ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 15 Οκτωβρίου 2016

Λεωνίδας Καστανάς: Σαββατοκύριακο με δανεικά (1)


Συνέδριο ΣΥΡΙΖΑ. Δεν μπορεί, κάποια στιγμή οι λογικοί του κόμματος θα μιλήσουν. Διάφοροι νουνεχείς αριστεροί παράγοντες μας έχουν διαβεβαιώσει ότι αυτοί οι λογικοί είναι υπαρκτά πρόσωπα. Είναι οι δημοκρατικά ευαίσθητοι, οι προσηλωμένοι από παλιά στο σοσιαλισμό με ελευθερία και δημοκρατία που σέβονται την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, που ομνύουν στη συναίνεση, που είναι ευρωπαίοι. Κάτι σαν το παλιό ΚΚΕ εσ, η επιτομή της ανανέωσης του κομμουνιστικού κινήματος. Πολλά θάχουν να πουν όλοι αυτοί και θα τα πουν τώρα στο συνέδριο. Κάτι για τις απόπειρες ελέγχου της δικαιοσύνης, κάτι για το κλείσιμο νομίμων επιχειρήσεων ΜΜΕ, κάτι για τις στρατιές των διορισμών,  για τη δραχμή και τον Πούτιν, για τον σύντροφο με το γαρύφαλλο. Ίσως για το ΕΚΑΣ, τη φορολογία, τις επιστροφές στους δικαστικούς… Κάτι θα πουν, δεν γίνεται. Έστω να παραπονεθούν γιατί δήθεν η ΠΦΑ κάνει ότι έκαναν και τα παλιά αστικά κόμματα και δεν πρέπει.

Όχι τίποτις άλλο αλλά να ησυχάσουν και οι εν αναμονή κεντροαριστεροί που θέλουν κάπως να χωθούν στα φουστάνια της εξουσίας, κάπως να πλασαριστούν στα πέριξ αλλά η κυβερνητική πολιτική δεν τους επιτρέπει να το κάνουν φόρα παρτίδα. Έχουν ένα γνώθι σ αυτόν οι σύντροφοι που δεν τους επιτρέπει να εκτεθούν τελείως.  Μερικοί βέβαια τολμούν και καλά κάνουν. Δεν αμφέβαλα ποτέ ότι υπάρχουν διανοητές και αστοί πολιτικοί που έλκονται από την ανελευθερία, το δογματισμό, την αντιδημοκρατική εκτροπή, το ρετρό κομμουνισμό ή έστω έναν κάποιον περονισμό. Στο δρόμο πάντα για το δημοκρατικό σοσιαλισμό. Και πάντα εντός Ευρώπης της οποίας η αντίθεση Βορρά - Νότου είναι κυρίαρχη. Αν οι πολιτικές που εφαρμόζονται σήμερα οδηγούν μαθηματικά στο Grexit αυτό είναι μια λεπτομέρεια. Αν γίνει θα φταίει ο Σόϊμπλε.   Οι καλές προθέσεις του Αλέξη τους ενδιαφέρουν. Α και πάντα τα θρησκευτικά. Αυτή η επιτομή του εκσυγχρονισμού. Η αλλαγή των κεφαλαίων ή και του τρόπου διδασκαλίας των θρησκευτικών στο δημοτικό είναι κομβικής σημασίας για την ανάταξη της χώρας, για την ποιότητα της εκπαίδευσης, για τη λειτουργία της δημοκρατίας και πρέπει να τη στηρίξουμε. Για να μη σου πω για το «Τζαμί», του οποίου η ανέγερση ξεκίνησε, και ρέψεις από πολιτική ορθότητα.

Γιατί ακούμε κριτική στο συνέδριο και στα περίχωρα. Μόνο που είναι ως συνήθως από τα αριστερά. Διάφορες και διάφοροι εγκαλούν την ηγεσία του κόμματος ή την παρέα του Μαξίμου, γιατί δεν μας πήγαν άναυλα στη Βενεζουέλα. Γιατί υπόγραψαν μνημόνια, γιατί δεν υλοποίησαν την απόφαση του δημοψηφίσματος, γιατί δεν τύπωσαν δραχμές και φυσικά εμμέσως γιατί δεν άσκησαν την απαιτούμενη βία για κάνουμε ένα μεγάλο βήμα προς το σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία, πάντοτε. Και αναγκάζεται ο πρόεδρος να βγαίνει και να υπερασπίζεται το ευρώ και την Ευρώπη και να ανοίγει ακόμα περισσότερο τη στρόφιγγα των διορισμών γιατί όλοι αυτοί αριστεροί είναι, βλάκες δεν είναι. Έχουν την κυβέρνηση αλλά δεν έχουν την εξουσία. Το δυστύχημα είναι ότι έχουν την απόλυτη ιδεολογική κυριαρχία πάνω στην κοινωνία.

Ακόμα και ο ρατσιστόπληκτος φοβισμένος γονιός στην επαρχία πουθενά έχει εμπεδώσει την αμεσοδημοκρατία και την εφαρμόζει. Περνάει λουκέτο στο Δημοτικό για να μην μπουν τα προσφυγόπουλα ενώ το άλλο του παιδί την ίδια στιγμή κλείνει το Λύκειο με άλλα, περισσότερο «δημοκρατικά αιτήματα». Και οι δύο εμφορούνται από την παλιά καλή αριστερή ή δεξιά (δεν έχει σημασία) ιδεολογία του «νόμος είναι το δίκιο του………» που νομιμοποιεί την άσκηση βίας αν είναι για το καλό της κοινωνίας πάντα. Το καλό είναι σχετικό αλλά δεν θα μαλώσουμε γι’ αυτό. Ο σφυγμός της θα μας το πει. Αυτή την ιδεολογία διακόνησε με απαράμιλλη πειθώ ο ΣΥΡΙΖΑ και πήρε την πλειοψηφία με το μέρος του.  Μπορεί αύριο να μην τον ψηφίσουν γιατί δεν τους επανέφερε τη ζωοδότρα σύνταξη αλλά δεν τον ξεχνούν. Η κοινωνία είναι ΣΥΡΙΖΑ μέχρι το μεδούλι και το φωνάζει. Πονάει που πρέπει να δοκιμάσει κάποιον άλλο, μήπως και κάτσει η κέντα στον άσσο, αλλά δεν ξεχνά τον Αλέξη της ψυχής της και τη στενή παρέα του.  Γιαυτό κάποια σενάρια της επόμενης μέρας θέλουν το ΣΥΡΙΖΑ απόντα αλλά τον Αλέξη παρόντα στον αιώνα τον άπαντα.

Το τελευταίο που ενδιαφέρει αυτήν την κοινωνία είναι η δημοκρατία, η ευνομία, η Παιδεία, η Ευρώπη ή ο αστικός εκσυγχρονισμός. Να περνάει καλά θέλει και με ασφάλεια. Να δουλεύουν άλλοι γι αυτήν και να εισπράττει επιδόματα. Αυτό ψάχνει με αγωνία. Όταν δεν το βρίσκει εκνευρίζεται και ψηφίζει διάφορα τσίρκα τεράτων για να εκδικηθεί τη δημοκρατία που δεν της κάνει τα χατίρια. Εχει επίγνωση του τι ψηφίζει και το κάνει σκόπιμα. Απλά νομίζει ότι είναι αθάνατη και ότι πάντα κάποιοι άλλοι, οι επάρατοι ξένοι, θα τη σώσουν. Σαν το παιδί που βουτάει από την κούνια στο κενό με απόλυτη σιγουριά ότι τα χέρια της μάνας θα το πιάσουν.       

      

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου