ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Παρασκευή, 21 Οκτωβρίου 2016

Γιώργος Προκοπάκης: Για την ελάφρυνση χρέους


 από το fb

Τις τελευταίες μέρες για την αναγκαιότητα ελάφρυνσης του χρέους μιλούν πολλοί. Προχτές ως και στελέχη (τεχνοκράτες - όχι πολιτικοί) της κυβέρνησης Σαμαρά ήταν, λέει, κατηγορηματικοί: δεν πρόκειται να προσελκυσθούν επενδύσεις αν δεν υπάρχει ρύθμιση του χρέους. Και πολιτικοί προσεγγίζουν αυτή τη θέση - ε αφού το λένε οι τεχνοκράτες, τι να κάνουν οι άνθρωποι; Μήπως να το δούμε;
Ποιό είναι το πλαίσιο και οι δράσεις τις οποίες προγραμματίζει ο ESM κατ' εντολήν του Eurogroup; Τι μπορεί να πάρει η Ελλάδα με βάση το Μνημόνιο Τσίπρα και την απόφαση του Eurogroup (Μάιος 2016);

1. Σταθερά ή μικρού εύρους διακύμανσης επιτόκια. Θα γίνει ούτως ή άλλως και δεν εμπλέκει την Ελλάδα. Ως fund ο ESM θα χρησιμοποιήσει χρηματοοικονομικά εργαλεία ώστε να μπορεί να προσφέρει "σταθερά" επιτόκια επί τουλάχιστον 20 χρόνια, πιθανότατα πάνω από 30. Σημαντικό μεν, δεν είναι επείγον ούτως ή άλλως, θα γίνει.

2. Μείωση επιτοκίων σε διάφορα δάνεια. Κυρίως τα διακρατικά του πρώτου μνημονίου και του ΔΝΤ. Σύνολο είναι €80 δισ περίπου. Αν είμαστε σε μνημόνιο, σιγά-σιγά μέχρι περίπου το 2022 όλα θα έχουν περάσει στον ESM. Τα του ΔΝΤ προφανώς αναμένουν το ρόλο του Ταμείου στο πρόγραμμα. Από τα υπόλοιπα δάνεια, μόνο τα €11 δισ της επαναγοράς ομολόγων (Δεκέμβριος 2012) χρήζουν διορθώσεως επιτοκίου - το ζήτημα έχει ήδη μπει από το Eurogroup και το Ρέγκλινγκ με την εντολή "φροντίστε το". Λεφτά για την ανταλλαγή έχουμε δώσει εμείς στον ESM - επιστροφές κερδών ομολόγων ΕΚΤ.


3. Το μεγάλο ζήτημα που κανείς δε μιλάει είναι οι τόκοι που για την ώρα δεν πληρώνουμε αλλά συσσωρεύονται. Το 2022 θα έχουμε ένα πρόσθετο βουνό περίπου €42 δισ. Οι πάντες υποθέτουν πως θα γίνουν μακροπρόθεσμος δανεισμός - με τους ίδιους ή παραπλήσιους όρους των υπολοίπων δανείων. Ε ας οριστικοποιηθεί αυτό.


4. Απομένει να οριστικοποιηθεί η πολιτική σχετικά με το άνω όριο (ετησίως) των εξυπηρετούμενων τοκοχρεολυσίων. Όλοι φαίνεται να συμφωνούν στο 15% - υπάρχει εκκρεμότητα στο κατά πόσον στο όριο θα συμπεριλαμβάνεται ο βραχυχρόνιος δανεισμός. η μη συμπερίληψη του βραχυχρόνιου δανεισμού δίνει ένα βαθμό ελευθερίας στην κυβέρνηση να δανεισθεί εκτάκτως για όποιο λόγο κρίνεται αναγκαίο (επιβαρύνει το χρέος όμως). Ποιός φαντάζεται πως θα επιτραπεί τέτοια πολυτέλεια χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις; Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα της ανάλυσης θα είναι η "αποκάλυψη" χρονικών στιγμών στις οποίες το όριο ξεπερνιέται, οπότε χρειάζεται "χρονική μετατόπιση" μέρους των υποχρεώσεων. Πλην όμως, αυτή η "αποκάλυψη" εξαρτάται από την κοινώς αποδεκτή πρόβλεψη της εξέλιξης των μακροοικονομικών μεγεθών της ελληνικής οικονομίας. Δηλαδή, σύγκλιση σε ευρύ φάσμα ζητημάτων με συγκεκριμένες δεσμεύσεις της ελληνικής πλευράς.


5. Για να ΄"δουλέψει" η εξομάλυνση του 4 ανωτέρω, απαιτείται μηχανισμός που θα κάνει διορθώσεις προϊόντος του χρόνου - ας πούμε να τη βγάλουμε σε μια διεθνή κρίση. Αυτό αφορά τόσο τον ESM και τα χρηματοπιστωτικά εργαλεία που (θα) διαθέτει όσο και την ελληνική πλευρά και τα μέτρα που θα μπορεί να πάρει.

Όσο μπορώ να καταλάβω την κατάσταση, αυτά είναι τα ζητήματα που αντιμετωπίζονται στη συζήτηση για το χρέος. Κάποια θα γίνουν ούτως ή άλλως, κάποιων η εφαρμογή μπορεί να διαφοροποιηθεί. Το μόνο πρόσθετο εργαλείο που υπάρχει είναι το Υπερταμείο και οι ιδιωτικοποιήσεις. Οι μεταρρυθμίσεις θα επηρεάσουν την υπό συζήτηση πορεία των μακροοικονομικών μεγεθών. Για κάθε ένα από τα ανωτέρω μπορεί να εκτιμηθεί η επίπτωση στο προφίλ του χρέους και βέβαια η επίπτωση εάν ως μέτρα ληφθούν νωρίτερα ή αργότερα.

Πολύ θα ήθελα να ήξερα σε τι αναφέρονται όλοι όσοι συντάσσονται στη λογική "ελάφρυνση εδώ και τώρα". Να ξέρουμε όλοι σε τι λούκι μπαίνουμε, τι αβεβαιότητες δεχόμαστε, ποιό πολιτικό ρίσκο παίρνουμε.
Αν κανείς σκεφθεί τα συμπαρομαρτούντα της ελάφρυνσης του χρέους (κάποια αναφέρθηκαν εν τάχει παραπάνω) και τις υποχρεώσεις που υποχρεωτικά θα τα συνοδεύουν, είναι προφανές πως μιλάμε για Μνημόνιο 4. Είναι καλύτερα η συζήτηση να περιστραφεί γύρω από το Μνημόνιο 4 που θα προδιαγράφει μια οριστική λύση - και ας τοποθετηθούν οι πολιτικές δυνάμεις επ' αυτής - αντί να κάνουμε πιρουέτες με την φιλολογία περί ελάφρυνσης χρέους (στο πλαίσιο των αποφάσεων 8/2015 και 5/2016) και τις επενδύσεις που θα φέρει ή θα διώξει.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου