ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Πέμπτη, 21 Ιουλίου 2016

Αντώνης Μανιτάκης: Για τη συνταγματική αναθεώρηση


Συνέντευξη στον Ανδρέα Παπαδόπουλο

Ένας από τους κορυφαίους συνταγματολόγους της χώρας, ο Αντώνης Μανιτάκης, μου έδωσε σήμερα μια εξαιρετική συνέντευξη στο ραδιόφωνο των Παραπολιτικών 90.1 για τα ζητήματα της συνταγματικής αναθεώρησης. Ο συνήθως ψύχραιμος Μανιτάκης, εμφανίστηκε λάβρος για τη σκέψη της κυβέρνησης να προχωρήσει σε εκλογή ΠτΔ από λαό. Ιδού οι απαντήσεις του:
Ερωτηθείς αν πιστεύει ότι αυτή τη στιγμή χρειάζεται να ανοίξει το θέμα της συνταγματικής αναθεώρησης

Α.ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ: Προφανώς και όχι, το τελευταίο που χρειαζόμαστε. Δεν μας έφταιξε το σύνταγμα μέχρι τώρα εκεί που καταντήσαμε και αν κάτι άντεξε και αντέχει και πρέπει να το φυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού είναι το σύνταγμα. Το σύνταγμα, δηλαδή η δημοκρατική συνταγματική νομιμότητα άντεξε, και όχι μόνο άντεξε αλλά έδειξε και μια ευελιξία και μια προσαρμοστικότητα και έναν σεβασμό θα έλεγα στην λαϊκή κυριαρχία και στο εκλογικό παιχνίδι, στους κανόνες του εκλογικού παιχνιδιού που είναι αξιοθαύμαστη. Και ερχόμαστε τώρα αυτό το μοναδικό πράγμα που μας έχει απομείνει να μας ενώσει και να παίζουμε μαζί του;

ΔΗΜ.: Γιατί πιστεύετε ότι το κάνει η κυβέρνηση; Βλέπετε κάποια σκοπιμότητα ή απλώς αναζητεί ζητήματα για να αλλάζει την ατζέντα;

Α.ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ: Γιατί θέλει να καλύψει τα πολιτικά της αδιέξοδα και γιατί δυστυχώς η Αριστερά η οποία άλλα έλεγε όταν ήταν στην αντιπολίτευση, μπήκε μέσα στην λογική την μικροπολιτική. Μπήκε μέσα στην πολιτική του κοντόφθαλμου πολιτικού καιροσκοπισμού. Αυτό που ήταν η κατάρα της μεταπολίτευσης, αυτό που οδήγησε στην κατάρρευση και στην απαξίωση του πολίτικου συστήματος, αυτό που οδήγησε στην καταβαράθρωση και του ΠΑΣΟΚ και ενός μέρους της ΝΔ έρχεται τώρα και το ίδιο λάθος πολύ κοντόφθαλμα, μυωπικά, το επαναλαμβάνει ο ΣΥΡΙΖΑ αναλώνοντας όλο το ηθικό κεφάλαιο που είχε ο Συνασπισμός και το ΚΚΕ Εσωτερικού.
Για να αντιμετωπίσει τις επόμενες εκλογές, για να διατηρήσει με πολύ κουτοπόνηρα και πολύ κοντόφθαλμα σχέδια τον αντίπαλο, για να βάλει φθηνή τρικλοποδιά στον αντίπαλο κάνει κάτι υπολογισμούς πολιτικού καιροσκοπισμού … Για το σύνταγμα τα εννοώ όλα αυτά.
Για την άμεση εκλογή του προέδρου της Δημοκρατίας

Α.ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ: Για ποιο λόγο θα πρέπει να καθιερωθεί αυτή τη στιγμή άμεση εκλογή του πρόεδρου της Δημοκρατίας που αμφιβάλω αν είναι συνταγματική. Αυτό είναι το πρόβλημα μας; Η χώρα βυθίζεται. Είμαστε σε οικονομικό αδιέξοδο, το ένα μνημόνιο διαδέχεται το άλλο. Γονατίσαμε, δεν υπάρχει καμία πολιτική διέξοδος. Ισχύει ακόμα ένας «εμφύλιος πόλεμος» στις πολιτικές δυνάμεις, δεν τα βρίσκουν σε τίποτε. Αν δεν τα βρίσκουν σε τίποτε πως θα τα βρουν στο σύνταγμα και πως θα κάνουμε συνταγματική αναθεώρηση χωρίς πολιτική συναίνεση και εθνική συνεννόηση;
Και το πρόβλημα είναι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας;
Το πολίτευμα μας είναι προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία και όχι προεδρική, και αυτό λύθηκε στην συνταγματικού χαρακτήρα αναθεώρηση που είχαμε το 1975. Το συζητήσαμε και είπαμε ότι δεν θέλουμε προεδρική δημοκρατία. Προεδρική δημοκρατία σημαίνει ότι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας ασκεί κυβερνητικές αρμοδιότητες.
Εμείς το σύνταγμα τότε είπε ότι το πολίτευμα μας ειναι καθαρά κοινοβουλευτικό... Αυτό το είχαμε λύσει. Και το έχει λύσει το σύνταγμα και λέει ότι αυτό το σημείο δεν αναθεωρείται.
Η κοινοβουλευτική μορφή του πολιτεύματος και η προεδρευόμενη μορφή, αυτά πανε μαζί, δεν αναθεωρούνται, δεν θίγονται! Και έρχονται τώρα και μας λένε υποκριτικά ότι θα τον εκλέξουμε με άμεση εκλογή αλλά δεν θα πειράξουμε τις αρμοδιότητες του. Και σας ρωτώ, τότε γιατί να κάνουμε άμεση εκλογή;

Α.ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ: Οδηγούμε δηλαδή σε μια διαρχία και σε μια κρίση κυβερνησιμότητας ή κρίση εξουσίας που την είχαμε αποφύγει χάρις στο κοινοβουλευτικό σύστημα. Δεν λειτούργησε το κοινοβουλευτικό σύστημα μέχρι τώρα τυπικά τουλάχιστον άψογα; Δεν είχαμε συμπαγείς κοινοβουλευτικά πλειοψηφίες; Δεν είχαμε πλειοψηφίες που ψήφιζαν μνημόνια παρόλο που δεν τα ήθελαν; Γιατί να το θίξουμε αυτό το θέμα και γιατί να έχουμε απέναντι στον πρωθυπουργό που μέχρι τώρα καλώς ή κακώς είχε λαϊκή νομιμοποίηση και λειτούργησε καλά και είμαστε περήφανοι για τον κοινοβουλευτικό χαρακτήρα του πολιτεύματος και δεν κινδυνεύει η σταθερότητα, γιατί να δημιουργήσουμε τώρα πρόβλημα; Για ποιο λόγο να διχαστεί ο λαός;
Ενδιαφέρει τον ελληνικό λαό αυτή τη στιγμή πως θα εκλέγεται ο πρόεδρος της Δημοκρατίας; Αυτό είναι το πρόβλημα του ελληνικού λαού;

ΔΗΜ: Για ζητήματα που σχετίζονται με τοπ σύνταγμα επιτρέπεται δημοψήφισμα;

Α.ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ: Αυτό είναι μια προσβολή έμμεση του συντάγματος δηλαδή επειδή δεν μπορεί να το κάνει τυπικά ρωτάει γνώμη για κάτι που δεν μπορεί να το κάνει μετά. Τι τον ρωτάει τον λαό; Αν του πει ο λαός ναι, και αν το σύνταγμα μας λέει ότι δεν πρέπει να γίνει δεν έχουμε μια αντίφαση; Έχουμε χρονο, διάθεση να ασχολούμαστε με αυτά τα ζητήματα όταν δεν πρόκειται να αντιμετωπίσουν την κρίση την φοβερή και να σταματήσουν την απαξίωση και την κατάρρευση του πολιτικού συστήματος;
Ερωτηθείς αν υπάρχουν ζητήματα που πρέπει να αλλάξουν στο σύνταγμα και αν αυτό μπορεί να γίνει χωρίς συνταγματική αναθεώρηση

Α.ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ: Υπάρχουν άμεσα ζητήματα και νομίζω ο εκλογικός νόμος τα έχει αναδείξει που θα μπορούσαν αν λυθούν. Πχ εκλογικές περιφέρειες που είναι ένα πρόβλημα ανισομερούς κατανομής των βουλευτικών εδρών. Εγω πίστευα και πιστεύω ότι για να αντιμετωπιστεί το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα του πολιτικού συστήματος που είναι η πελατοκρατία και η φαυλοκρατία θα έπρεπε πρώτον να μειωθεί ο αριθμός των βουλευτών. Με απλό νόμο και με απλή πλειοψηφία μπορεί να γίνει αν είχαν το κουράγιο και η αντιπολίτευση και η κυβέρνηση να προχωρήσουν, για να αναβαθμίσουν την αξία του βουλευτικού αξιώματος! Και αν θέλουν να πάμε λίγο προς προεδρικό σύστημα ή να εισαγάγουν στοιχεία προεδρισμού στο κοινοβουλευτικό μας σύστημα θα μπορούσαν ακόμη να καθιερώσουν το ασυμβίβαστο της ιδιότητας του υπουργού με εκείνο του βουλευτή. Για να μην ονειρεύεται ο κάθε βουλευτής ότι εκλέγεται βουλευτής και θα γίνει υπουργός για να κάνει τα ρουσφέτια της εκλογικής του περιφέρειας. Για να χτυπηθεί αυτή η φαυλοκρατική και πελατιοκρατική προσδοκία. Αυτές ειναι ουσιαστικές αλλαγές που έχουνε έναν συμβολισμό, που ο κόσμος θα καταλάβει ότι η πολιτική τάξη αποφάσισε να κάνει πολιτική αυτοκάθαρση και θα έχουν και ένα ουσιαστικό αντίκτυπο.

Α.ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ: Δεν είμαι εναντίον της αναθεώρησης γενικά αλλά η αναθεώρηση θα πρέπει να καταργήσει ορισμένες περιττές διατάξεις που μας εμπόδισαν. Και για την ευθύνη των υπουργών θα μπορούσαν να καταργηθούν αυτές οι διατάξεις και για το θέμα του πόθεν έσχες και για το θέμα του μισθοδικείου που αναγνωρίζει συνέχεια την αύξηση των μισθών των δικαστικών και για το δικαστικό σύστημα και για ένα σωρό ζητήματα που θα έχουν άμεσο τακτικό αντίκρισμα, που είναι καυτά!

Αλλά θα πρέπει και η αντιπολίτευση να βοηθήσει. Και δυστυχώς οι τελευταίες δηλώσεις με κατέπληξαν δυσάρεστα του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Δεν καταλαβαίνω, θεωρεί αναξιόπιστο τον πρωθυπουργό για οποιαδήποτε άλλα ζητήματα και δεν συζητάει μαζί του και δέχεται να συζητήσει μαζί του με την συνταγματική αναθεώρηση; Δέχεται και αυτός να παίξει με τη συνταγματική αναθεώρηση; Και να πει το περίφημο, που ούτε αυτό το περίμενα από τον κύριο Μητσοτάκη, να πει ότι «τώρα θα μπορούσαμε να ψηφίσουμε τις διατάξεις με 180 βουλευτές ενώ στις επόμενες εκλογές που θα τις κερδίσω με 151 θα αναθεωρήσω εγώ το σύνταγμα όπως θέλω»! Έτσι αντιλαμβάνεται κανείς την συνταγματική αναθεώρηση χωρίς πολιτικές συναινέσεις; Δεν παίζουμε με το σύνταγμα!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου