Ενωμένης Ευρώπης, που βλέπουν τον εαυτό τους πολίτες της Γηραιάς Ηπείρου, η συνέντευξη του εξαίρετου συγγραφέα Τζόναθαν Κόου κλόνισαν την πεποίθηση μου για μια καλύτερη Ευρώπη χωρίς περισπασμούς, και με έκαναν να τη νοιώσω φτωχότερη.


Γιατί και ποιοι ψήφισαν την έξοδο; Είναι γνωστή η άποψή μου για την Εκπαίδευση που μετασχηματίζεται σε Παιδεία, καθώς και η ανησυχία μου για τους συμψηφισμούς προς τα κάτω που είναι το μοντέλο που όλος ο Δυτικός κόσμος έχει επιλέξει για την «μαζική» του εκπαίδευση. Αυτή η «ολίγη Εκπαίδευση για όλους», η οποία πολλές φορές ενδύεται και τον μανδύα των προοδευτικών ιδεών, προετοιμάζει πολίτες χωρίς κρίση και αναλυτική σκέψη που εύκολα χειραγωγούνται και ενσκύπτουν στην εθνικολαΐκιστική ρητορική που σταθερά χρησιμοποιεί ανακουφιστικά ψυχολογικά στοιχεία για τον φανατισμό και τον έλεγχο των μαζών, όπως η καλλιέργεια της εθνικής υπεροχής και της ανωτερότητας της φυλής, η πυροδότηση της κοινωνικής μισαλλοδοξίας και του φόβου ότι τα κέντρα της εξουσίας ελέγχονται από άλλους και προς όφελος άλλων. Περιθωριοποιημένες και χωρίς Παιδεία μάζες που βιώνουν την υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής τους και τις κοινωνικές ανισότητες που έχει ως αποτέλεσμα το οικονομικό μοντέλο που έχει υιοθετήσει η Ευρώπη, είναι αυτές που εγκολπώνονται και χωρίς να μπορούν να εκτιμήσουν τα ορθολογικά επιχειρήματα μετασχηματίζουν σε τιμωρητική ψήφο και άλλες ακραίες στάσεις τη ρητορική των λαϊκιστών όλων των αποχρώσεων, ελπίζοντας σε μαγική λύση.

Η κρίση που μπορεί να γίνει ευκαιρία ή καταστροφή: Ζούμε ιστορικές στιγμές και οι ιστορικές στιγμές είναι ενδιαφέρουσες για τον ιστορικό του μέλλοντος και επώδυνες για τον πολίτη του παρόντος. Έχω γράψει και στο παρελθόν ότι

Ο εχθρός προ των πυλών: 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου