ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2017

Γιώργος Προκοπάκης: Τα πιο ωραία λεφτόδεντρα είναι τα μεταρρυθμιστικά


από το fb

Λίγο πριν τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015 είχα δημοσιεύσει ένα άρθρο στην Καθημερινή με τίτλο "Μεταρρυθμιστικός Λαϊκισμός". Από βεριτάμπλ μεταρρυθμιστές (κατά επίμονη δήλωση των ιδίων) προεκλογικά είχαν ειπωθεί παπάδες. Τόση ήταν η μεταρρύθμα ζέση που το μνημόνιο θα έβγαινε σε δύο χρόνια αντίγια τρία, τα κόκκινα δάνεια θα καθαρίζονταν πριν την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και άλλα τέτοια.
Οι μεταρρυθμιστές μας συνεχίζουν ακάθεκτοι. Χρυσό βραβείο βέβαια παίρνει η ανεκδιήγητη πρόταση δανεισμού (από πού;) για να μη μειωθούν οι συντάξεις και το ΕΚΑΣ. Αυτό όμως που ακούγεται σέξυ, γιατί απευθύνεται σε όλη τη γκάμα των αυτιών από φιλελέδες μέχρι αριστερούς σοσιαλδημοκράτες είναι η ανάπτυξη. Να συμφωνήσουμε με τους θεσμούς σε 3.5% πρωτογενή πλεονάσματα, αλλά το 2% να πάει στην ανάπτυξη. Ωραίο ακούγεται. Βέβαια, το ερώτημα είναι γιατί να μη διεκδικήσουμε 1.5% πλεονάσματα και να δομήσουμε "αναπτυξιακούς" προϋπολογισμούς; Δεν έχω απάντηση. Ίσως για να δείξουμε τον πρώτο χρόνο ότι όντως μπορούμε να πετύχουμε το προβιβάσιμο 3.5% και μετά να σκίσουμε αναπτυξιακά.
Η ουσία είναι πως πληρώνουμε τόκους για το χρέος περίπου 3.6% του ΑΕΠ - κι είμαστε ακόμη σε περίοδο χάριτος. Όταν με το καλό βγούμε στις αγορές χρέους, το κόστος θα αυξάνει, όσο αντικαθιστούμε δάνεια των θεσμών με αγοραίες χορηγήσεις. Ας μείνουμε στο 3.6% της εξυπηρέτησης του χρέους. Με πρωτογενές πλεόνασμα 1.5%, το χρέος θα αυξάνει κατά 2% ετησίως! Αυτό επιδιώκουμε; Να πεις να χρησιμοποιήσουμε και όλο το πλεόνασμα για αναπτυξιακούς σκοπούς επί τρία χρόνια, το καταλαβαίνουμε όλοι. Θα πάρει μπροστά η οικονομία, θα ανέβουν κομματάκι οι αξίες των ακινήτων, θα εισπράττει το κράτος από το κυκλοφορούν χρήμα, θα μειωθεί η ανεργία, θα εισπράττουν τα ταμεία, θα μειωθούν οι ενέσεις από τον προϋπολογισμό. Θα μεγαλώνει η πίττα και θα είναι "εύκολος" ο στόχος του 3.5%. Η μεταρρύθμα όμως δε λέει αυτό. Λέει, να αυξάνει το χρέος 2% του ΑΕΠ κάθε χρόνο, βρέξει-χιονίσει. Σύντομα θα αυξάνει περισσότερο βέβαια γιατί και το νέο χρέος έχει την κακή συνήθεια να χρειάζεται εξυπηρέτηση. Γυρνάμε στα ίδια, λοιπόν, ή στη ρήση του πατρός Μητσοτάκη που ως πρωθυπουργός είχε δηλώσει: "είναι τόσο υγιής η οικονομία μας που δεν έχουμε κανένα πρόβλημα να μας δανείζουν".
Θα μπορούσε να δουλέψει κάτι τέτοιο; Για καμιά δεκαπενταριά χρόνια ίσως - αν κατάφερνες να πουλήσεις πρακτικώς το σύνολο της περιουσίας του Υπερταμείου, ώστε να επιστρέφεις κατά διαστήματα την αύξηση του χρέους. Ίσως, αν με κάποιο μαγικό τρόπο κατάφερνες να μειώσεις το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Λέω ίσως γιατί ακόμη και με ονομαστικό κούρεμα του χρέους, η αναχρηματοδότηση του εναπομείναντος μετά το κούρεμα χρέους θα γίνεται από τις αγορές, με επιτοκιακό κόστος υπερτριπλάσιο του σημερινού.
Είναι λυπηρό να βλέπεις το λεφτόδεντρο να φυτρώνει στους μεταρρυθμιστικούς κήπους. Όποιος θέλει να μεταρρυθμίσει ας διεκδικήσει παράταση της περιόδου χάριτος, ας σηκώσει τα μανίκια να προχωρήσουν οι δομικές αλλαγές στο κράτος, ας σκιστεί να δημιουργήσει περιβάλλον ελκυστικό για επενδύσεις, ας προχωρήσει ραγδαία τις ιδιωτικοποιήσεις. Για να γίνουν αυτά και να έχουν θετικό αντίκτυπο στους πολίτες, ας τρέξει τα κόκκινα δάνεια. Ας δείξει τη σοσιαλδημοκρατική ευαισθησία του ή τον ανάλγητο νεοφιλελευθερισμό του με τις αλλαγές που θέλει στο κοινωνικό κράτος, την αγορά εργασίας, τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Το μεταρρυθμιστικό λεφτόδεντρο μοιραία θα μαραθεί σύντομα - όπως όλα τα λεφτόδεντρα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου